Νέα τεχνολογία, ταχύτερη αποκατάσταση ή απλώς άλλη μία μόδα; Η φωτοβιοτροποποίηση κερδίζει έδαφος στον επαγγελματικό αθλητισμό, με την επιστήμη να εξετάζει τα πραγματικά οφέλη αλλά και τα όριά της.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
Μάσκα LED με μπλε φως στο πρόσωπο και συσκευή κόκκινου φωτός στον μηρό.
Η εικόνα του Ματέο Μπερετίνι με τον συγκεκριμένο εξοπλισμό μπορεί να μοιάζει βγαλμένη από το μέλλον, ωστόσο πρόκειται για μια τεχνολογία που κερδίζει ολοένα και περισσότερο έδαφος στον επαγγελματικό αθλητισμό, ιδιαίτερα στις ΗΠΑ. Ο λόγος για τη φωτοβιοτροποποίηση (photobiomodulation), μια μέθοδο που αξιοποιεί συγκεκριμένα μήκη κύματος του φωτός για να διεγείρει κυτταρικές διεργασίες και να υποστηρίξει την αποκατάσταση.
Όπως εξηγεί στην ιταλική εφημερίδα «Gazzetta dello Sport», ο Δρ. Αγκοστίνο Ροσόνι, αθλητίατρος στην Ορθοπεδική και Τραυματολογική Κλινική του Policlinico San Pietro, η χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας δεν αποτελεί απλώς μια νέα μόδα. Αντίθετα, βασίζεται σε επιστημονικές αρχές και μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά στις ήδη υπάρχουσες μεθόδους πρόληψης και αποκατάστασης τραυματισμών. Στον επαγγελματικό αθλητισμό, άλλωστε, ακόμη και ένα μικρό κέρδος στην αποκατάσταση μπορεί να αποδειχθεί σημαντικό.
Η διαφορά ανάμεσα στις δύο συσκευές που χρησιμοποιεί ο Iταλός τενίστας, βρίσκεται κυρίως στο χρώμα και, κατ’ επέκταση, στο μήκος κύματος του φωτός. Το μπλε φως έχει μικρότερο μήκος κύματος και δρα πιο επιφανειακά, ενώ το κόκκινο φως έχει μεγαλύτερο μήκος κύματος και μπορεί να διεισδύσει σε βαθύτερους ιστούς. Έτσι, οι δύο τεχνολογίες έχουν διαφορετικούς στόχους και εφαρμογές.
Το κόκκινο φως παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους αθλητές, καθώς μπορεί να φτάσει μέχρι τους μυϊκούς ιστούς. Σύμφωνα με τον Ροσόνι, η φωτοβιοτροποποίηση διεγείρει τη λειτουργία των μιτοχονδρίων και την παραγωγή ATP, δηλαδή της βασικής μορφής ενέργειας που χρησιμοποιούν τα κύτταρα. Παράλληλα, μπορεί να συμβάλει στη μείωση των οξειδωτικών βλαβών και του κυτταρικού οξειδωτικού στρες, υποστηρίζοντας έτσι τις διαδικασίες αποκατάστασης μετά την έντονη άσκηση.
Ένα από τα πιθανά οφέλη που εξετάζονται αφορά τα DOMS (Delayed Onset Muscle Soreness), τους μυϊκούς πόνους που εμφανίζονται με καθυστέρηση μετά από έντονη σωματική προσπάθεια. Υπάρχουν μελέτες που έχουν καταγράψει ενδείξεις για μείωση των DOMS και του σχετικού πόνου μετά την άσκηση. Ωστόσο, ο Ροσόνι επισημαίνει ότι απαιτούνται περισσότερες έρευνες ώστε να προσδιοριστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια η πραγματική αποτελεσματικότητα της μεθόδου. Σε κάθε περίπτωση, η φωτοβιοτροποποίηση δεν αντικαθιστά τις καθιερωμένες θεραπείες, αλλά μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά.
Διαφορετική είναι η λειτουργία της μπλε μάσκας που φορά ο Μοερετίνι. Το μπλε LED φως χρησιμοποιείται ήδη σε μεγάλο βαθμό στην αισθητική ιατρική και δρα κυρίως στην επιφάνεια του δέρματος. Για έναν επαγγελματία αθλητή, ωστόσο, μπορεί να έχει επιπλέον ενδιαφέρον, καθώς η πολύωρη προπόνηση και οι αγώνες σε εξωτερικούς χώρους συνεπάγονται έντονη εφίδρωση και συχνή έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία, παράγοντες που επιβαρύνουν το δέρμα και συνδέονται με οξειδωτικό στρες.
Σύμφωνα με τον ειδικό, το μπλε φως μπορεί να προσφέρει μια ήπια προστατευτική και αναγεννητική δράση στο δέρμα, χωρίς φυσικά να αποτελεί «πανάκεια». Για τους αθλητές υψηλού επιπέδου, όμως, παράγοντες όπως ο ιδρώτας, η ατμοσφαιρική ρύπανση, η υγρασία και η συχνή έκθεση στον ήλιο δημιουργούν πρόσθετες ανάγκες φροντίδας. Έτσι, πέρα από την πιθανή αντιγηραντική του δράση, το μπλε LED μπορεί να αποτελέσει ένα ακόμη εργαλείο υποστήριξης της υγείας του δέρματος.
Η περίπτωση του Μπερετίνι δείχνει, τελικά, ότι ο σύγχρονος επαγγελματικός αθλητισμός κινείται προς την αναζήτηση ακόμη και των μικρότερων πλεονεκτημάτων που μπορούν να βελτιώσουν την απόδοση και την αποκατάσταση. Η φωτοβιοτροποποίηση δεν αποτελεί θαυματουργή λύση ούτε υποκαθιστά τις παραδοσιακές μεθόδους, όμως η δυνατότητα αξιοποίησης του φωτός για την υποστήριξη κυτταρικών και μυϊκών λειτουργιών αποτελεί ένα ενδιαφέρον πεδίο που συνεχίζει να μελετάται.
Σημαντικό είναι ότι η φωτοβιοτροποποίηση δεν βασίζεται στη θέρμανση των ιστών, οπότε δεν έχει το προφίλ κινδύνου που θα περίμενε κανείς από μια θερμική θεραπεία. Συστηματικές ανασκοπήσεις έχουν αναφέρει ότι στις περισσότερες μελέτες δεν παρατηρήθηκαν σημαντικές ανεπιθύμητες ενέργειες.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
