Ο Θόδωρος Χαστάς γράφει για την αγαπημένη συνήθεια του φθινοπώρου, μέσα σε ένα γενικότερο πλαίσιο πριν φτάσουμε στο «σήμερα».
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
Το βαθύ φθινόπωρο δεν είναι μόνο μια περίοδος του χρόνου που οι καιρικές συνθήκες αρχίζουν να αλλάζουν, αλλά και μια περίοδος που συνηθίζεται να βγαίνουν τα πρώτα πρόωρα συμπεράσματα για τους – νεοπροσληφθέντες κυρίως - προπονητές των ομάδων. Λίγο οι διακοπές των πρωταθλημάτων που ευνοούν τις όποιες αποφάσεις των ΠΑΕ, λίγο το πρώτο δείγμα που παρουσιάζεται μέσα στο γήπεδο, λίγο η… φωτεινή παντογνωσία που διακρίνει όσους παρακολουθούν ποδόσφαιρο, λίγο το εύκολο θύμα που πρέπει να πληρώσει το όποιο μάρμαρο, οι πάγκοι βιώνουν τους πρώτους τριγμούς, τις πρώτες δονήσεις.
Δεν είναι άλλωστε τυχαία η έκφραση ότι «ο τάδε τεχνικός δε θα κάνει παρέλαση». Η 28η Οκτωβρίου δεν αποτελεί ορόσημο μόνο για το «όχι» του 1940, αλλά στο ελληνικό ποδόσφαιρο και για την τύχη των προπονητών.
Οι πρώτες δυνατές βροχές σηματοδοτούν τέτοια εποχή και τα πρώτα “πυρά” για τη δουλειά ενός προπονητή. Στην προκειμένη περίπτωση του ΠΑΟΚ. Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα σε βάθος τελευταίας δεκαετίας, όπως ακριβώς είχε γίνει στην περίπτωση του Ράζβαν Λουτσέσκου όταν πρωτοήρθε στο κλαμπ το 2017, όπως είχε γίνει στην περίπτωση του Αμπέλ Φερέιρα το 2019. Ο πρώτος έμεινε έγινε ο πιο πετυχημένος προπονητής της ιστορίας του συλλόγου, ο δεύτερος έφυγε και έχει βαρεθεί να σηκώνει κούπες στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού συμπληρώνοντας επταετία στον πάγκο της Παλμέιρας.
Επιστρέφοντας στο «σήμερα», πιστές στο ελληνικό συνήθειο, το τελευταίο διάστημα πληθαίνουν σιγά-σιγά οι απόψεις που είτε αναρωτιούνται είτε αμφισβητούν την επάρκεια της μέχρι τώρα παρουσία του Αλέσιο Λίσι στον πάγκο του ΠΑΟΚ.
Με αφορμή τη συγκεκριμένη κατάσταση, δηλαδή του προπονητή που δέχεται τα πρώτα βέλη της αμφιβολίας για το αν θα πετύχει στον Δικέφαλο, θα ήταν καλό να δούμε τι γίνεται και τι λέγεται και λίγο πιο έξω από το καβούκι μας.
Η σπουδαιότητα ενός προπονητή σε μια ομάδα έχει αναχθεί, σε βάθος δεκαετιών, σε μείζον ζήτημα για τους φιλάθλους, τους προέδρους, τους παίκτες αλλά και τους δημοσιογράφους. Πόσο καθοριστική όμως είναι η συμβολή του στην επιτυχία και πόσο αποτελεσματική είναι μια αντικατάσταση του στον πάγκο;
Σύμφωνα με το εξαιρετικό βιβλίο “The Numbers Game”, μετά από πολυετείς μελέτες και στατιστικές αναλύσεις, η επιρροή του τεχνικού σε μια ομάδα και τα περιθώρια βελτίωσης αυτής βρίσκεται μόλις στο 15%! Ακόμα κι αν έρθει ο Γκουαρντιόλα ή ο Μουρίνιο.
Επίσης, στο βιβλίο “Dutch Study”, το οποίο κάνει ανάλυση 212 τέτοιων καταστάσεων στην ιστορία του ολλανδικού πρωταθλήματος, αναφέρεται το εξής: «Ακόμα και χωρίς την απόλυση προπονητή, οι ομάδες έχουν περίπου ανάλογη πορεία με αυτές που τον διώχνουν. Μια ασυνήθιστη περίοδος κακών εμφανίσεων είναι απλά αυτό: Ασυνήθιστη. Θα διορθωθεί αυτόματα όταν παίκτες επιστρέψουν από τραυματισμό, όταν τα σουτ δε βρίσκουν σε κάποιο δοκάρι ή όταν η τύχη χαμογελάσει ξανά στην ομάδα. Η θεωρία ότι απολύοντας προπονητές είναι πανάκεια για μια «αρρωστημένη» ομάδα είναι απλά ένα placebo. Είναι μια δαπανηρή ψευδαίσθηση».
Η άλλη πλευρά πάντως λέει πως το ποδόσφαιρο είναι ένα σπορ λεπτών ισορροπιών και αυτό το 15% είναι κάποιες φορές αρκετό για να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στη νίκη και την ήττα, ανάμεσα στη δόξα και την αποτυχία.
Οι ιδιοκτήτες των ομάδων στο σύνολο τους έχουν ελάχιστο ποσοστό επιτυχίας στις προσλήψεις προπονητών. Τα ποδοσφαιρικά σωματεία που διώχνουν τον τεχνικό τους, δεν τα πάνε καλύτερα μετά αν τις συγκρίνουμε με ομάδες που βρίσκονται σε ανάλογη κατάσταση και που δε φτάνουν σε μια τέτοια απόφαση.
Αυτό δε σημαίνει ότι όλοι οι προπονητές είναι άχρηστοι. Μας δείχνει όμως τρία άλλα πράγματα.
Πρώτον, οι προπονητές πιθανώς έχουν λιγότερη επιρροή στα αποτελέσματα από ότι όλοι πιστεύουν. Δεύτερον, είναι εξαιρετικά δύσκολο να υπάρξει μεγάλη διαφορά στις ικανότητες των διαθέσιμων υποψηφίων προπονητών που μπορεί να αντικαταστήσουν τον απολυμένο. Και τρίτον, κάποιοι προπονητές είναι καλύτεροι από τους άλλους αλλά κανείς δεν ξέρει ποιοι είναι αυτοί. Ο Σερ Άλεξ Φέργκιουσον, ο οποίος κατέκτησε περισσότερα τρόπαια από κάθε άλλο Βρετανό τεχνικό στην ιστορία, είχε απολυθεί από την Σεντ Μίρεν.
Σε ένα βιβλίο που λέγεται Playbooks and Checkbooks, ο συγγραφέας γράφει: «Ακόμα και με μια σύντομη σπουδή, οι επιτυχημένοι προπονητές χρησιμοποιούν ποικίλες μεθόδους – κάποιοι είναι σκληροί, κάποιοι ευγενικοί, κάποιοι αυστηροί, κάποιοι ανεκτικοί, κάποιοι φιλικοί, κάποιοι απόμακροι. Αν προπονητές με εντελώς αντίθετη προσέγγιση, δούλεψαν σε κλαμπ που είχαν επιτυχίες, ίσως αυτά τα κλαμπ να ήταν πετυχημένα για λόγους που λίγο έχουν να κάνουν με τον προπονητή».
Ο Μπράιν Κλαφ, που κατέκτησε δυο φορές το κύπελλο πρωταθλητριών ως προπονητής της Νότινγχαμ Φόρεστ, όταν ρωτήθηκε για αυτό που όλοι θα «σκότωναν» να μάθουν, το μυστικό της προπονητικής του επιτυχίας, απάντησε: «κι εγώ θα ήθελα να ξέρω…».
Ο ΠΑΟΚ και οι ποδοσφαιράνθρωποι στους οποίους έδωσε τα ηνία ο Ιβάν Σαββίδης αποφάσισαν να ακολουθήσουν ένα συγκεκριμένο πλάνο με βάθος χρόνου. Δεν ήταν μυστικό ότι ο Αλέσιο Λίσι είναι νεαρός σε ηλικία, ότι δεν έχει εμπειρία πρωταθλητισμού. Προφανώς είδαν τα άλλα προτερήματα που διαθέτει ο Ιταλός, τα οποία υπερίσχυσαν.
Λέο Μάτος και Αντρέ Βιεϊρίνια γνώριζαν εξ αρχής το λελογισμένο ρίσκο που έπαιρναν τον Ιούλιο, και είναι σίγουρο ότι ήταν προετοιμασμένοι για τέτοιες καταστάσεις. Στη γήπεδα μεγάλωσαν άλλωστε. Ξέρουν καλά ότι υποστηρίζουν ένα οικοδόμημα που στήνεται από την αρχή, με εντελώς νέο ρόστερ, νέα φιλοσοφία, νέο προπονητή και νέες αρχές.
Όλα αυτά την ώρα που ο Λίσι προσπαθεί να βγάλει δουλειά μέσα σε μια χρονική περίοδο που τα είχε σχεδόν όλα εναντίον του. Πρώιμη έναρξη της σεζόν, δέκα και πλέον νέους παίκτες που εντάχθηκαν στην ομάδα ουσιαστικά στο τέλος της μεταγραφικής περιόδου, σοβαρές απουσίες και τραυματισμούς. Όλα αυτά για έναν νεαρό προπονητή που έπρεπε να τα μάθει όλα γρήγορα, να εγκλιματιστεί και να εγκλιματίσει και τους υπόλοιπους.
Λάθη δεν κάνει ο Ιταλός; Αλίμονο αν δεν έκανε. Έχει αποδείξει όμως ότι δεν είναι δογματικός. Δεν κολλάει σε μια ιδέα. Δουλεύει συνεχώς, το ψάχνει, προσπαθεί να καλουπώσει το σύνολο.
Προφανώς το τελευταίο δείγμα γραφής με αντίπαλο την Καλαμάτα ήταν σοκαριστικό. Είναι δεδομένο ότι θα υπάρχουν σκαμπανεβάσματα και κενά αέρος σε αυτή τη μεταβατική φάση, αλλά αυτό αποτέλεσε μια πολύ απότομη προσγείωση. Ένα 90λεπτο όμως δεν μπορεί να είναι κριτήριο.
Καταλήγοντας, όλα τα παραπάνω δεν γράφτηκαν για να υπερασπιστούν την όποια στήριξη και παραμονή του Λίσι στον ΠΑΟΚ. Απλά τα μυαλά, όπως και τα αλεξίπτωτα, λειτουργούν καλύτερα όταν είναι ανοιχτά...
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
