Η πιο βρώμικη κούρσα στην ιστορία του στίβου

Σεούλ, 24 Σεπτεμβρίου 1988. Οκτώ σπρίντερ στέκονται στους βατήρες για τον τελικό των 100 μέτρων. Ανάμεσά τους ο Καρλ Λιούις και ο Μπεν Τζόνσον, δύο από τους μεγαλύτερους σταρ του παγκόσμιου στίβου.

Λιγότερα από δέκα δευτερόλεπτα αργότερα, ο Τζόνσον περνά πρώτος τη γραμμή. To χρονόμετρο γράφει 9.79. Είναι παγκόσμιο ρεκόρ.

Ο Καναδός σηκώνει το χέρι του, ο Λιούις μένει πίσω του. Το στάδιο αποθεώνει τον νέο ταχύτερο άνθρωπο στον πλανήτη.

Μόνο που αυτή η κούρσα έμελλε να γίνει γνωστή όχι για το 9.79, αλλά για όλα όσα ακολούθησαν.

Τρεις ημέρες που συγκλόνισαν τον στίβο

Ο έλεγχος ντόπινγκ του Τζόνσον αποκάλυψε στανοζολόλη, αναβολικό στεροειδές. Η νίκη του ακυρώθηκε, το χρυσό μετάλλιο αφαιρέθηκε και το παγκόσμιο ρεκόρ διαγράφηκε.

Μετά το θετικό δείγμα, ο Τζόνσον αρχικά αρνήθηκε ότι είχε πάρει εν γνώσει του απαγορευμένες ουσίες.

Σε συνέντευξη Τύπου τον Οκτώβριο του 1988 δήλωσε: «Δεν έχω πάρει ποτέ εν γνώσει μου παράνομα ναρκωτικά» προσθέτοντας ότι δεν θα έκανε κάτι που θα ντρόπιαζε την οικογένειά του, τη χώρα του και τα παιδιά που τον θαύμαζαν.

Λίγους μήνες αργότερα, ενώπιον της Επιτροπής Ντούμπιν στον Καναδά, παραδέχθηκε ότι γνώριζε πως χρησιμοποιούσε στεροειδή. Κατέθεσε ότι είχε αρχίσει να παίρνει απαγορευμένες ουσίες από τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και ότι κάποια στιγμή γνώριζε πλέον πως τα χάπια που του έδιναν ήταν στεροειδή και απαγορευμένα.

Η κούρσα του Τζόνσον στα 100μ:

Γιατί βρέθηκε στανοζολόλη στα ούρα του Τζόνσον;

Ο ίδιος είχε παραδεχθεί τη χρήση άλλων στεροειδών, αλλά υποστήριζε ότι δεν είχε πάρει τη συγκεκριμένη ουσία λίγο πριν από τον τελικό. Ο προπονητής Τσάρλι Φράνσις υποστήριξε επίσης ότι ο Τζόνσον δεν χρησιμοποιούσε τότε στανοζολόλη και ότι το τελευταίο γνωστό πρόγραμμα χορήγησης στεροειδών πριν από τη Σεούλ είχε τελειώσει αρκετές ημέρες πριν από τον αγώνα.

Ο γιατρός του, Τζέιμι Αστάφαν, είχε επίσης υποστηρίξει ότι η στανοζολόλη δεν θα ήταν λογική επιλογή για τον Τζόνσον, καθώς στο παρελθόν του είχε προκαλέσει έντονους μυϊκούς σπασμούς. Ο Τζόνσον έφτασε έτσι να υποστηρίζει μια πολύ διαφορετική εκδοχή: ότι δεν είχε πάρει τη στανοζολόλη που βρέθηκε στο δείγμα του.

Χρόνια αργότερα, μάλιστα, θα διατύπωνε τον ισχυρισμό ότι το θετικό δείγμα ήταν αποτέλεσμα σαμποτάζ. Σε μεταγενέστερη συνέντευξή του ισχυρίστηκε ότι ένας άνθρωπος από το περιβάλλον του Λιούις, ο Αντρέ Τζάκσον, μπορεί να είχε βάλει την ουσία στο ποτό του. Ο ισχυρισμός αυτός δεν έχει αποδειχθεί και ο ίδιος ο Τζάκσον δεν έχει επιβεβαιώσει δημόσια ότι έκανε κάτι τέτοιο.

#OnThisDay in 1988 - Ben Johnson wins Olympic gold in Seoul... before testing positive http://t.co/uwqnLJARXq pic.twitter.com/1NzRBT5Y2R

— ESPN UK (@ESPNUK) September 24, 2014

Έξι στους δέκα πιάστηκαν για απαγορευμένες ουσίες

Τελικά ο Λιούις πήρε το χρυσό, ο Λίντφορντ Κρίστι το ασημένιο και ο Κάλβιν Σμιθ το χάλκινο. Η επίσημη κατάταξη άλλαξε μέσα σε λίγες ημέρες. Μετά την αφαίρεση του χρυσού από τον Τζόνσον, ο Λιούις κράτησε χαμηλούς τόνους λέγοντας: «Λυπάμαι για τον Μπεν και για τον καναδικό λαό. Είναι μεγάλος ανταγωνιστής και ελπίζω να μπορέσει να βάλει τη ζωή του σε τάξη και να επιστρέψει στους αγώνες».

Μόνο που η ιστορία αυτής της κούρσας δεν είχε τελειώσει. Κι αυτό διότι κοιτάζοντας σήμερα τους οκτώ άνδρες που βρέθηκαν εκείνη τη μέρα στον τελικό, προκύπτει μια συγκλονιστική λεπτομέρεια: έξι από τους οκτώ κάποια στιγμή στην καριέρα τους πιάστηκαν να έχουν κάνει χρήση απαγορευμένων ουσιών.

Ο Μπεν Τζόνσον ήταν η πιο χαρακτηριστική περίπτωση. Πιάστηκε αμέσως μετά τον τελικό με στανοζολόλη και έχασε μετάλλιο και ρεκόρ.

Ο Καρλ Λιούις, ο άνθρωπος που τελικά πήρε το χρυσό, είχε επίσης βρεθεί θετικός σε διεγερτικές ουσίες στα trials των ΗΠΑ του 1988. Η υπόθεση αντιμετωπίστηκε τότε διαφορετικά, με τις αμερικανικές αρχές να αποδέχονται την εξήγησή του για ακούσια λήψη μέσω συμπληρώματος.

Ο Λίντφορντ Κρίστι, ο οποίος πήρε τελικά το ασημένιο, είχε βρεθεί θετικός σε εφεδρίνη μετά τους Αγώνες του 1988, αλλά απαλλάχθηκε έπειτα από έφεση. Το 1999, χρόνια αργότερα, βρέθηκε θετικός σε αναβολικό στεροειδές και τιμωρήθηκε με διετή αποκλεισμό.

Ο Ντένις Μίτσελ, τέταρτος μετά την ακύρωση του Τζόνσον, τιμωρήθηκε το 1998 με διετή αποκλεισμό για υψηλό επίπεδο τεστοστερόνης.

Ο Ντεσάι Γουίλιαμς δεν απέτυχε σε έλεγχο ντόπινγκ, αλλά αργότερα παραδέχθηκε χρήση αναβολικών στεροειδών.

Αντίθετα, ο Κάλβιν Σμιθ και ο Ρόμπσον ντα Σίλβα δεν απέτυχαν ποτέ σε έλεγχο ντόπινγκ κατά την καριέρα τους, σύμφωνα με την ιστορική καταγραφή της κούρσας.

Ο Ρέι Στιούαρτ, ο οποίος τερμάτισε τελευταίος στον τελικό, αργότερα συνδέθηκε με υπόθεση διακίνησης απαγορευμένων ουσιών και το 2010 του επιβλήθηκε ισόβια απαγόρευση από την προπονητική για τον ρόλο του στην παροχή ουσιών σε αθλητές.