Η ανάλυση του Άιζακ Μπόνγκα και το Obradovic Effect

Υπάρχει μόνο μία και μοναδική ταμπέλα για να βάλει κανείς στον Άιζακ Μπόνγκα: Εξαιρετικός μπασκετμπολίστας. Πολύ καλός παίκτης! Ούτε καλός 2-way, ούτε 3 and D, ούτε playmaking wing, ούτε scoring wing, ούτε τίποτα σχετικό. Απλά, παίκτης εξαιρετικός.

Ένας ελίτ των ελίτ αμυντικός, με την ιδανική νοοτροπία κι ένας παίκτης που στην επίθεση δεν κάνει τίποτα σπουδαία, αλλά είναι καλός, έως πολύ καλός σε αρκετά πράγματα, που έχουν σημασία στον τρόπο με τον οποίο παίζεται το μπάσκετ. 

Με την απόκτηση του Φαλ, του Μπάντιο και τώρα του Μπόνγκα, ο Ζέλικο Ομπράνοβιτς καθιστά σαφές ότι θέλει να δημιουργήσει μία ομάδα με παίκτες που έχουν καλή πνευματική τοποθέτηση, είναι coachable και μπορούν να υπηρετήσουν έως ένα μεγάλο ή μεγαλύτερο βαθμό μία 2-way φιλοσοφία. 

Η εποχή που ο Παναθηναϊκός στηριζόταν στην επίθεση του για να κερδίσει τα παιχνίδια και τους τίτλους, πέρασε. 

Η εποχή που οι τακτικές δεν ήταν σαφείς στην άμυνα, που η ατομική ευθύνη μπλεκόταν ακατανόητα με την ομαδική και τελικά επικρατούσε το χάος, έχει παρέλθει. 

Οι παίκτες έχουν μεν ατομικά χαρακτηριστικά και αδυναμίες, αλλά στο τέλος της ημέρας, αυτό που έχει ακόμα μεγαλύτερη σημασία είναι ο τρόπος που ο προπονητής θα προσπαθήσει να εντάξει το δυναμικό που διαθέτει στη φιλοσοφία του. Και πόσο καλά θα εκμεταλλευτεί τα δυνατά σημεία του, πόσο καλά θα κρύψει τις αδυναμίες του και κατά πόσο θα πείσει τους “στρατιώτες” του ότι παίζουν ένας για όλους και όλοι για έναν. 

Με τον Ομπράντοβιτς ο Παναθηναϊκός «αγόρασε» υπευθυνότητα, σημασία στη λεπτομέρεια, εξοντωτική προετοιμασία των παιχνιδιών και σαφή καθοδήγηση. 

Ο Ομπράντοβιτς με τη σειρά έχει το ρόλο να επιλέξει τους παίκτες που θα του κάνουν τη δουλειά. Και ο Άιζακ Μπόνγκα είναι ο κατεξοχήν από αυτούς που βρίσκονται στο παρκέ για να υλοποιήσουν τη φιλοσοφία του προπονητή.

ΤΙ ΠΑΙΡΝΕΙ Ο ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΣ

Στην Παρτίζαν ο Μπόνγκα έμεινε δύο χρόνια με τη δεύτερη σεζόν να είναι κατάτι διαφοροποιημένη από την πρώτη σε επίπεδο ρόλων, αλλά χειρότερη σε επίπεδο αριθμών. Κάτι που είναι λογικό, αφού οι Σέρβοι για μεγάλο διάστημα ήταν από τις χειρότερες ομάδες της Ευρωλίγκας. 

Ο Μπόνγκα στους πράσινους φέρνει:

Επαγγελματισμό και χαρακτήρα:

Επί δύο σεζόν στην Παρτίζαν δεν υπήρξε ούτε μία ημέρα που ο Γερμανός με τις αφρικανικές ρίζες δεν δούλεψε σε ατομικό επίπεδο. 

Δεν υπήρξε ούτε ένα ματς, κι έχουν να το λένε στο Βελιγράδι, που δεν ζήτησε, μετά το τέλος της τελευταίας ή της προτελευταίας προπόνησης, περισσότερη ανάλυση για τον επόμενο αντίπαλο, για το scouting, για τα χαρακτηριστικά των αντίπαλων παικτών. Ο Παναθηναϊκός αποκτά έναν παίκτη που θέλει συνεχώς να βελτιώνεται και δουλεύει σκληρά στις αδυναμίες του. 

Επίσης αποκτά έναν παίκτη με θαυμάσια πνευματική τοποθέτηση, με θετικότητα και υπευθυνότητα. 

«Great guy, great player, great basketball mind» είπε κάποιος που τον γνωρίζει καλά από τη θητεία στην Παρτίζαν. «Δεν χρειάζεται να σου πω τίποτα περισσότερο. Δεν ξέρω πως ακριβως σκέφτεται ο κόουτς Ομπράντοβιτς να τον χρησιμοποιήσει, αλλά ο Παναθηναϊκός απέκτησε έναν εκπληκτικό παίκτη. Τελεία». 

Αμυντική τελειότητα και αρτιότητα

Είναι από τις φορές που τα advanced μπορούν να σε μπερδέψουν…

Στο Spot Up (που για να μην μπερδεύεστε δεν είναι μόνο εκτέλεση με σουτ, είναι και οι close out επιθέσεις με ντρίμπλα, που μπορουν να καταλήξουν μέσα από το ζωγραφιστό) η αξιολόγηση τον κατατάσσει στο level «Poor», μα κάθε άλλο παρά φτωχή είναι η παρουσία του σε αυτούς των τύπους των επιθέσεων των αντιπάλων. 

Σε 99 κατοχές Spot Up, δέχτηκε 1.273 πόντους ανά κατοχή… Οχι καλό. Αλλά σε μία Παρτιζαν που πελαγοδρομούσε είναι και λογικό. Κυριως πνευματικά. 

Ταυτόχρονα, τα metrics του είναι σπουδαία (φαινομενικά) στο μαρκάρισμα του χειριστή μετά από pick n roll, αλλά κι αυτός ο αριθμός είναι παραπλανητικός, αφού από τις 57 κατοχές που μάρκαρε τον χειριστή, στην συντριπτική πλειονότητα  των φάσεων έπαιξε switch. Αρα, κάθε δράση του χειριστή δεν έχει καμία σχέση με την αποτελεσματικότητα του Μπόνγκα. 

Σε κάθε περίπτωση ο νέος παίκτης του Παναθηναϊκού, είναι ένα αμυντικό ανθρώπινο τείχος, πρόθυμο να βάλει το κορμί του απέναντι σε κάθε αντίπαλο. 

Μπορεί να μαρκάρει τους πάντες από το 1 μέχρι το 4 και ό,τι κι αν έχει στο μυαλό του ο επιθετικός ένα είναι δεδομένο: Ξέρει ότι στο 1 εναντίον 1, δεν μπορεί να τον περάσει κανείς. Το 0.286 πόντοι ανά κατοχή που δέχεται σε καταστάσεις Isolation είναι εξωπραγματικά μη ανθρώπινο, και μπορεί το volume να είναι μικρό (μόλις 21 κατοχές), αλλά κι αυτό έχει τη σημασία του. Ουδείς αντίπαλος θα παίξει Iso όταν έχει απέναντί του τον Μπόνγκα. 

Στο πρόσφατο σεμινάριο των προπονητών ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς τόνισε ότι η άμυνα hedge out δεν ταιριάζει στη φιλοσοφία του. Αν υποθέσουμε ότι ο Σέρβος κόουτς έχει στο μυαλό του να περιορίσει τις πολλές περιστροφές και να κάνει πιο αργό και στατικό το παιχνίδι του αντιπάλου, πηγαίνοντας σε άμυνα με αλλαγές ο Μπόνγκα είναι το πιο κατάλληλο εργαλείο. Μπορεί στο Post Up να μην είναι άριστος αμυντικός, αλλά μετά την αλλαγή, έχει το μέγεθος και τη δύναμη προκειμένου να απαγορεύσει στον αντίπαλο ψηλό να πάρει θέση μπροστά του. Και να "σκοτώσει" τη φάση πριν καν αυτή γεννηθει, απαγορεύοντας στη μπάλα να φτάσει στο Post.

Versatility

Σε μπασκετικούς όρους περιγράφεται ως η δυνατότητα προσαρμογής και ανταπόκρισης σε διαφορετικούς ρόλους. Αυτό ακριβώς είναι ο Άιζακ Μπόνγκα. Με αυτόν στο ρόστερ του, ο Παναθηναϊκός μπορεί να χτίσει διαφορετικά σχήματα ανάλογα με τη στόχευσή του στην επίθεση ή την άμυνα. 

Διαθέτει έναν «σωματοφύλακα» που θα είναι πάντα παρών για να αναλάβει την υπευθυνότητα του προσωπικού μαρκαρίσματος, της τοποθέτησης στο χώρο off ball και ταυτόχρονα να καμουφλάρει αδυναμίες άλλων με την τρομακτική αθλητικότητά του, το mentality που κουβαλάει και την αμυντική αφοσίωσή του. 

Μπορεί να παίξει στο «3» και στο «4», να μαρκάρει σε όλες τις θέσεις, να στήσει τείχη εκεί που στις περισσότερες ομάδες υπάρχουν κενά. 

Catch n' Shot και Spot Up στην επίθεση

Η αποτελεσματικότητα του στο μακρινό σουτ έχει μεγάλο ενδιαφέρον. Παρότι τα νούμερα δεν το επιβεβαιώνουν ο Μπόνγκα είναι πολύ καλός σουτέρ στο Catch n’ Shot και όχι streaky. Δύσκολα κάποιος αντίπαλος προπονητής θα σκεφτεί να στείλει βοήθεια από τον παίκτη του Μπόνγκα. 

Στη φετινή σεζόν, είχε: 

Spot Up: 0,886 πόντους ανά κατοχή

Catch n Shot: 0.98 πόντους ανά σουτ

Επίσης είχε: 

47 κατοχές όπου εκτέλεσε αμαρκάριστο σουτ με 1.21 πόντους ανά σουτ (σχετικά καλό)

45 κατοχές που εκτέλεσε ένα μαρκαρισμένο σουτ με 0.73 πόντους ανά σουτ (κάτω του μετρίου). 

Το Ομπράντοβιτς impact…

Κι εδώ, σε ό,τι αφορά τις προϋποθέσεις υπό τις οποίες σούταρε, παρατηρείται μία πολύ σημαντική λεπτομέρεια:

Μέχρι το τέλος Νοεμβρίου και για όσο καιρό στον πάγκο της Παρτίζαν βρισκόταν ο Ζοτς, ο Μπόνγκα είχε:

13 αμαρκάριστα τρίποντα (6 εύστοχα, σούταρε με 46%)

8 μαρκαρισμένα (0 εύστοχο)

Από την ημέρα που ο Ζοτς αποχώρησε από την Παρτίζαν τα αντίστοιχα νούμερα του ήταν:

34 αμαρκάριστα (ευστόχησε στα 13 με 38% συνολικά)

36 μαρκαρισμένα 

Πέρσι, τη σεζόν 2024-25, ο Μπόνγκα σούταρε με 41.2% στα τρίποντα

Φέτος, ολοκλήρωσε τη σεζόν με 31%

Κι αν αναρωτιέστε για ποιο λόγο συνέβη αυτό, ένας από τους λόγους ήταν και ο εξής:

Στα Catch n’ Shot πέρσι, η Παρτίζαν του Ζέλικο Ομπραντοβιτς του πρόσφερε μέσα από το παιχνίδι της:

63 αμαρκάριστα τρίποντα (σούταρε με ποσοστό 44.4%)

35 μαρκαρισμένα (εκτέλεσε με ποσοστό 37.1%)

Με λίγα λόγια: Ο Ζοτς έχει τον τρόπο, μέσα από τη φιλοσοφία του δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ανοιχτά σουτ στον Μπόνγκα (όποια θέση κι αν παίζει).

Επιθετικότητα σε κάθε κατοχή

Με βάση την εικόνα των φετινών αγώνων της Παρτίζαν, ο Μπόνγκα σε αρκετές περιπτώσεις ήταν ο άνθρωπος που όχι μόνο άνοιγε το transition της ομάδας του ακόμα και σε semi-οργανωμένη άμυνα, αλλά κι αυτός που τελείωνε τις φάσεις, στη συντριπτική πλειονότητά τους μέσα από το ζωγραφιστό. 

Κάτι που δεν έκανε τόσο συχνά πέρσι…

Αξίζει να ξεκαθαρίσουμε κάτι: Ο Μπόνγκα δεν είναι δημιουργός. Ούτε primary, ούτε secondary. Οι περισσότερες κατοχές του τελειώνουν είτε με τρίποντο, είτε με drive και lay up, ή ένα turn around jumper μέσα από την καρδιά της ρακέτας για να δημιουργήσει separation με τον αμυντικό του πριν εκτελέσει. 

Ταυτόχρονα, δεν είναι αρνητικός στο close out παιχνίδι, αλλά δεν είναι και υψηλού επιπέδου. Για αυτό και στα δύο χρόνια που βρέθηκε στην Παρτίζαν, σε ατομικό επίπεδο δούλεψε πάρα πολύ σκληρά για να βελτιώσει αυτή την πτυχή του παιχνιδιού του. 

Έχει κάτι όμως, που είναι εξαιρετικά σημαντικά για τη λειτουργία κάθε ομάδας: 

Είναι πάντα επιθετικός όταν έχει τη μπάλα στα χέρια. Η αθλητικότητα και ο καλός χειρισμός του σε συνδυασμό με το αρκετά εκρηκτικό πρώτο βήμα του επιτρέπει σχεδόν πάντα, όταν βρίσκεται στα φτερά, να παίζει με τη μπάλα στο έδαφος για να δημιουργήσει ρήγμα. Το κάνει πιο συχνά από …συχνά. Το ρήγμα σχεδόν πάντα δημιουργείται, αλλά το αποτέλεσμα δεν είναι πάντα θετικό… Δεν έχει καθόλου στο ρεπερτόριό του το Pull Up (είχε μόλις 7 κατοχές φέτος 0.71 πόντους ανά κατοχή) και για αυτό δε θα έχει φάσεις off screen, ενώ και η πάσα του είναι …συνεπώς ασταθής, εξού και οι 1.5 ασίστ της σεζόν που μόλις τελείωσε στην Ευρωλίγκα. Δύσκολα από τα δικά του χέρια ο Παναθηναϊκός θα βρει flow στο παιχνίδι του. Κι όχι γιατί δεν θέλει, αλλά γιατί πρέπει, έστω κι αν αντιλαμβάνεται άριστα το παιχνίδι, να κάνει πιο ασφαλή, πιο γρήγορη και πιο στοχευμένη την πάσα του. 

Ριμπάουντ και παιχνίδι χωρίς την μπάλα

Τελείωσε τη φετινή σεζόν με 5.6 που τον έφερε στη δεύτερη θέση στην Παρτίζαν στη συγκεκριμένη κατηγορία, πίσω από τον Ταϊρίκ Τζοόυνς (6.1). Είναι ογκόλιθος στα αμυντικά καθήκοντά του και δεν επηρεάζεται σχεδόν από καμία περιστροφή που θα τον έκανε ευάλωτο στην εξασφάλιση του αμυντικού ριμπάουντ. 

Το παιχνίδι του χωρίς τη μπάλα στηρίζεται στην αντίληψη του για το μπάσκετ και την κατανόηση των χώρων και των αποστάσεων. Φέτος είχε 1.632 πόντους (Excellent)  ανά κατοχή σε φάσεις που τελείωναν με δικά του κοψίματα (cuts). Εντυπωσιακό νούμερο.

Τι δεν κάνει τόσο καλά

Όπως προαναφέρθηκε δεν είναι δημιουργός, αλλά το επιθετικό παιχνίδι του με ντρίμπλα και η ικανότητά του να τρυπάει την άμυνα ισοσκελίζει μέχρις ενός σημείου την αδυναμία του. 

Στο transition, τη δεύτερη πιο συχνή εκτελεστική συνήθειά του φέτος, έχει 1.154 πόντους ανά κατοχή, που δεν είναι τίποτα καλύτερο του μετρίου. Κι αυτό είναι ένα πρόβλημα διότι διαθέτει όλα τα στοιχεία για να τελειώνει τις φάσεις με μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.

Επίσης, παρότι στο Post Up παιχνίδι του (4η πιο συχνή επίθεση) έχει 1.061 πόντους ανά κατοχή, δε θα έλεγε κανείς ότι είναι πραγματικά σπουδαίος. Ούτε περιφημος δημιουργός.

Συνοπτικά: 

Με τον Μπόνγκα στο ρόστερ ο κόουτς Ομπράντοβιτς απολαμβάνει του δικαιώματος να παίξει με διαφορετικά σχήματα και να δοκιμάσει πολλαπλά, ακόμα και φαινομενικά αδιανόητα τρικ. 

Στην άμυνα έχει έναν Joker (όπως χαρακτήρισε ο κόουτς Ιτούδης τον Γουεϊνράιτ στη Χάποελ) που μπορεί να μαρκάρει τα πάντα με πολύ μεγάλη συνέπεια. 

Η Παρτίζαν πέρσι χρησιμοποίησε 393 πεντάδες… Στις 237 από αυτές ο Μπόνγκα ήταν παρών. Είτε ως «3» είτε ως «4». Κι αυτό λέει πολλά.

Ο Παναθηναϊκός πήρε έναν κατεξοχήν glue guy, με την καλύτερη δυνατή νοοτροπία. Και ο ίδιος ο παίκτης ξέρει ότι ήρθε στο πρόγραμμα ενός προπονητή που ξέρει άριστα να τον εκμεταλλευτεί όπως ακριβώς ορίζουν οι δυνατότητές του, τοσο με την επιθετική όσο και με την αμυντική τακτική του.