Μπάσκετ: H τέχνη της ευγενούς εξαπάτησης

Ήταν μέχρι και γλυκύτατη η προσπάθεια του Σαρούνας Γιασικεβίτσιους, ομιλητή στο σεμινάριο προπονητών της Ευρωλίγκας, να υπενθυμίσει στους πλέον των 1000 συμμετεχόντων, ότι το μπάσκετ, ό,τι κι αν (του) έχει συμβεί, παραμένει ένα παιχνίδι. Και όσο τα χρόνια περνούν, τόσο περισσότερο θα ξαναβρίσκει την ταυτότητά του, ως παιχνίδι.

“Και στο κάτω κάτω, μην ξεχνάτε… Όταν είμαστε στην επίθεση, εμείς έχουμε τη μπάλα στα χέρια μας… Παίζουμε! Αυτό που μας άρεσε να κάνουμε από μικρά παιδιά. Οι άλλοι, στην άμυνα, τρέχουν. Εμείς έχουμε τη μπάλα, αυτοί τρέχουν. Υποφέρουν” είπε o Σάρας για να καταδείξει ότι το το μπάσκετ είναι ένα παιχνίδι προκειμένου να υποστηρίξει πόσο μεγάλη σημασία έχει η υπομονή στην εκδήλωση μίας επίθεσης. Ένα παιχνίδι. Για παιδιά! Μικρά και μεγάλα. 

“Εμείς έχουμε τη μπάλα. Αυτοί τρέχουν! Υποφέρουν”

Ο Σάρας επανέλαβε φυσικά όσες φορές χρειάστηκε για να γίνει αντιληπτό ότι η προετοιμασία ενός αγώνα είναι πολύ σημαντική. Τόνισε τη βαρύτητα που έχουν οι πολύ μικρές λεπτομέρειες καθώς είναι αυτές που τελικά καθορίζουν το αποτέλεσμα… Χρησιμοποίησε όμως σε διαφορετικούς τόνους και μορφές το ρήμα “παίζουν”. Όχι με την έννοια του “αγωνίζονται”, αλλά με αυτή του "διασκεδάζουν"! Το παιχνίδι…

“Παίξτε” κάλεσε τους προπονητές να εμφυσήσουν στους παίκτες τους. Σαν να είναι παιδιά, που ενεργούν χωρίς πλάνο, χωρίς οδηγίες και καθοδήγηση, παρά μόνο με το ένστικτο, τον ενθουσιασμό, και με το αθώα πονηρό παιδικό μυαλό που έχει την ικανότητα να σκαρφιστεί ένα σωρό μπαγαποντιές για να επιβιώσει, ή να νικήσει. 

Και είναι αυτή η λέξη: Μπαγαποντιά! Αυτό το γλυκό πάντρεμα της άδολης ζαβολιάς με την εξυπνάδα, γαρνιρισμένη με αθωότητα και παιχνίδι. 

Αυτό είναι το μπάσκετ σήμερα… Ένα μεγάλο (ή έστω μικρότερο, αλλά δε θα τα χαλάσουμε εκεί) κομμάτι του σύγχρονου εαυτού του. 

Είναι η τέχνη της ευγενούς εξαπάτησης… 

“Αυτό που έκανε ο Μπιμπέροβιτς ήταν πραγματικά κωμικό” θυμήθηκε ο Σάρας, σε ένα σημείο της ομιλίας του, προσπαθώντας να εξηγήσει την, δομικής σημασίας για τη λειτουργία μίας ομάδας, έννοια του “separation”. Δηλαδή της δημιουργίας έστω και της ελάχιστης απόστασης από τον αντίπαλο σε οποιοδήποτε σημείο της επίθεσης…

“Όταν ξέρεις ότι θες να τρέξεις σε μία κατεύθυνση, προσποιήσου ότι τα πάντα έχουν πάει στραβά στην επίθεση και ότι δεν ξέρεις τι πρέπει να κάνεις. Μίλα στους συμπαίκτες ή τους αντιπάλους. Πες “τι κάνεις φίλε, όλα καλά;”, σαν να μη συμβαίνει τίποτα. Κάνε τους να πιστέψουν ότι δε συμμετέχεις στο παιχνίδι, δώσε τους λόγους για να χαλαρώσουν. Και μετά τρέξε στο σημείο που πρέπει για να πάρεις τη μπάλα. Όταν παίζαμε με τη Ζαλγκίρις, όπου προπονητής είναι ο πρώην συνεργάτης μου, ο Μασιούλις, ο Μπιμπέροβιτς καθόταν κάτω από το καλάθι κι έκανε πως δένει τα παπούτσια του… Σε εκείνο το σημείο ο Μασιούλις, που φυσικά ξέρει καλά τον Μπιμπέροβιτς, άρχισε να φωνάζει στους παίκτες του ότι το συγκεκριμένο επιθετικό play είναι για τον Μπιμπέροβιτς. Ακριβώς επειδή έκανε τον …ανήξερο κι υπαινισσόταν ότι έδενε τα παπούτσια του. Φυσικά η επίθεσή μας δε λειτούργησε” διηγήθηκε γελώντας ο Σάρας, για να προσθέσει όμως: “Ο Μπιμπέροβιτς παίζει το παιχνίδι!”. Όπως τα παιδιά! Με ευφυείς μπαγαποντιές… 

“Σταμάτα λίγο, λύθηκε το κορδόνι μου” λέγαμε εμείς οι boomers όταν παίζαμε κυνηγητό, ή μπουγέλο. Μόνο και μόνο για να σταματήσει η ορμή του φίλου που κυνηγούσε και να βρούμε το χρόνο να …το σκάσουμε. 

Στην εποχή της υπεράνθρωπης αθλητικότητας των παικτών, της εξωπραγματικής ταχύτητας και του υπέρμετρου ταλέντου, αρκεί…μισή ανάσας ελευθερίας για τον επιθετικό, να διαλύσει την άμυνα. 

Η ελαχιστότερη των αποστάσεων είναι ικανή να δώσει προβάδισμα. Και ο παίκτης να εκτελέσει. Με τις πιθανότητες να σκοράρει να είναι με το μέρος του. 

Σε αυτή την εποχή, οι τακτικές δε στηρίζονται μόνο σε σύνθετες επιθετικές κινήσεις που σχεδιάζουν οι προπονητές, στηρίζονται και σε τετραπέρατα αριστουργήματα της τέχνης της ευγενούς εξαπάτησης. Του αντιπάλου! Που φυσικά δε συνεπάγεται ότι ο στόχος είναι να κλέψει κάποιος.

Ο Σάρας δίδαξε το “Παίξτε” (σαν να είστε παιδιά εννοώντας) προσκαλώντας σε ένα μπάσκετ υψηλού επαγγελματισμού, που δίνει βάση στην πιο ανατριχιαστική λεπτομέρεια μεν, αλλά και με αγνή παιδικότητα.

Σκανταλιάρικα… Κατεργάρικα. Ελαφρώς ζαβολιάρικα.

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη EuroLeague Head Coaches Board (@headcoaches_org)

Λίγο αργότερα, ο Τσάβι Πασκουάλ, μιλώντας για κάποιες ειδικές συνθήκες στην άμυνα, αποκάλυψε ότι σήμερα, με το σκάουτινγκ και την πληροφορία να θερίζουν, οι παίκτες είναι σχεδόν έτοιμοι για κάθε συνθήκη και ξέρουν ακριβώς τι πρέπει να κάνουν. Εκτός κι αν… δεν καταλάβουν. Κι εξήγησε ένα τρικ που χρησιμοποιούν πολλοί προπονητές, κόντρα σε ομάδες που παίζουν αλλαγές στην άμυνα μετά από screen… 

“Ο σκρίνερ, λοιπόν, όταν θέλει να κάνει σκριν στην πλάτη του αμυντικού που μαρκάρει τον χειριστή, τρέχει ακριβώς από πίσω του, στην πλάτη του, και με τα ακροδάχτυλά του ακουμπάει απλά τον αμυντικό, ο οποίος από τη μεριά του, νιώθει μεν μία επαφή, αλλά δεν μπορεί να καταλάβει αν είναι σκριν  κι αν πρέπει να αλλάξει η να μείνει στον παίκτη του. Κι έτσι για λίγο μπερδεύεται”. 

Αυτό το πολύ λίγο, για το μπάσκετ του σήμερα, είναι μία …αιωνιότητα! Η παραμικρή αργοπορία στην αντίδραση, τιμωρείται. 

“Τον ακουμπάει…” είπε ο Τσάβι… “Με τα ακροδάχτυλα!”, πρόσθεσε…  “Παίξτε” όπως θα έλεγε και ο Σάρας. 

Το παιχνίδι της ταχύτητας στοχεύει έστω στην παραμικρή λανθασμένη αντίδραση της άμυνας. 

Ακόμα και παλιότερα το ίδιο συνέβαινε, σε εμφανώς πιο αργούς ρυθμούς, μονο που η αθλητικότητα πια απαιτεί πολλά περισσότερα έξυπνα τρικ.

Πλέον τα σκριν δεν υπάρχουν, έστω κι αν οι προπονητές επιχειρούν (ακόμα και στο φετινό σεμινάριο) να τα διδάξουν. Κανείς δεν κάνει τα βαριά, σκληρά, στιβαρά της δεκαετίας του 90’, σκριν.  Οι παίκτες απλά στέκονται, για να δημιουργήσουν εμπόδια, όχι για να σταματήσουν τη δράση του αμυντικού. 

Και ως αποτέλεσμα οι κόουτς εφηύραν τα …σκριν που δε γίνονται ποτέ: Τα περίφημα split screens, όπου ο παίκτης που πρόκειται να “σκρινάρει” τρέχει με ταχύτητα προς τον χειριστή, και χωρίς καν να τον ακουμπήσει όταν φτάνει πάρα πολύ κοντά του, συνεχίζει την πορεία του στην άλλη πλευρά του γηπέδου. Με τον αμυντικό να μένει σύξυλος πολλές φορές, καθώς δεν ξέρει αν πρέπει να αλλάξει, ή να μείνει στον παίκτη του. Ο ελάχιστος δισταγμός, η ελάχιστη αργοπορία στην απόφαση, θα τιμωρηθεί.

Προ πολλών ετών, ο θαυμάσιος ενήλικος πιτσιρίκος Ντάριλ Μίντλετον, που τα πάντα στη ζωή έβλεπε με χιούμορ και αλεγρία, όταν βρισκόταν στο low post της αδύνατης πλευράς, είχε σχεδόν πάντα την πλάτη του στην μπάλα. Μαζί και τον αντίπαλο. Δεν κοιτούσε καν που βρισκόταν ο χειριστής, αλλά ήξερε πολυ καλά. Οι αμυντικοί παραξενεύονταν… Ο καπάτσος Ντάριλ γνώριζε ότι μετά από μία δύο πάσες, θα είχε δημιουργηθεί η τέλεια γωνία για να πάρει τη μπάλα στα χέρια του έχοντας τον αντίπαλο κλειδωμένο στην πλάτη του. Two points. 

Γιατί (και ο Ντάριλ)…έπαιζε όταν το μπάσκετ είχε διαφορετικές ταχύτητες από τις σημερινές. 

Εκεί στηρίζονται πια οι επιθέσεις… Στον τρόπο με τον οποίο θα κερδίσουν έστω κι ένα χιλιοστό απόστασης από τον αντίπαλο και στον τρόπο που θα “κοροϊδέψουν” το σκάουτινγκ του αντιπάλου. Για αυτό το λόγο η πονηριά, η γρήγορη αντίδραση, η ευγενής εξαπάτηση με ένα slip screen ή ένα λυμμένο κορδόνι που δεν είναι λυμμένο, είναι απείρως πιο σημαντικά από τα θηριώδη σκριν, που έτσι κι αλλιώς σπανίως γίνονται.