Ο απίθανος λόγος για τον οποίο η World Athletics δεν αναγνώρισε το παγκόσμιο ρεκόρ ημιμαραθωνίου
Ο Τζέικομπ Κιπλίμο από την Ουγκάντα είναι εδώ και αρκετά χρόνια ανάμεσα στους παγκόσμιους πρωταγωνιστές στους αγώνες αποστάσεων σε δημόσιο δρόμο και το ταλέντο του είναι αδιαμφησβήτητο. Παρόλα αυτά, για λόγους που δεν αφορούν απόλυτα τον ίδιο, ένα από τα μεγάλα ρεκόρ που σημείωσε το 2025 στην απόσταση του ημιμαραθωνίου (21.097,5μ) δεν θα αναγνωριστεί ως παγκόσμιο ρεκόρ.
Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή
Ο Αιθίοπας Γιόμιφ Κετζέλτσα είχε κερδίσει τον Οκτώβριο του 2024 τον ημιμαραθώνιο της Βαλένθια σε χρόνο 57:30 και είχε σημειώσει παγκόσμιο ρεκόρ στην απόσταση. Λίγους μήνες μετά, ο Κιπλίμο έτρεξε στον ημιμαραθώνιο της Βαρκελώνης στις 16 Φεβρουαρίου του 2025 την απόσταση σε 56:42, βελτιώνοντας το ρεκόρ κατά την πολύ μεγάλη διαφορά των 48 δευτερολέπτων.
Σχεδόν έναν χρόνο μετά, η World Athletics, η διεθνής ομοσπονδία στίβου, που είναι και η υπεύθυνη για τη διαδικασία επικύρωσης των ρεκόρ (ratification), αποφάσισε να μην επικυρώσει την επίδοση που πέτυχε ο Ουγκαντέζος, όπως αποκάλυψε το ισπανικό Runner’s World.
Ο λόγος που δεν αναγνωρίστηκε το ρεκόρ
Η αρμόδια επιτροπή εκτίμησε ότι η «στρατοσφαιρική» επίδοση των 56:42 επιτεύχθηκε με «μηχανική βοήθεια» που παραβίασε τους κανονισμούς. Η σημαντικότερη ήταν η εκμετάλλευση του λεγόμενου «slipstream» (ο όρος είναι ελικόρευμα στα ελληνικά) από το προπορευόμενο αυτοκίνητο που υπάρχει πάντα στις κορυφαίες κούρσες λίγα μέτρα μπροστά από τους αθλητές και έχει πάνω του το χρονόμετρο. Σύμφωνα με τους ειδικούς, αν ο αθλητής τρέχει σε σχετικά μικρή απόσταση από το αυτοκίνητο του έχει μικρότερη αντίσταση αέρα καθόλη τη διάρκεια της κούρσας και να κερδίζει πολύτιμα δευτερόλεπτα.
Πρέπει να σημειωθεί ότι ο όρος του slipstream υπάρχει και σε άλλα αθλήματα όπως η Formula 1 και η ποδηλασία δρόμου και μάλιστα παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο.
Η παράγραφος 6.3 του κανονισμού της World Athletics, που έχουν ισχύ από τα τέλη του 2020 και αφορά την παροχή βοήθειας προς τους αθλητές αναφέρει ότι το θέσιμο ρυθμού από άτομα που δεν συμμετέχουν στον ίδιο αγώνα, από αθλητές που έχουν δεχθεί ή πρόκειται να δεχθούν γύρο (lapped), καθώς και από οποιαδήποτε τεχνική συσκευή, όπως και η χρήση οποιασδήποτε μηχανικής βοήθειας, δεν επιτρέπονται.
Οι κανονισμοί της έχουν βέβαια ασάφεια σχετικά με την απαιτούμενη απόσταση μεταξύ του αυτοκινήτου του αγώνα και του προπορευόμενου αθλητή, ένα «παραθυράκι» που εκμεταλλεύτηκαν οι διοργανωτές του αγώνα της Βαρκελώνης. Τα πλάνα της ζωντανής μετάδοσης έδειχναν επανειλημμένα τον Κιπλίμο να τρέχει περίπου 10 έως 20 μέτρα πίσω από το όχημα χρονομέτρησης, γεγονός που ήδη είχε σχολιαστεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Το περιστατικό με το αυτοκίνητο αποτελεί τον βασικό λόγο για τη μη επικύρωση του ρεκόρ, αλλά όχι τον μοναδικό, καθώς η επιτροπή έκρινε επίσης ότι ο Κιπλίμο παραβίασε και τον κανονισμό της λήψης προπονητικών οδηγιών κατά τη διάρκεια του αγώνα. Με αυτή την απόφαση δεν ακυρώνεται ο χρόνος του Κιπλίμο, παρόλα αυτά το επίσημο ρεκόρ προς κατάρριψη θα εξακολουθήσει να είναι εκείνο του Κετζέλτσα.
Ποιος είναι ο Κιπλίμο
Ο 25χρονος Κιπλίμο είναι «χάλκινος» Ολυμπιονίκης to 2021 και παγκόσμιος πρωταθλητής to 2022 στα 10.000μ, καθώς και τρεις φορές παγκόσμιος πρωταθλητής ανωμάλου δρόμου. Είναι ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα στο στίβο για την Ουγκάντα, τη χώρα που όλο και «ανεβαίνει» στο παγκόσμιο στερέωμα και έχει αρχίσει να σπάει το αφρικανικό δίπολο Κένυας και Αιθιοπίας στις αποστάσεις.
Κατείχε το παγκόσμιο ρεκόρ ημιμαραθωνίου από τον Νοέμβριο του 2021 έως τον Οκτώβριο του 2024 με το 57:31 που είχε σημειώσει στον ημιμαραθώνιο της Λισαβόνας, προτού το πάρει από τα χέρια του ο Κετζέλτσα για μόλις ένα δευτερόλεπτο στη Βαλένθια.
Ο Κιπλίμο δεν αποκλείεται να αγωνιστεί και το 2026 στον ημιμαραθώνιο της Βαρκελώνης που έχει οριστεί για τις 15 Φεβρουαρίου, καθώς μπορεί να τον αξιοποιήσει ως αγώνα προετοιμασία για τον major μαραθώνιο του Λονδίνου στις 26 Απριλίου που είναι και ο μεγάλος φετινός του στόχος.