Ο θρυλικός Γκεόργκε Χάτζι στο Athletiko: «Αυτή είναι όλη η αλήθεια για εμένα και τον Παναθηναϊκό»
Ο Γκεόργκε Χάτζι, μία από τις μεγαλύτερες μεταγραφές στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου που δεν ολοκληρώθηκαν ποτέ, μοιράζεται τη δική του αλήθεια on camera, σε μία μεγάλη συνέντευξη στο Athletiko.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
«Αύριο που θα συναντήσετε τον Χάτζι, θα γνωρίσετε τον πιο ταπεινό "μεγάλο" που υπάρχει». Ούτε «Βασιλιά», ούτε «Αυτοκράτορα», ούτε «Μαραντόνα των Καρπαθίων». Απλώς «Γκίκα» θέλει να τον λένε. Σαν το όνομα αριστοκρατικής οικογένειας προηγούμενων αιώνων στα μέρη του, που με τη δική του καταγωγή, δεν γίνεται να είχε καμία σχέση.
Από το «μηδέν» και τις βόλτες στα βουνά της Ρουμανίας, ο Γκεόργκε Χάτζι έφτασε έως την κορυφή του ποδοσφαιρικού κόσμου, ως παίκτης της Ρεάλ Μαδρίτης, της Μπαρτσελόνα και κυρίως, ως το πιο αναγνωρίσιμο «προϊόν» της πατρίδας του. Σχεδόν στα ίδια επίπεδα με το «τέλειο 10αρι» των Ολυμπιακών Αγώνων του 1976, τη Νάντια Κομανέντσι.
Αν συνοψίσεις όσα πιστεύει για το ποδόσφαιρο και τη ζωή, θα αρκούσε ο τίτλος από το βιβλίο του: «Campionii Creeaza Campioni», δηλαδή «οι πρωταθλητές δημιουργούν πρωταθλητές». Αυτός είναι και ο λόγος που στη συνέντευξη, από ελάχιστες απαντήσεις του λείπει μια συγκεκριμένη λέξη: «νοοτροπία». Γιατί αν ο Γκεόργκε Χάτζι υπήρξε κάτι στο ποδόσφαιρο, εκτός από αρτίστας, ήταν νικητής. Από την άλλη, για το ελληνικό ποδόσφαιρο υπήρξε ένα ανεκπλήρωτος πόθος. Ίσως η μεγαλύτερη μεταγραφή που δεν υλοποιήθηκε ποτέ, γιατί όταν ο Γιώργος Βαρδινογιάννης πάλεψε για να τον φέρει στον Παναθηναϊκό, ο Χάτζι δεν είχε ξεπεράσει ούτε τα 25 του χρόνια.
«Ήθελα να έρθω κι έκανα τα πάντα» είπε στο Athletiko, εξηγώντας on camera όλο το μεταγραφικό σίριαλ γύρω από το όνομά του, τους μύθους και τις αλήθειες. Χωρίς να μένει μόνο εκεί. Γιατί όπως ξεκαθάρισε: «Ό,τι έκανες χθες δεν έχει καμία σημασία». Η ζωή του προχώρησε. Μετά τη μη πραγματοποίηση της μεταγραφής στην Ελλάδα, όταν επιτέλους τον άφησαν να φύγει, πήγε στη Ρεάλ Μαδρίτης. Γιατί για τόσο ψηλά ήταν προορισμένος.
Συνεργάστηκε με τον Γιόχαν Κρόιφ στην Μπαρτσελόνα, κατέκτησε το Κύπελλο UEFA το 2000 ως ηγέτης της Γαλατάσαραϊ του Φατίχ Τερίμ και έπειτα, έφτιαξε τον δικό του δρόμο ως προπονητής και ιδρυτής, μίας από τις σπουδαιότερες ακαδημίες της πατρίδας του, αλλά και της Ευρώπης. Εκεί «μεγάλωσε» ο Ραζβάν Μαρίν της ΑΕΚ, με τον Χάτζι να προσφέρει ό,τι του προσέφεραν οι δικοί του μέντορες, μεταξύ των οποίων και ο πατέρας του Ραζβάν Λουτσέσκου, Μιρτσέα. Αυτά είναι μόλις μερικά από τα πρόσωπα για τα οποία μίλησε στη μεγάλη συνέντευξη που παραχώρησε στο Athletiko, που ταξίδεψε στο Βουκουρέστι και στα γραφεία της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας της Ρουμανίας για να τον συναντήσει και να ακούσει τις δικές του αλήθειες και τους δικούς του στόχους.
Η μεγάλη συνέντευξη του Γκεόργκε Χάτζι στο Athletiko:
Αναλυτικά, όσα ανέφερε ο Γκεόργκε Χάτζι στο Athletiko:
-Δεν μπορούσατε να πείτε «όχι» σε αυτή τη συνέντευξη. 'Εχετε μία ιδιαίτερη σχέση με την Ελλάδα. Η οικογένειά σας έχει ρίζες από εκεί.
«Πράγματι. Η μητέρα μου γεννήθηκε στην Ελλάδα, κοντά στη Θεσσαλονίκη, αν και είμαι εδώ, στη Ρουμανία, πολύ καιρό».
-Έχετε κάποιο αγαπημένο μέρος στην Ελλάδα; Γιατί ξέρω πως την έχετε επισκεφθεί πολλές φορές.
«Μου αρέσει πολύ η χώρα. Μου αρέσει πολύ και η νοοτροπία που έχετε εκεί. Η Αθήνα, η πρωτεύουσα, είναι μια εκπληκτική πόλη. Και η Θεσσαλονίκη, φυσικά—αφού εκεί κοντά γεννήθηκε η μητέρα μου, άρα αυτό είναι αυτονόητο».
-Είναι η δεύτερη θητεία σας ως προπονητής της εθνικής ομάδας. Η πρώτη ήταν αμέσως μετά το τέλος της καριέρας σας. Πόσο διαφορετική είναι αυτή η δεύτερη φορά σ' αυτό τον ρόλο;
«Ναι, φυσικά, τότε ήμουν πολύ νέος, αμέσως μετά τη στιγμή που αποσύρθηκα ως παίκτης. Πάντα ήθελα να γίνω προπονητής-μάνατζερ. Αγαπώ αυτό το επάγγελμα. Είναι εντελώς διαφορετικό από το να είσαι παίκτης. Ακόμη κι αν είχες μεγάλη διεθνή εμπειρία, η προπονητική είναι εντελώς διαφορετική, με την έννοια ότι πρέπει να ξέρεις πώς να χτίσεις μια ομάδα, πώς να επιλέξεις τους σωστούς παίκτες που ταιριάζουν στο τακτικό σου πλάνο. Τώρα έχω περισσότερη εμπειρία. Έχω μάθει πολλά τα τελευταία 15–20 χρόνια και νιώθω έτοιμος. Είμαι πολύ σίγουρος ότι θα πετύχουμε σπουδαία πράγματα».
«Αγαπημένος μου Έλληνας ποδοσφαιριστής; Ο Σαραβάκος!»
-Η Ελλάδα απουσίασε από το πρόσφατο Μουντιάλ, το ίδιο και η Ρουμανία. Δεν έχετε προκριθεί σε τελική φάση από το 1998, όταν ήσασταν ο αρχηγός της ομάδας και η Ελλάδα είναι εκτός EURO και Μουντιάλ από το 2014. Γιατί μπορεί να συμβεί αυτό σε μία εθνική ομάδα;
«Πιστεύω ότι είτε πρόκειται για την Ελλάδα, τη Ρουμανία είτε για οποιαδήποτε άλλη χώρα, υπάρχουν πάντα πολύ καλοί παίκτες. Δεν υπάρχει χώρα όπου να μην μπορείς να βρεις παίκτες πολύ υψηλού επιπέδου, ικανούς να ανταγωνιστούν σε ευρωπαϊκό ή παγκόσμιο επίπεδο. Νομίζω πως εσείς μπορεί να έχετε λίγο περισσότερο ταλέντο απ' ό,τι εμείς, αλλά εδώ στη Ρουμανία, αυτή τη στιγμή, πρέπει να δουλέψουμε πάνω στη νοοτροπία μας. Χρειαζόμαστε καλύτερη νοοτροπία, να έχουμε πολύ μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, να είμαστε πολύ πιο πεπεισμένοι γι' αυτό που κάνουμε, να έχουμε περισσότερο θάρρος, να παίζουμε πραγματικά ποδόσφαιρο. Γιατί το ποδόσφαιρο έχει δύο φάσεις, και πρέπει να ξέρεις πώς να διαχειρίζεσαι αποτελεσματικά τόσο την επίθεση, όσο και την άμυνα. Πιστεύω ότι όλα καταλήγουν στην πεποίθηση να πιστεύεις σε αυτό που κάνεις και να έχεις θάρρος. Μια πραγματικά δυνατή νοοτροπία. Οπότε, πιστεύω πως εδώ μπορούμε να μιλήσουμε για το τι πρέπει να γίνει στο μέλλον ώστε να βελτιωθούν τα πράγματα. Η εθνική ομάδα της Ρουμανίας είχε αυτή τη νοοτροπία στην εποχή μου. Μια νοοτροπία, που σε όλους άρεσε να κερδίζουν. Είχαν εξαιρετική νοοτροπία».
-Ως προπονητής της εθνικής ομάδας της Ρουμανίας έχετε ξεκάθαρη εικόνα άλλων εθνικών ομάδων, όπως και της Ελλάδας. Ποια η άποψή σας γι' αυτήν;
«Το ελληνικό ποδόσφαιρο έχει αναπτυχθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Έχετε πολύ ταλαντούχους νεαρούς παίκτες, αλλά και πιο έμπειρους. Όσον αφορά τις ομάδες που αγωνίζονται στην Ευρώπη εκεί πιθανότατα πρέπει να στοχεύετε, προσπαθώντας να φτάνετε στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις όσο πιο συχνά γίνεται, γιατί επενδύετε σωστά, έχετε αναπτυχθεί και βρίσκεστε στον σωστό δρόμο. Πιστεύω ότι έχετε μια ανταγωνιστική εθνική ομάδα, ένα νεανικό, ανταγωνιστικό σύνολο με μερικούς πολύ ενδιαφέροντες παίκτες. Αλλά, όπως είπα και πριν, πρέπει να έχετε νοοτροπία πρωταθλητή. Εκεί βάζεις τα θεμέλια. Εκεί ξεκινάς, έχοντας μια πραγματικά δυνατή νοοτροπία».
-Υπάρχει κάποιος παίκτης που σας αρέσει περισσότερο;
«Θα έλεγα ότι έχετε ποιότητα σε κάθε θέση. Είναι κρίσιμο να έχεις πολύ καλούς παίκτες σε κάθε σημείο του γηπέδου. Έχετε παίκτες σε κορυφαίους συλλόγους, οπότε δεν σας λείπει τίποτα σε κανέναν τομέα. Απλώς έχει να κάνει με το να πιστεύετε περισσότερο και, ίσως, να διατηρείτε μια δυνατή νοοτροπία».
-Από όλες τις εποχές του ελληνικού ποδοσφαίρου;
«Στην εποχή μου υπήρχε ο Σαραβάκος. Αυτός ήταν τότε. Ήταν από τη δική μου γενιά. Και αργότερα, φυσικά, είχατε μερικούς εκπληκτικούς παίκτες. Πρώτα και κύρια, η ομάδα που κέρδισε το EURO στην Πορτογαλία. Άρα έχει αποδειχθεί—το έχετε αποδείξει—ότι είναι δυνατό, και πιστεύω ότι μπορείτε να το κάνετε ξανά. Έχετε την ικανότητα να πετύχετε πολύ περισσότερα».
«Η ΑΕΚ ήταν εμπνευσμένη επιλογή από τον Μαρίν»
-Πολλοί Ρουμάνοι ποδοσφαιριστές έπαιξαν στην Ελλάδα. Ένας από αυτούς δουλεύει εδώ, ως βοηθός στην Κ21 της Ρουμανίας. Μιλάω για τον Λουτσιάν Σανμαρτεάν. Η άποψή σου;
«Ήταν ένα πολύ καλό δεκάρι. Ένας εκπληκτικός παίκτης, με τεράστιο ταλέντο και δυνατότητες. Πιστεύω πως ποτέ δεν έφτασε πραγματικά στο επίπεδο που μπορούσε να φτάσει με βάση τις δυνατότητές του. Αλλά ήταν ένα γνήσιο δεκάρι—πολύ τεχνίτης, πολύ γρήγορος, με εξαιρετική αντίληψη και πάσα. Πολύ καλός παίκτης. Είναι κρίμα, όμως. Ίσως χρειαζόταν καλύτερη νοοτροπία. Όλοι μιλούν γι' αυτόν και πιστεύω πως θα μπορούσε να είχε πετύχει πολύ περισσότερα».
-Αυτή τη σεζόν έχουμε στο ελληνικό πρωτάθλημα έναν προπονητή που άφησε το στίγμα του στη Ρουμανία: τον Ηλία Χαραλάμπους, που εργάζεται στον Λεβαδειακό.
«Ναι, πήγα να δω κι ένα παιχνίδι, γιατί έχουμε δύο Ρουμάνους παίκτες εκεί. Είδα το παιχνίδι με τον ΠΑΟΚ. Έχει πολλή δουλειά μπροστά του. Δεν είναι εύκολο. Το πρωτάθλημα είναι ανταγωνιστικό και οι ομάδες είναι πολύ καλές. Είδα ότι δεν ξεκίνησαν πολύ καλά, αλλά ελπίζω να ανακάμψουν και να τα πάνε καλύτερα».
-Και φυσικά, έχουμε έναν παίκτη που είναι από τα πιο σημαντικά μέλη της εθνικής ομάδας της Ρουμανίας. Μιλάω για τον Ραζβάν Μαρίν που αγωνίζεται στην ΑΕΚ. Η γνώμη σας;
«Έκανε μια πολύ καλή επιλογή. Από τότε που έφυγε από την Ιταλία, έχει κάνει εξαιρετικές επιλογές. Έχει βρεθεί σε έναν μεγάλο σύλλογο στην Ελλάδα. Χρειαζόταν μια τέτοια ομάδα, γιατί ένας παίκτης πάντα χρειάζεται μια ομάδα για να εκφραστεί πλήρως και να αποδώσει στο μέγιστο επίπεδο που απαιτείται. Μια πολύ καλή, εμπνευσμένη και τυχερή επιλογή. Έχω μιλήσει μαζί του. Είναι πολύ χαρούμενος, και πιθανότατα γι' αυτό αποδίδει τόσο καλά. Παίζει σε μια πολύ καλή ομάδα και χαίρομαι για εκείνον».
-Μιλήσατε μαζί του πριν υπογράψει στην ΑΕΚ;
«Όχι, δεν μίλησα μαζί του τότε αλλά αργότερα, γιατί πήγα να τον δω. Πέρυσι, συγκεκριμένα στο παιχνίδι όπου έγινε πρωταθλητής. Ήταν πανευτυχής».
-Το ξέρετε καλύτερα από μένα: ο Ραζβάν είναι προϊόν των ακαδημιών σας. Ξέρω πως είναι από τις μεγαλύτερες στη Ρουμανία και τις καλύτερες στην Ευρώπη. Ποιος είναι ο στόχος σας μέσω αυτής της ακαδημίας; Μήπωςνα προσφέρετε ό,τι δεν είχατε εσείς, όταν ξεκινούσατε το ποδόσφαιρο ως παιδί;
«Το θέσατε σωστά: ο ρόλος και ο στόχος της ακαδημίας ήταν να δημιουργήσει συνθήκες—και μάλιστα πολύ καλές συνθήκες. Να δημιουργήσει μια ευκαιρία, ώστε κάθε παιδί σε αυτή να εκφραστεί, να μεγαλώσει και να αναπτυχθεί σε ένα εξαιρετικό περιβάλλον. Και μετά, φυσικά, ο τελικός στόχος είναι να αναδείξουμε όσο το δυνατόν περισσότερους παίκτες γιατί δουλεύουμε για τη Ρουμανία και θέλουμε να τροφοδοτήσουμε τις εθνικές ομάδες με όσο το δυνατόν περισσότερους παίκτες. Αυτός, λοιπόν, είναι ο βασικός στόχος. Και πιστεύω ότι πετύχαμε αυτόν τον στόχο. Κάναμε καλή δουλειά. Από την αρχή, δώσαμε στους νεαρούς παίκτες την ευκαιρία να εκφραστούν και να πετύχουν τους στόχους που επιθυμούσαν».
-Πώς είναι αυτή η άνοδος από το πολύ χαμηλό ως το υψηλό επίπεδο, την οποία κάνατε κατά μήκος της καριέρας σας;
«Ήταν μια εμπειρία. Όλοι ξεκινάμε νέοι και μαθαίνουμε κάτι καινούργιο κάθε μέρα. Ένας παίκτης γίνεται μεγάλος όταν είναι πραγματικά ανοιχτός στο να αφομοιώσει τεράστιο όγκο πληροφοριών και να τις επεξεργαστεί. Και φυσικά, στο τέλος, τα επεξεργάζεται και διατηρεί μια εξαιρετική νοοτροπία. Ένας μεγάλος παίκτης—ένας πρωταθλητής, κατά τη γνώμη μου—είναι κάποιος που έχει διαρκώς κίνητρο και διαθέτει τεράστια φιλοδοξία. Αυτό που πέτυχες χθες δεν μετράει για την επόμενη μέρα. Ξεκινάει πάλι από την αρχή, με κίνητρο να κερδίσει ξανά. Αυτό είναι που χαρακτηρίζει τη νοοτροπία του νικητή. Έχει νοοτροπία νικητή, πάντα θέλει να κερδίζει, του αρέσει και ευδοκιμεί σε αυτό το περιβάλλον. Είναι σημαντικό να βρούμε —και αυτό είναι σίγουρα που πρέπει να κάνουμε εδώ στην ομοσπονδία— τη σωστή δουλειά που πρέπει να γίνει, να χτίσουμε μια ομάδα παικτών που αγαπούν να κερδίζουν και αγαπούν να παίζουν ποδόσφαιρο, και που στο τέλος, είναι χαρούμενοι».
-Είχατε πολλά παρατσούκλια κατά μήκος της καριέρας σας. Το πιο διάσημο απ' όλα, είναι το «Μαραντόνα των Καρπαθίων». Πώς προέκυψε;
«Είναι απλό. Προκύπτουν ονόματα. Όποιος έχει σημαντική καριέρα συνδέεται με κάποιον άλλον· Είμαι ο Χάτζι της Ρουμανίας ή "Γκίκα", όπως μου αρέσει να με αποκαλούν. Είμαι περήφανος που έκανα κάτι για τη Ρουμανία, για τη χώρα όπου γεννήθηκα. Γι' αυτό ίδρυσα την ακαδημία. Ήταν πολύ σημαντικό για μένα να δημιουργήσω μια ακαδημία που θα αναδείκνυε παίκτες κορυφαίας ποιότητας για τη Ρουμανία, γιατί η Ρουμανία μου έδωσε τα πάντα. Μεγάλωσα εδώ, αναπτύχθηκα εδώ και πάντα προσπαθούσα να δίνω τον καλύτερό μου εαυτό για τη Ρουμανία, και είμαι περήφανος γι' αυτό».
-Ήταν ο Ντιέγκο Μαραντόνα, ο καλύτερος όλων των εποχών;
«Πιστεύω πως ναι. Ο Μέσι, κι εκείνος έδειξε την κλάση του, είναι επίσης Αργεντινός, αλλά ο Μαραντόνα είχε κάτι ξεχωριστό. Η διαφορά μεταξύ Μέσι και Μαραντόνα, κατά τη γνώμη μου, είναι ότι ο Μέσι είχε πολύ μεγαλύτερο έλεγχο στο περιβάλλον του τόσο μέσα όσο και έξω από το γήπεδο. Ο Μαραντόνα έκανε τα λάθη του. Λάθη που γνώριζε και για τα οποία είχε πλήρη επίγνωση. Δεν νομίζω ότι ο Μαραντόνα έδωσε το μέγιστό του, ενώ πιστεύω ότι ο Μέσι έδωσε ό,τι είχε απλώς επειδή είχε περισσότερο έλεγχο».
«Πολύ δύσκολο ό,τι κατάφερε ο Ραζβάν Λουτσέσκου»
-Στη δική σας περίπτωση, ποια ήταν η προσωπικότητα με τη μεγαλύτερη επιρροή πάνω στον Χάτζι, ως παίκτη και προπονητή;
«Δύο προπονητές, γιατί η εξέλιξή μου ως παίκτης ξεκίνησε στην Κονστάντζα όταν ήμουν 10 ετών. Είχα έναν πολύ καλό προπονητή στις ακαδημίες που μου δίδαξε πάρα πολλά μέχρι να γίνω 14 ετών, και στη συνέχεια μπήκα στις εθνικές ομάδες και γνώρισα πραγματικά σπουδαίους προπονητές. Αργότερα, καθώς ωρίμαζα μετά την ηλικία των 18, ο Μιρτσέα Λουτσέσκου ήταν εκεί για εμάς. Ήταν μέντορας για μένα, δάσκαλος. Όσον αφορά το ποδοσφαιρικό στυλ, θαύμαζα πολύ τον Κρόιφ και τον Άγιαξ του 1974. Εκεί βρίσκω μια αντανάκλαση της δικής μου φιλοσοφίας, στο «Total Football», και είχα την τιμή να με προπονήσει ο ίδιος ο Κρόιφ στην Μπαρτσελόνα. Όλα μου τα όνειρα έγιναν πραγματικότητα χάρη σε αυτούς τους δύο προπονητές—τον Μιρτσέα και τον Κρόιφ— που έβλεπαν το παιχνίδι με θετική νοοτροπία και επιθετική προσέγγιση, προπονητές που αγαπούσαν πραγματικά το επιθετικό ποδόσφαιρο».
-Ο τρόπος με τον οποίο είπατε «αντίο» στον Μιρτσέα Λουτσέσκου κι εσείς και όλη η Ρουμανία λέει πολλά για το πόσο σημαντικός ήταν...
«Σήμαινε πολλά για εμάς. Αυτή η κληρονομιά παραμένει και είμαστε εδώ για να τιμούμε πάντα τη μνήμη του. Ήταν δάσκαλος, μέντορας, πατρική φιγούρα. Ανέδειξε πολλά παιδιά και αγαπούσε πραγματικά να προωθεί παιδιά που είχαν ταλέντο. Τα ξεχωριστά παιδιά κάθε γενιάς, οπότε έμαθα πολλά από εκείνον. Για μένα, ήταν δάσκαλος».
-Είχατε επίσης μία πολύ ζεστή αγκαλιά με τον γιο του, τον Ραζβάν.
«Ναι, έχουμε πολύ καλή σχέση. Κρατάμε επαφή κατά διαστήματα. Είναι σπουδαίο που ο Ραζβάν ακολουθεί τα βήματά του. Ξέρω ότι είναι πολύ δύσκολο να έχεις μια τόσο θρυλική μορφή ως γονέα, αλλά το έχει κάνει με απίστευτο, εξαιρετικό τρόπο. Έχει εξελιχθεί χρόνο με τον χρόνο και τώρα έχει φτάσει σε πολύ υψηλό επίπεδο, και τον συγχαίρω».
-Όπως ξέρετε, ο Ραζβάν Λουτσέσκου είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο για τον κόσμο στην Ελλάδα, γιατί κατάφερε τόσα πολλά με τον ΠΑΟΚ. Ο πιο σημαντικός προπονητής στην ιστορία του.
«Έγραψε ιστορία στον ΠΑΟΚ. Πέτυχε εκπληκτικά πράγματα, πήρε τον σύλλογο από ένα επίπεδο και τον ανέβασε σε μεγάλα ύψη. Μπράβο του. Αξίζει συγχαρητήρια. Έκανε εξαιρετική δουλειά και πιστεύω ότι εκεί τον αγαπούν και τον σέβονται. Τουλάχιστον, αυτό άκουσα στη Θεσσαλονίκη».
-Περιμένατε πως θα φύγει;
«Κανείς δεν το περίμενε, κανείς δεν το έβλεπε να έρχεται, αλλά ξέρετε πώς είναι με τους προπονητές: κάποια στιγμή είναι οι πρώτοι που φεύγουν. Συμβαίνει, αλλά θα μπορούσε να επιστρέψει οποιαδήποτε στιγμή».
-Θα σκεφτόσασταν μία θέση προπονητή στην Ελλάδα;
«Δεν ξέρω. Αυτή τη στιγμή είμαι στη Ρουμανία και θέλω να κάνω εξαιρετική δουλειά εδώ με την εθνική ομάδα. Είναι μια τεράστια πρόκληση για μένα. Είμαι πεπεισμένος ότι έχουμε το ταλέντο και ότι μπορούμε να το κάνουμε. Πρώτα απ' όλα, πρέπει να κάνω εξαιρετική δουλειά εδώ και μετά θα δούμε. Ποτέ δεν ξέρεις πού μπορεί να καταλήξεις, όσο παραμένω υγιής και ο Θεός με προσέχει. Όσον αφορά το επαγγελματικό κομμάτι, αγαπώ, πραγματικά αγαπώ το ποδόσφαιρο και θα παραμείνω σε αυτό».
«Αυτή είναι όλη η αλήθεια για μένα και τον Παναθηναϊκό»
-Είχατε δεχθεί ποτέ πρόταση; Γιατί υπήρχαν δημοσιεύματα πως το 2020 σας προσέγγισε ο Παναθηναϊκός.
«Ο Παναθηναϊκός ήταν ο σύλλογος στον οποίο έφτασα πιο κοντά στο να πάω. Ήταν η μόνη πραγματική πιθανότητα. Είχα πράγματι προτάσεις πριν από το 1990, όταν ο Βαρδινογιάννης ήθελε να με φέρει. Αργότερα δεν είχα δεχθεί καμία πρόταση. Αν θα βρεθώ εκεί κάποτε, ποιος ξέρει;»
-Φτάσατε πραγματικά κοντά στον Παναθηναϊκό;
«Υπήρξε εκείνη η περίοδος που ήμουν πολύ κοντά, αλλά ο τότε πρόεδρος δεν με άφησε να φύγω, οπότε δεν μπορούσα να κάνω κάτι».
-Πόσες φορές είχατε πρόταση για να υπογράψετε στον Παναθηναϊκό;
«Ήταν μια πολύ, πολύ άμεση κατάσταση τότε. Ήμασταν πολύ κοντά καθίσαμε, διαπραγματευτήκαμε και το δουλέψαμε, αλλά σε κάποια στιγμή ο πρόεδρος δεν μου επέτρεψε να φύγω, οπότε δεν μπορούσα να κάνω τίποτα».
-Είναι αλήθεια πως το 1989 οι γονείς σας ήταν για έναν μήνα στην Αθήνα για να ετοιμάσουν τα πάντα;
«Αυτό είναι αλήθεια. Αλλά δεν ήταν γραφτό να γίνει. Μετά έφυγα, το 1990 πήγα κατευθείαν στη Ρεάλ Μαδρίτης, οπότε απλά δεν έγινε... Αλλά, ειλικρινά, κάποια μέρα θα ήθελα πολύ να έρθω στην Ελλάδα για να προπονήσω, τουλάχιστον. Θα δούμε».
-Είχατε επίσης συναντήσεις με τον πρόεδρο για αυτή την πρόταση;
«Ναι, φυσικά. Συναντήθηκα μαζί του πολλές φορές και θα ήθελα να εκμεταλλευτώ την ευκαιρία για να τον ευχαριστήσω. Πραγματικά θέλω να τον ευχαριστήσω και να ξανασυναντηθώ μαζί του, αν έχει χρόνο. Ήταν πραγματικός πρόεδρος και ένας εξαιρετικός άνθρωπος για μένα. Συμπεριφερόταν άψογα. Μου φέρθηκε πολύ καλά, αλλά οι άνθρωποι στη Ρουμανία δεν με άφησαν να φύγω».
-Θυμάστε πότε και πού έγιναν αυτές οι συναντήσεις;
«Συνεχίστηκε για περίπου δύο συνεχόμενα χρόνια. Ταξιδεύαμε πολύ με την ομάδα της Sportul. Έπαιζα στη Sportul και πηγαίναμε συχνά στην Ελλάδα, οπότε τον συναντούσα εκεί, αφού εκεί είχε τη βάση του και μιλούσαμε. Και μέσα από αυτές τις συναντήσεις, κάποια στιγμή καταλήξαμε στο ότι μπορούσα να πάω αν ήθελα. Δυστυχώς. Ξέρετε, έτσι ήταν η εποχή».
-Υπάρχει κάποια ιστορία που θυμάστε πάντα;
«Τα θυμάμαι όλα πολύ καλά. Ένας εκπληκτικός άνθρωπος. Συναντιόμασταν στο ξενοδοχείο Caravel στην πλατεία Ομονοίας. Ένας εκπληκτικός άνθρωπος».
-Εκτός από την ιστορία για τους γονείς σας, έχω διαβάσει ρεπορτάζ πως είχε πολύ καλή σχέση με τον Τσαουσέσκου και τον επισκέφθηκε ζητώντας του να επιτρέψει αυτή τη μεταγραφή.
«Δεν μπορώ να το ξέρω. Δεν έχω δικαίωμα να το ξέρω. Συνέβη πίσω από κλειστές πόρτες. Ήμουν απλώς ένας ποδοσφαιριστής».
-Θυμάστε το ποσό της μεταγραφής; Γιατί οι φήμες έλεγαν πως θα είναι μία από τις ακριβότερες στην τότε ιστορία του ποδοσφαίρου.
«Δεν ξέρω τίποτα ούτε γι' αυτό. Ήμουν απλώς επικεντρωμένος στο ποδόσφαιρό μου Ήμουν νέος, 21 ετών... βασικά, 20. Οπότε δεν ξέρω. Δεν είχα γνώση αυτών. Υπήρχαν πράγματα που πιθανότατα συνέβησαν πίσω από κλειστές πόρτες, συζητήσεις, διαπραγματεύσεις αλλά το συμπέρασμα πάντα ήταν ότι δεν θα με άφηναν να φύγω».
-Προσπάθησαν μέσω των ελληνικών σου ριζών, να σου δώσουν ελληνικό διαβατήριο ώστε να είναι πιο εύκολη η μεταγραφή;
«Ναι, αυτό είναι αλήθεια».
-Και είχατε συμφωνήσει μ' αυτό, έτσι;
«Ναι, συνέβη. Όλα αυτά συνέβησαν. Ήθελα να το κάνω, αλλά δεν με άφησαν».
«Αν είχα παίξει με τον Σαραβάκο...»
Μετά την πτώση του Τσαουσέσκου, η καριέρα σας πήρε το μονοπάτι που έμελλε: Ρεάλ Μαδρίτης, Serie A, Μπαρτσελόνα, Γαλατάσαραϊ. Ποιο ήταν το πιο δύσκολο κομμάτι αυτής της διαδρομής;
«Η αρχή είναι πάντα δύσκολη. Το ξεκίνημα πάντα. Ειδικά όταν πηγαίνεις κατευθείαν από τη Ρουμανία στη Ρεάλ Μαδρίτης. Ήταν δύσκολο τους πρώτους δύο ή τρεις μήνες, αλλά αυτό πρέπει να κάνει ένας παίκτης όταν φεύγει από το σπίτι, αφήνοντας τον τόπο που γνωρίζει και την άνεση που έχει, για να πάει και να προσαρμοστεί πραγματικά. Έπρεπε να το κάνω αυτό και κοιτάζοντας πίσω, πιστεύω ότι το διαχειρίστηκα πολύ καλά και είχα μια όμορφη, μακρά και πραγματικά εξαιρετική καριέρα».
-Και τις καλύτερες ημέρες τις ζήσατε στην Τουρκία, στη Γαλατάσαραϊ.
«Ολοκλήρωσα την καριέρα μου με τον σωστό τρόπο, σε έναν τεράστιο σύλλογο. Εκείνον στον οποίο ήθελα να πάω, εκείνον στον οποίο ήμουν αποφασισμένος να πάω και έφτασα έχοντας στο μυαλό έναν κρίσιμο στόχο: να προσπαθήσω να κερδίσω κάτι στην Ευρώπη. Ερχόμενος από τη Μαδρίτη και τη Βαρκελώνη, πάντα αγαπούσα να κερδίζω. Οπότε η πρώτη μου σκέψη, και το είπα τότε και το λέω και τώρα, ήταν ότι οι δύο πρώτες χώρες μετά τις «Big Four» και τους ευρωπαϊκούς γίγαντες που θα μπορούσαν ρεαλιστικά να διεκδικήσουν τρόπαιο στην Ευρώπη: η Ελλάδα και η Τουρκία. Έχουν εξαιρετικά μπάτζετ και υποδομές και τη σωστή νοοτροπία. Θα έλεγα ότι έχουν από 3 ή 4 ομάδες ικανές να κερδίσουν και αυτή ήταν η νοοτροπία που πήρα μαζί μου στη Γαλατάσαραϊ. Στόχος ήταν να κερδίσουμε το πρωτάθλημα, φυσικά, αλλά για εμένα ήταν βασικό να κερδίσουμε στην Ευρώπη. Έτσι πήγα με αυτή τη νοοτροπία και συμπεριέλαβα μια συγκεκριμένη ρήτρα στο συμβόλαιό μου. Αυτή η ρήτρα τελικά ενεργοποιήθηκε και όταν την αποκαλύψαμε, δεν μπορούσαν να το πιστέψουν. Εγώ το είχα οραματιστεί από την πρώτη μέρα, όμως».
-Αν είχατε παίξει με τον αγαπημένο σας Έλληνα ποδοσφαιριστή, τον Σαραβάκο, ίσως είχατε κατακτήσει το Κύπελλο UEFA νωρίτερα.
«Όλα είναι πιθανά. Πρέπει πάντα να το βάζεις ως στόχο, να το πιστεύεις και να είσαι πρόθυμος να δουλέψεις για αυτόν τον στόχο. Όλα μπορούν να γίνουν πραγματικότητα. Ακριβώς όπως συνηθίζεται να λέγεται. Όλα γίνονται αν δουλέψεις σκληρά και καταφέρεις να χτίσεις μια άκρως ανταγωνιστική ομάδα, και έχεις έναν πολύ δυνατό σύλλογο να σε στηρίζει. Και φυσικά, έναν προπονητή ικανό να δημιουργήσει αυτή την ενότητα, αυτή την αίσθηση συνοχής της ομάδας, αυτή την εξαιρετική ατμόσφαιρα στα αποδυτήρια που χρειάζεται για να κερδίσεις».
«Γιατί απέτυχε ο Τερίμ στον Παναθηναϊκό»
-Πώς ήταν να δουλεύεις με τον Φατίχ Τερίμ;
«Για μένα, ήταν ένας ακόμη μέντορας. Ένας πραγματικός μάνατζερ και όχι απλώς ένας προπονητής. Ήξερε να καταλαβαίνει τους παίκτες του, που δημιούργησε σχεδόν τα πάντα στη Γαλατάσαραϊ εκείνη την περίοδο. Τα έχτισε όλα και είχα εξαιρετική σχέση μαζί του, οπότε είναι ένας από τους φίλους μου και θα ήθελα να εκμεταλλευτώ αυτή την ευκαιρία για να τον ευχαριστήσω».
-Ξέρεις εργάστηκε στην Ελλάδα, για κάποιους μήνες στον Παναθηναϊκό, αλλά δεν πήγε καλά.
«Το ξέρω, το ξέρω. Δεν μπορείς πάντα να αναπαράγεις ακριβώς ό,τι πέτυχες αλλού. Πάντα εξαρτάται από το περιβάλλον και τη συγκεκριμένη κατάσταση, αλλά κατά τη γνώμη μου, ο Τερίμ είναι πραγματικά σπουδαίος μάνατζερ».
-Μετά από αυτή τη δεύτερη θητεία ως προπονητής στη Ρουμανία τι θα θέλατε να έχετε αφήσει πίσω;
«Πρώτα και κύρια, στόχος μας είναι να κερδίζουμε, Να βγαίνουμε εκεί έξω και να κερδίζουμε, γιατί αγαπώ να κερδίζω. Πρέπει να προσπαθήσουμε να χτίσουμε αυτού του είδους τη νοοτροπία που πιστεύω ότι είναι θεμελιώδης και κάτι που χρειαζόμαστε ως ομάδα. Έχουμε δυνατότητες, γιατί πριν από δύο χρόνια η ομάδα προκρίθηκε στο EURO. Η βάση της εθνικής ομάδας υπάρχει. Τώρα πρέπει να βρούμε και νεότερους παίκτες συνδυάζοντας εκείνους με τη μεγάλη εμπειρία με τους νεότερους που μπορεί να έρθουν για να χτίσουμε μια ανταγωνιστική ομάδα που παίζει για να κερδίζει. Μια ομάδα που το απολαμβάνει και νιώθει καλά στο γήπεδο. Πρέπει να διαχειρίζονται και τις δύο φάσεις του παιχνιδιού, γιατί στο ποδόσφαιρο, πρέπει να παίζεις και να εκτελείς πολύ καλά και τις δύο φάσεις: τόσο επιθετικά όσο και αμυντικά. Και κατά τη γνώμη μου, η φάση της μετάβασης είναι το κλειδί: το να έχεις δυνατή λειτουργία στη μετάβαση είναι κρίσιμο στο ποδόσφαιρο».
-Κατά μήκος όλων αυτών των ετών, καταφέρατε σχεδόν τα πάντα. Υπάρχει κάτι που θα θέλατε να έχετε πετύχει, αλλά δεν έγινε;
«Για μένα, αυτό που έχει σημασία δεν είναι τι έχουμε κάνει στο παρελθόν, αλλά τι βρίσκεται μπροστά μας και μπροστά μας έχουμε το Nations League. Στη συνέχεια για την εθνική ομάδα, τα προκριματικά του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος. Οπότε ο στόχος είναι να προκριθούμε, να κερδίσουμε και να προσπαθήσουμε να τερματίσουμε πρώτοι, γιατί δεν υπάρχει άλλη επιλογή. Πρέπει πάντα να βγαίνεις εκεί έξω για να κερδίσεις και να προσπαθήσεις να πάρεις την πρώτη θέση».
Κλείνοντας, έχω μία πιο γενική ερώτηση. Το ποδόσφαιρο κατά μήκος των χρόνων άλλαξε πολύ. Και οι «καλλιτέχνες» λείπουν. Πιστεύετε θα υπάρξει νέος Χάτζι για τη Ρουμανία στο μέλλον;
«Όλα είναι πιθανά. Το σημαντικό είναι να έχεις αυτοπεποίθηση σε ό,τι κάνεις. Πρέπει να κάνουμε αλλαγές, να ανακαλύψουμε νέα πράγματα και να αναλάβουμε δράση για να γίνουν τα πράγματα. Το σημαντικό είναι ότι πιστεύω πως η Ρουμανία διαθέτει τεράστιο ταλέντο. Είναι πιθανό, γιατί όχι; Άλλωστε, υπάρχουν προηγούμενα παραδείγματα που έχουν θέσει οι επιτυχίες του παρελθόντος. Αν ξέρεις πώς να χρησιμοποιήσεις αυτή την κληρονομιά για να χτίσεις ένα λαμπρό μέλλον, τότε ναι, μπορεί να γίνει. Είμαι πεπεισμένος ότι κάποια μέρα θα εμφανιστεί ένας παίκτης που θα ξεπεράσει τους καλύτερους παίκτες που έχει δει ποτέ η Ρουμανία. Και φυσικά, αν η Ρουμανία έχει έναν παίκτη αυτού του επιπέδου, η ομάδα σίγουρα θα ξεπεράσει τα επιτεύγματα της δικής μας γενιάς όπως το να φτάσει στα προημιτελικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου ή να προκριθεί σε τρία Παγκόσμια Κύπελλα και δύο Ευρωπαϊκά Πρωταθλήματα μέσα σε διάστημα δέκα ετών. Αυτό θα είναι ένα σημαντικό επίτευγμα».
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
