Το Ιράν μέχρι στιγμής πρωταγωνιστεί με διαφορά στο Παγκόσμιο Πρωτάθλημα πάλης στην Αστάνα και ο λόγος κρυβεται στις ιστορικές του ρίζες.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
Μία ακόμη εντυπωσιακή παρουσία σε μεγάλη διεθνή διοργάνωση καταγράφει το Ιράν, το οποίο έχει ήδη επιβεβαιώσει την κυριαρχία του στην πρώτη κατηγορία του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος πάλης που διεξάγεται στην Αστάνα του Καζακστάν, από τις 24 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου.
Μετά την ολοκλήρωση των επτά κατηγοριών της ελληνορωμαϊκής πάλης που άνοιξε την αυλαία, η ιρανική αποστολή βρίσκεται στην κορυφή της ομαδικής κατάταξης με 145 βαθμούς, έναντι 68 του Αζερμπαϊτζάν και 63 της Λευκορωσίας, χάρη στην κατάκτηση τριών χρυσών (Φαροχί στα 82κ, Σοχραμπί στα 72κ, Χενταγιατί στα 130κ), δύο αργυρών (Αχμαντί στα 55κ, Αχμαντί Βαφά στα 60κ) και δύο χάλκινων (Οσκού στα 77κ, Σαραβί στα 97κ).
Η παρουσία του Ιράν στην Αστάνα δεν περιορίζεται, πάντως, στην ελληνορωμαϊκή πάλη. Η χώρα συγκαταλέγεται στα μεγάλα φαβορί και για την ελευθέρα πάλη ανδρών, όπου τις επόμενς μέρες αναμένεται να διεκδικήσει την κορυφή απέναντι σε παραδοσιακές δυνάμεις του αθλήματος, όπως η Ρωσία και οι ΗΠΑ.
Η ικανότητα του Ιράν να ανταγωνίζεται σταθερά χώρες με μεγαλύτερους οικονομικούς πόρους και ευρύτερες αθλητικές υποδομές έχει βαθιές ιστορικές ρίζες. Η πάλη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια της αθλητικής ταυτότητας της χώρας, με μια παράδοση που ξεκινά πολλούς αιώνες πριν από την καθιέρωση των σύγχρονων διεθνών διοργανώσεων.
Παρότι το ποδόσφαιρο είναι σήμερα το δημοφιλέστερο άθλημα στο Ιράν, η πάλη διατηρεί τον χαρακτηρισμό του παραδοσιακού εθνικού αθλήματος. Η ιδιαίτερη θέση της οφείλεται τόσο στη μακρά ιστορία της όσο και στις μεγάλες διεθνείς επιτυχίες που έχουν καταγράψει οι Ιρανοί παλαιστές.
Η εξάπλωση της πάλης στη χώρα συνδέεται με τις παραδοσιακές μορφές άσκησης που αναπτύχθηκαν στην περσική κοινωνία. Σε αντίθεση με άλλα αθλήματα που εισήχθησαν από το εξωτερικό, η πάλη είχε ήδη ισχυρή παρουσία στην καθημερινότητα και στις τοπικές κοινότητες, γεγονός που δημιούργησε τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη ενός μεγάλου αριθμού αθλητών.
Κεντρικό ρόλο σε αυτή την παράδοση είχαν οι τελετουργίες Παχλεβανί και Ζουρχανέ, ένα σύστημα παραδοσιακής περσικής σωματικής άσκησης που έχει αναγνωριστεί από την UNESCO ως στοιχείο της Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ανθρωπότητας από το 2010.
Οι συγκεκριμένες πρακτικές πραγματοποιούνται στα ζουρχανέ, τους λεγόμενους «οίκους της δύναμης», παραδοσιακούς χώρους προπόνησης με χαρακτηριστικό, συνήθως οκταγωνικό, αγωνιστικό χώρο στο κέντρο. Μάλιστα, έχουν την ίδια ετυμολογική ρίζα με την λέξη «πεχλιβάνης» που χρησιμοποιήθηκε στην Ελλάδα για να περιγράψει τον περιοδεύοντα παλαιστή.
Στα παχλεβανί οι αθλητές εκτελούν ασκήσεις που συνδυάζουν μυϊκή ενδυνάμωση, αντοχή, ευλυγισία και ισορροπία. Χρησιμοποιούν βαριά ξύλινα ρόπαλα, μεταλλικά όργανα και άλλα παραδοσιακά εργαλεία, με στόχο την ανάπτυξη χαρακτηριστικών ιδιαίτερα σημαντικών για την πάλη, όπως η δύναμη του κορμού, η σταθερότητα και ο έλεγχος του σώματος.
Η προπόνηση πραγματοποιείται υπό τον ρυθμό τυμπάνου και συνοδεύεται από παραδοσιακές απαγγελίες, ενώ υπάρχει και άτομο που λειτουργεί ως προπονητής (μορσέντ), ο οποίος καθοδηγεί τις ασκήσεις και καθορίζει τον ρυθμό των συμμετεχόντων. Μέρος του τελετουργικού είναι και αγώνας πάλης στο κέντρο της «αρένας».
Με την παράδοση των ζουρχανέ συνδέεται άμεσα το κοστί παχλεβανί, η παραδοσιακή περσική πάλη που αποτέλεσε για μεγάλο διάστημα το σημαντικότερο αγωνιστικό στοιχείο αυτών των χώρων. Οι παλαιστές προετοιμάζονταν με ασκήσεις ενδυνάμωσης και στη συνέχεια αναμετριούνταν μεταξύ τους, με τεχνικές λαβών, ρίψεων και ελέγχου του αντιπάλου. Οι αναμετρήσεις είχαν σημαντικό κύρος, ενώ οι καλύτεροι αθλητές αποκτούσαν μεγάλη αναγνωρισιμότητα στις κοινότητές τους.
Ο κορυφαίος παλαιστής μπορούσε να αποκτήσει τον τίτλο του «Παχλαβάν», ο οποίος συνδεόταν όχι μόνο με την αγωνιστική ικανότητα αλλά και με τον σεβασμό που απολάμβανε ο αθλητής, είχε την έννοια του ήρωα.
Η εισαγωγή της σύγχρονης ελευθέρας και ελληνορωμαϊκής πάλης κατά τον 20ό αιώνα άλλαξε σταδιακά την οργάνωση του αθλήματος. Οι παραδοσιακές αναμετρήσεις διαχωρίστηκαν από τις διεθνείς αγωνιστικές μορφές, ενώ δημιουργήθηκαν νέοι σύλλογοι και οργανωμένες δομές προπόνησης.
Η ήδη υπάρχουσα εξοικείωση με τις τεχνικές της πάλης διευκόλυνε την ανάπτυξη της αγωνιστικής βάσης της χώρας, παρότι η σύγχρονη προετοιμασία ακολουθεί διαφορετικές μεθόδους από εκείνες των παραδοσιακών ζουρχανέ. Η μετάβαση αυτή συνοδεύτηκε από σημαντικές διεθνείς επιτυχίες. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Μελβούρνης το 1956, ο Εμαμαλί Χαμπιμπί, ο λεγόμενος «τίγρης του Μαζανταράν» έγινε ο πρώτος Ιρανός «χρυσός» Ολυμπιονίκης, με την κατάκτηση της κορυφής στα -67κ της ελευθέρας πάλης.
Στην ίδια διοργάνωση κατέκτησε το χρυσό μετάλλιο και ο Γολάμ Ρεζά Ταχτί, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην ιστορία του ιρανικού αθλητισμού, ο οποίος ολοκλήρωσε την Ολυμπιακή του καριέρα με τρία μετάλλια. Τις επόμενες δεκαετίες το Ιράν εξελίχθηκε σε μία από τις σταθερότερες δυνάμεις της παγκόσμιας πάλης, με πρωταθλητές όπως ο Χασάν Γιαζντανί να συνεχίζουν την παράδοση των επιτυχιών στην ελευθέρα.
Η σταθερή παραγωγή αθλητών υψηλού επιπέδου στηρίζεται πλέον σε οργανωμένο σύστημα συλλόγων, εξειδικευμένους προπονητές, ισχυρό εσωτερικό ανταγωνισμό και συστηματική παρουσία στις μικρές ηλικιακές κατηγορίες. Πρόκειται για στοιχεία που επιτρέπουν στο Ιράν να διεκδικεί τίτλους απέναντι στη Ρωσία, με την τεράστια παράδοση στην πάλη, στην Ιαπωνία και στις ΗΠΑ, όπου το άθλημα διαθέτει ισχυρή πανεπιστημιακή βάση στο NCAA.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
