Πέρα από τη διοργάνωση του πρώτου Παγκόσμιου στην Αφρική, το Ναϊρόμπι μπορεί να μείνει στην ιστορία και για τα μεγάλα ρεκόρ που μπορούν να γίνουν.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
Το Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στίβου του 2029 θα είναι ιστορικό πριν καν ακουστεί η πρώτη πιστολιά του αφέτη, αφού για πρώτη φορά η κορυφαία διοργάνωση της World Athletics θα διεξαχθεί στην Αφρική.
Η πρωτεύουσα της Κένυας όμως, το Ναϊρόμπι, δεν παρουσιάζει ενδιαφέρον μόνο για συμβολικούς λόγους. Οι ιδιαίτερες συνθήκες της πόλης και κυρίως το μεγάλο υψόμετρο μπορούν να δημιουργήσουν ένα από τα πλέον ευνοϊκά περιβάλλοντα που έχουν υπάρξει σε Παγκόσμιο Πρωτάθλημα στίβου για εξαιρετικά γρήγορες επιδόσεις στα σπριντ και στα άλματα.
Η World Athletics ανακοίνωσε στις 15 Σεπτεμβρίου ότι η πρωτεύουσα της Κένυας θα φιλοξενήσει τη διοργάνωση του 2029, ενώ αυτό του 2031 ανατέθηκε στο Μόναχο. Το ανακαινισμένο στάδιο Κασαράνι και τα βήματα που έχει κάνει η χώρα στην φιλοξενία διεθνών διοργανώσεων αποτέλεσαν βασικό κομμάτι της πρότασης που κέρδισε την ψήφο του Συμβουλίου της World Athletics, το οποίο επέλεξε να «ρισκάρει» με Παγκόσμιο στην Αφρική έναντι της δοκιμασμένης συνταγής του Λονδίνου.
Το Ναϊρόμπι είναι χτισμένο σε οροπέδιο σε υψόμετρο μεταξύ 1500-1800μ και συγκεκριμένα το Κασαράνι βρίσκεται στα 1.612μ πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Πρόκειται για ένα επίπεδο στο οποίο η επίδραση του αραιότερου αέρα στις επιδόσεις των αθλητών παύει να είναι αμελητέα.
Όσο αυξάνεται το υψόμετρο, μειώνεται η ατμοσφαιρική πίεση και μαζί της η πυκνότητα του αέρα. Αν και στις μεγάλες αποστάσεις το μειωμένο οξυγόνο αποτελεί σημαντικό μειονέκτημα, στα σπριντ, οι ενεργειακές απαιτήσεις καλύπτονται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από αναερόβιους μηχανισμούς. Για έναν αθλητή των 100μ, των 200μ ή ακόμη και των 400μ το σπριντ σε λιγότερο πυκνόαέρα σημαίνει μικρότερη αεροδυναμική αντίσταση όσο αναπτύσσει υψηλές ταχύτητες. Το «κόστος» της μειωμένης πρόσληψης οξυγόνου είναι πολύ μικρότερο και το όφελος της χαμηλότερης αντίστασης του αέρα μπορεί να υπερισχύσει.
Μελέτη πάνω σε περισσότερες από 132.000 επιδόσεις κορυφαίων αθλητών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι πάνω από τα 1.500μ υψόμετρο τα περισσότερα αγωνίσματα ταχύτητας από 100μ έως 400μ παρουσίαζαν βελτίωση της τάξης του 0,3% έως 0,7%. Βελτίωση της τάξης του 1% παρουσίασαν τα οριζόντια άλματα, μήκος και τριπλούν, καθώς και η σφυροβολία. Αντίθετα, στις αποστάσεις άνω των 800μ οι επιδόσεις επιδεινώνονταν σημαντικά όταν το υψόμετρο ξεπερνούσε τα 1.000μ.*
Άλλη επιστημονική ανάλυση για τα 100μ έδειξε πόσο σημαντική μπορεί να γίνει η διαφορά. Μελετώντας τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μεξικού το 1968, σε υψόμετρο περίπου 2.250μ, οι ερευνητές υπολόγισαν πλεονέκτημα περίπου 0.19 δευτερολέπτων στους άνδρες και 0.21 στις γυναίκες. Η ίδια έρευνα εκτίμησε ότι ακόμη και στα 1.000μ το πλεονέκτημα μπορεί να προσεγγίζει εκείνο του βέλτιστου ευνοϊκού ανέμου εντός ορίων (+2.0). Το Ναϊρόμπι δεν βρίσκεται τόσο ψηλά όσο η Πόλη του Μεξικού, όμως το Κασαράνι βρίσκεται ξεκάθαρα μέσα στη ζώνη όπου η επίδραση του υψομέτρου είναι μετρήσιμη.**
Η ιστορία του στίβου έχει ήδη να δείξει προηγούμενο παράδειγμα. Στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1968 στην Πόλη του Μεξικού, οι συνθήκες υψομέτρου συνέβαλαν σε μια πραγματική έκρηξη επιδόσεων. Στα αγωνίσματα των ανδρών σημειώθηκαν εννέα παγκόσμια ρεκόρ, μεταξύ άλλων σε όλα τα δρομικά αγωνίσματα από τα 100μ έως τα 800μ, στις δύο σκυταλοδρομίες και στα δύο οριζόντια άλματα.
Εκεί ήταν που ο Αμερικανός Τζιμ Χάινς έγινε ο πρώτος άνθρωπος που έτρεξε επίσημα πιο γρήγορα από τα 10 δευτερόλεπτα τα 100μ με ηλεκτρονική χρονομέτρηση, με επίδοση 9.95. Να σημειωθεί ότι το παγκόσμιο ρεκόρ του άντεξε 15 χρόνια. Στα 400μ, ο συμπατριώτης του, Λι Έβανς, σταμάτησε το χρονόμετρο στα 43.86, έγινε ο πρώτος άνθρωπος κάτω από τα 44 δευτερόλεπτα και κράτησε το παγκόσμιο ρεκόρ για σχεδόν δύο δεκαετίες. Και μετά ήρθε ο αξέχαστος Μπομπ Μπίμον.
Το 8.90μ του Αμερικανού Μπομπ Μπίμον στο μήκος στην Πόλη του Μεξικού παραμένει ίσως το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της επίδρασης που μπορούν να έχουν οι ιδανικές συνθήκες σε μεγάλο υψόμετρο. Ο Αμερικανός συνέτριψε το προηγούμενο παγκόσμιο ρεκόρ κατά 55 ολόκληρα εκατοστά και η επίδοση άντεξε σχεδόν 23 χρόνια, μέχρι το 8.95μ του Μάικ Πάουελ στο Τόκιο το 1991.
Η ίδια η World Athletics έχει επισημάνει ότι στην ιστορική προσπάθεια του Μπίμον δημιουργήθηκε ο τέλειος συνδυασμός συνθηκών, αφού το υψόμετρο των περίπου 2.240μ και ο -εντός ορίων- ευνοϊκός άνεμος (+2.0) βοήθησαν έναν αθλητή που ούτως ή άλλως βρισκόταν στην κορυφαία φόρμα της καριέρας του.
Τα πρώτα δείγματα από το Ναϊρόμπι
Οι μεγάλες επιδόσεις στην πρωτεύουσα της Κένυας δεν αποτελούν απλώς θεωρία. Στο Kip Keino Classic του 2021, ο Αμερικανός Τρέιβον Μπρόμελ είχε τρέξει τα 100μ σε 9.76 με +1.2, ενώ ο ντόπιος σταρ, Φέρντιναντ Ομανιάλα, ακολούθησε σε 9.77, ενώ ο Αμερικανός Φρεντ Κέρλι είχε σημειώσει 19.76 στα 200μ με +2.0. Το 2025, επίσης στο Ναϊρόμπι, ο Ζακίτι Νένε από την Ζιμπάμπουε έτρεξε τα 400μ σε 43.76, επίδοση παγκόσμιας κλάσης.
Μέχρι το 2029 αρκετά από τα πιο ανθεκτικά παγκόσμια ρεκόρ του στίβου θα πλησιάζουν ή θα έχουν ξεπεράσει τα 40 χρόνια ζωής.
Στα 100μ γυναικών παραμένει το 10.49 της Αμερικανίδας Φλόρενς Γκρίφιθ Τζόινερ από το 1988, στα 200μ το δικό της 21.34 επίσης από το 1988, ενώ στα 400μ γυναικών το 47.60 της Ανατολικογερμανίδας Μαρίτα Κοχ χρονολογείται από το 1985. Στα οριζόντια άλματα, το 8.95μ του Αμερικανού Μάικ Πάουελ στο μήκος ανδρών κρατά από το 1991 και το 18.29μ του Βρετανού Τζόναθαν Έντουαρντς στο τριπλούν από το 1995. Στις γυναίκες, το 7.52μ της Γκαλίνα Τσιστιάκοβα από την Σοβιετική Ένωση στο μήκος βρίσκεται στην κορυφή από το 1988.
Φυσικά, κανένα υψόμετρο δεν μπορεί από μόνο του να οδηγήσει σε ένα παγκόσμιο ρεκόρ. Χρειάζεται ένας αθλητής ικανός να αγωνιστεί κοντά στα όριά του, η κατάλληλη θερμοκρασία, γρήγορος τάπητας, ιδανική αγωνιστική κατάσταση και –στα αγωνίσματα όπου μετρά– όσο το δυνατόν μεγαλύτερος ευνοϊκός άνεμος μέχρι +2.0. Εάν, όμως, όλα αυτά συνδυαστούν, το Ναϊρόμπι προσφέρει το φυσικό αεροδυναμικό πλεονέκτημα λόγω υψομέτρου, κάτι που τα περισσότερα μεγάλα στάδια του κόσμου δεν μπορούν.
Ό,τι αποτελεί πλεονέκτημα για έναν σπρίντερ μπορεί να γίνει σοβαρό μειονέκτημα για έναν δρομέα αντοχής. Με την αύξηση του υψομέτρου μειώνεται η διαθέσιμη ποσότητα οξυγόνου και κατά συνέπεια η μέγιστη αερόβια ικανότητα. Η μεγάλη ανάλυση επιδόσεων elite αθλητών έδειξε επιδείνωση περίπου 2% έως 4% στις αποστάσεις άνω των 800μ όταν οι αγώνες γίνονται πάνω από τα 1000μ.
Πηγές ερευνών:
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
