Ποιος είναι ο 37χρονος μυστηριώδης χάκερ που προσπάθησε να καταστρέψει τη Μάντσεστερ Σίτι
Ο Ρούι Πίντο βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο μετά τις τελευταίες εξελίξεις στην υπόθεση της Μάντσεστερ Σίτι και τις 114 παραβάσεις της.
Αν αναφέρει κανείς το όνομα του Ρούι Πίντο στους οπαδούς της Μάντσεστερ Σίτι έξω από το στάδιο Έτιχαντ, πιθανότατα θα πάρει ως απάντηση ένα βλέμμα απορίας. Μπορεί να μην γνωρίζουν το όνομά του, όμως είναι κάτι παραπάνω από εξοικειωμένοι με το έργο του.
Ο Πίντο είναι ο Πορτογάλος χάκερ που προσπάθησε να φέρει τη Μάντσεστερ Σίτι αντιμέτωπη με σοβαρές συνέπειες. Μέσω της ιστοσελίδας Football Leaks, δημοσίευσε ένα τεράστιο αρχείο εμπιστευτικών εγγράφων συλλόγων, μεταξύ των οποίων εσωτερικά emails σχετικά με χορηγικές συμφωνίες και πληρωμές.
Οι αποκαλύψεις αυτές οδήγησαν τελικά στις κατηγορίες της Premier League κατά της Σίτι για παραβίαση των οικονομικών κανονισμών και στην είδηση της Παρασκευής ότι ο σύλλογος κρίθηκε ένοχος για την πλειονότητα των 115 κατηγοριών. Για κάποιους, ο 37χρονος Πίντο δεν είναι τίποτα περισσότερο από έναν εγκληματία που έκλεψε πληροφορίες με σκοτεινές προθέσεις.
Για άλλους, όμως, αποτελεί σύμβολο της αλήθειας, καθώς έφερε στο φως τη σκοτεινή πλευρά του «όμορφου παιχνιδιού». Το «BBC» συνομίλησε με έναν από τους πρώην καθηγητές του Πίντο, έναν Πορτογάλο πολιτικό που δίνει μάχη ώστε να προστατευθεί ως πληροφοριοδότης δημοσίου συμφέροντος, δημοσιογράφους που δημοσίευσαν τις διαρροές, καθώς και έναν πρώην οικονομικό σύμβουλο της Μάντσεστερ Σίτι.
«Ενιωθε την ανάγκη για δικαιοσύνη»
«Ο Ρούι ήταν ένας απόλυτα φυσιολογικός μαθητής. Ήταν ευγενικός, με τα μυτερά μαλλιά του, ήταν αρκετά κοινωνικός αλλά όχι εξωστρεφής», είπε ο Φαλκάο, ο πρώην καθηγητής γεωγραφίας του χάκερ. «Είχε καλή σχέση με τους καθηγητές, αν και έχανε αυτά τα μαθήματα αρκετά συχνά. Ο πατέρας του ήταν πάντα ενήμερος για τα πάντα, οπότε στο τέλος πέρασε αρκετά εύκολα.
«Σίγουρα ήταν πολύ καλός στους υπολογιστές. Όλη η δουλειά που έκανε για διάφορα μαθήματα ήταν πολύ καλή, όταν το έβαλε στο μυαλό του», εξήγησε ο πρώην δάσκαλός του. Ο Πίντο είχε μια μέτρια ανατροφή. Μεγάλωσε σε μια περιοχή που ονομάζεται Βίλα Νόβα ντε Γκάια, ακριβώς απέναντι από τον ποταμό Ντούρο από το Πόρτο, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Πορτογαλίας. Επισκεφτήκαμε τον δρόμο όπου ζούσε παλιά, ο οποίος είχε σπίτια με κεραμοσκεπές και στέγες από τερακότα.
Ο πατέρας του, Φρανσίσκο, εργαζόταν σε ένα εργοστάσιο υποδημάτων και αργότερα ως έμπορος αντίκες. Η μητέρα του είχε πεθάνει όταν ήταν 11 ετών. Ο Φαλκάο είπε ότι ποτέ δεν προέβλεψε τι θα ακολουθούσε ο πρώην μαθητής του.
«Μείναμε πολύ έκπληκτοι», είπε για τη στιγμή που ο Πίντο ονομάστηκε ιδρυτής του Football Leaks το 2019. «Δεν φανταζόμασταν ότι θα μπορούσε να συμβεί κάτι τέτοιο, ότι θα μπορούσε να έχει προβλήματα με τη δικαιοσύνη. Σίγουρα δεν θα ευχόμουν αυτός και η οικογένειά του να βρίσκονταν σε αυτή την κατάσταση. Ίσως ήταν θέμα των υπερβολών της νεότητάς του, της ικανότητάς του με τους υπολογιστές και ίσως μιας υπερβολικής ενασχόλησης με τα κλαμπ».
«Ενας από τους σημαντικότερους χάκερ στην Ευρώπη»
Ο Πίντο δημιούργησε το Football Leaks το 2015, για να -κατά τα λεγόμενά του- αποκαλύψει «την κρυφή πλευρά του ποδοσφαίρου». Ο Αντόνιο Βαρέλα θυμάται την έναρξη λειτουργίας της ιστοσελίδας σαν να ήταν χθες. Ο Πορτογάλος δημοσιογράφος ήταν το πρώτο άτομο με το οποίο επικοινώνησε ο Πίντο, του οποίου η πραγματική ταυτότητα δεν θα γινόταν γνωστή για τα επόμενα χρόνια, και αρχικά ήταν γνωστός με το ψευδώνυμο «Τζον».
«Ήταν μια συνηθισμένη μέρα του Σεπτεμβρίου του 2015. Ήμουν στο γραφείο ειδήσεων της [πορτογαλικής αθλητικής εφημερίδας] Record και έλαβα ένα email από το Football Leaks. Ήταν περίεργο. Αμέσως πήγα στην ιστοσελίδα και δεν μπορώ να πιστέψω ότι υπάρχουν τόσες πληροφορίες που δεν έχετε ακούσει ή διαβάσει ποτέ. Καταλήξαμε στο συμπέρασμα ότι αυτό είναι πολύ, πολύ σημαντικό.
«Συνειδητοποιήσαμε ότι το Football Leaks απέκτησε τις πληροφορίες παράνομα. Αλλά από τη στιγμή που δημοσιεύουν τις πληροφορίες στον ιστότοπο, αυτές είναι δημόσιες πληροφορίες», δήλωσε ο Βαρέλα. «Δεν μπορείς να το αγνοήσεις αυτό. Ηθικά, είναι περίπλοκο, αλλά το δημόσιο συμφέρον είναι πιο σημαντικό από το ηθικό ζήτημα. Αυτό ήταν το συμπέρασμα», τόνισε.
Δεν ήταν μόνο η οκτώ φορές πρωταθλήτρια της Premier League, Μάντσεστερ Σίτι, που έβαλε στο στόχαστρο ο Πίντο. Οι πρώτες αποκαλύψεις στο Football Leaks επικεντρώθηκαν σε θέματα πιο κοντά στην έδρα του, με διαρροές γύρω από την Μπενφίκα, ακόμη και την ομάδα που υποστήριζε, την Πόρτο.
Αργότερα, διέρρευσαν έγγραφα και επικοινωνίες που αφορούσαν μερικούς από τους πιο διάσημους παίκτες, συλλόγους και ατζέντηδες στον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των Κριστιάνο Ρονάλντο, Λιονέλ Μέσι και Νεϊμάρ.
Ηρωας ή κλέφτης;
Η πρώην Πορτογαλίδα πολιτικός και διπλωμάτης Άνα Γκόμες έχει επίσης συναντήσει τον Πίντο στη φυλακή και κατέθεσε εκ μέρους του σε μία από τις δίκες του. Πιστεύει ακράδαντα ότι αξίζει να προστατευτεί και όχι να διωχθεί.
«Αυτό που έχει αποκαλύψει είναι πολύ σημαντικό. Στην Πορτογαλία, σίγουρα είναι μακράν ο πιο σημαντικός πληροφοριοδότης», είπε στο «BBC» η πρώην βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στη Λισαβόνα.
«Θα πρέπει να γίνει σύμμαχος των δικαστικών και ποινικών ανακριτικών αρχών μας. Έχει βοηθήσει τις αρχές άλλων ευρωπαϊκών χωρών να καταδιώκουν τους διεφθαρμένους και τους εγκληματίες, αντί να αποτελεί αντικείμενο αυτής της δικαστικής δίωξης κατ' επιλογή των εισαγγελέων μας».
Όταν ρωτήθηκε τι θα έλεγε στη Μάντσεστερ Σίτι, της οποίας τα email είχε χακαριστεί από αυτόν, η απάντησή της είναι ξεκάθαρη.
«Δεν με νοιάζει καθόλου. Αν δεν έχουν τίποτα να κρύψουν, ποιο είναι το πρόβλημά τους; Για την πλειοψηφία του κόσμου, τον βλέπουν ως κλέφτη», είπε. «Για μερικούς ανθρώπους, είναι ένα είδος ήρωα, ένας Ρομπέν των Δασών, θα μπορούσατε να τον πείτε επειδή αποκάλυπτε τη σκοτεινή πλευρά της επιχείρησης τόσων πολλών συλλόγων, αλλά δυστυχώς για την πλειοψηφία του κόσμου, δεν είναι καλός άνθρωπος».
Η ζωή του χάκερ
Τα τελευταία έξι χρόνια, η ζωή του Πίντο δεν ήταν καθόλου φυσιολογική. Αφού συνελήφθη στην Ουγγαρία το 2019, εκδόθηκε στην Πορτογαλία και σε διάφορες χρονικές στιγμές βρισκόταν σε απομόνωση, σε κατ' οίκον περιορισμό και υπό προστασία μαρτύρων.
Μετά την πρώτη του δίκη στην Πορτογαλία, το 2023 καταδικάστηκε σε τετραετή ποινή φυλάκισης με αναστολή, έχοντας κριθεί ένοχος για απόπειρα εκβίασης, παράνομη πρόσβαση σε δεδομένα και παραβίαση αλληλογραφίας. Μια ξεχωριστή δίκη στη Γαλλία είχε ως αποτέλεσμα εξάμηνη ποινή φυλάκισης με αναστολή λίγους μήνες αργότερα.
Και τον Ιανουάριο του περασμένου έτους, η τελευταία δίκη του Πίντο ξεκίνησε στη Λισαβόνα. Η εναρκτήρια ημέρα στο Κεντρικό Ποινικό Δικαστήριο συνόψισε τις πραγματικότητες της ζωής του και τις διαφορετικές απόψεις που υπήρχαν γι' αυτόν. Ο Πίντο έφτασε με μέλη της ομάδας προστασίας μαρτύρων του, δύο εκ των οποίων παρέμειναν στην αίθουσα του δικαστηρίου καθ' όλη τη διάρκεια της ακροαματικής διαδικασίας, μαζί με ένοπλη αστυνομική παρουσία.
Ο Ρούι Πατρίσιο, ο δικηγόρος που εκπροσωπεί την Μπενφίκα, δήλωσε στο δικαστήριο ότι ο Πίντο δεν ήταν «τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο από ένας χάκερ», ότι είχε αποκτήσει τις πληροφορίες με «παράνομες και καταδικαστέες μεθόδους» και ότι ο σκοπός δεν αγιάζει τα μέσα.
Ποιες είναι οι επιπτώσεις των Football Leaks;
Ο αντίκτυπος των Football Leaks εξακολουθεί να είναι αισθητός μια δεκαετία αργότερα. Η υπόθεση της Premier League εναντίον της Μάντσεστερ Σίτι ήταν πρωτοφανούς κλίμακας και σημασίας. Από συνομιλίες με τη νομική του ομάδα μετά την ακροαματική διαδικασία, κατέστη σαφές ότι ο Πίντο παρακολουθεί στενά την υπόθεση από το πλαίσιο προστασίας μαρτύρων, από τότε που η Premier League άσκησε τις κατηγορίες τον Φεβρουάριο του 2023.
Όταν ρωτήθηκε αν το αποτέλεσμα είχε σημασία, ο Τεξέιρα ντα Μότα απάντησε: «Νομίζω ότι είναι σημαντικό γι' αυτόν, επειδή είναι πολύ δύσκολο να είναι όπως είναι, να ζει μια πολύ δύσκολη ζωή, λίγο πολύ να κρύβεται, επειδή έκανε κάποιες αποκαλύψεις, κατήγγειλε πολλά σημαντικά πράγματα, συγκεκριμένα για τη Μάντσεστερ Σίτι.
Θα ήταν λοιπόν σημαντικό για αυτόν να νιώσει δικαιωμένος ότι ήταν χρήσιμο, ότι κάτι συνέβη, γιατί τι να πω για αυτά που είπε;».
Μιλώντας πριν από την ανακοίνωση της απόφασης στην υπόθεση της Σίτι, ο Στέφαν Μπόρσον, πρώην οικονομικός σύμβουλος της Μάντσεστερ Σίτι , δήλωσε: «Νομίζω ότι για τη Σίτι, πραγματικά, διακυβεύεται ολόκληρη η εποχή του Σεΐχη Μανσούρ εάν αποδειχθούν οι βασικοί ισχυρισμοί εναντίον του συλλόγου. Νομίζω ότι οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι πολύ εκτεταμένες για τον σύλλογο και θα ήταν πολύ δύσκολο για αυτούς να το διαχειριστούν».
Για κάποιους, ο Ρούι Πίντο είναι ένας εγκληματίας χάκερ που έκλεβε πληροφορίες με δυσοίωνες προθέσεις. Για άλλους είναι ένας ηρωικός πληροφοριοδότης που έριξε φως στη σκοτεινή πλευρά του όμορφου παιχνιδιού. Αυτό που είναι αναμφισβήτητο είναι ότι ένας Πορτογάλος άνδρας στον υπολογιστή του στη Βουδαπέστη είχε σεισμικό αντίκτυπο στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο.