Ποιος ήταν ο βαρόνος ναρκωτικών «El Mencho» που η δολοφονία του βάζει σε κίνδυνο το Μουντιάλ

Η εκτέλεση του διαβόητου βαρόνου ναρκωτικών «El Mencho» στο Μεξικό απειλεί να τινάξει στον αέρα την ασφάλεια ενόψει του Μουντιάλ.
Χαμός στο Μεξικό με τον θάνατο του El Mencho / Πηγή: Imago
Χαμός στο Μεξικό με τον θάνατο του El Mencho / Πηγή: Imago

Το μεξικανικό ποδόσφαιρο βιώνει μια περίοδο ακραίας έντασης. Ο θάνατος ενός από τους πιο ισχυρούς εμπόρους ναρκωτικών της χώρας έχει πυροδοτήσει ένα κύμα αντιποίνων, με αποτέλεσμα οι αρχές να κηρύξουν κόκκινο συναγερμό σε αρκετές περιοχές, ιδιαίτερα στην πολιτεία Χαλίσκο. Αυτή η κρίσιμη κατάσταση έχει οδηγήσει στην αναστολή πολλών αγώνων και στην καραντίνα ολόκληρων ομάδων για λόγους ασφαλείας.

Ο ηγέτης του καρτέλ Νέας Γενιάς του Χαλίσκο (CJNG), «El Mencho» ενός από τους πιο ισχυρούς και καταζητούμενους βαρόνους ναρκωτικών στον κόσμο, σκοτώθηκε σε μια στρατιωτική επιχείρηση που σηματοδοτεί μια καμπή για την κυβέρνηση της προέδρου Κλαούντια Σάινμπαουμ. Αυτή η ενέργεια, που θεωρείται η πρώτη σημαντική κίνηση της κυβέρνησής της κατά του οργανωμένου εγκλήματος, φαίνεται να οφείλεται σε έντονη πολιτική πίεση από την Ουάσινγκτον.

Η αντίδραση του καρτέλ ήταν άμεση, εξαπολύοντας ένα κύμα οργής που έχει επηρεάσει ταυτόχρονα 13 πολιτείες σε όλη τη χώρα. Σκηνές πανικού έχουν πολλαπλασιαστεί σε στρατηγικά σημεία: Στην πόλη της Γκουανταλαχάρα, ο τρόμος κατέλαβε τους ταξιδιώτες στο αεροδρόμιο μετά από έντονες πυροβολίες, ενώ σύννεφα καπνού από φλεγόμενα οχήματα έκρυβαν τον ουρανό. Η βία έφτασε και σε δημόσιες εκδηλώσεις, όπως ο αγώνας γυναικείου πρωταθλήματος ποδοσφαίρου μεταξύ της Νεκάξα και της Κερετάρο στο Αγουασκαλιέντες, ο οποίος έπρεπε να διακοπεί αμέσως μετά την ακρόαση πυροβολισμών κοντά στο στάδιο.

Μέχρι στιγμής, οι αρχές στο Χαλίσκο έχουν επιβεβαιώσει τη σύλληψη 25 ατόμων που συνδέονται με αυτές τις ταραχές. Η σύλληψη και ο θάνατος του «El Mencho» ήταν ύψιστη προτεραιότητα για τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες είχαν επιβάλει αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων για το κεφάλι του, το ίδιο ποσό που είχε προσφέρει η κυβέρνηση Τραμπ για τον στρατηγό των Τσαβιστών Βλαντιμίρ Παντρίνο Λόπεζ.

Ποιος ήταν ο El Mencho

Ήταν ο ηγέτης του καρτέλ Νέας Γενιάς του Χαλίσκο, το οποίο δρα από τη δυτική πολιτεία Χαλίσκο και είναι γνωστό για το μεγάλο στρατιωτικό οπλοστάσιό του. Σε ηλικία 59 ετών όταν δολοφονήθηκε, ο «El Mencho» καταγόταν από τη γειτονική πολιτεία Μιτσοακάν. Φημολογείται ότι ήταν αστυνομικός πριν γίνει βαρόνος ναρκωτικών. Ανήλθε στις τάξεις του υποκόσμου διακίνησης ναρκωτικών του Μεξικού τη δεκαετία του 1990. Το 1994, καταδικάστηκε στις ΗΠΑ για διακίνηση ηρωίνης και εξέτισε ποινή φυλάκισης σχεδόν τριών ετών πριν επιστρέψει στο Μεξικό.

Υπάρχουν πολλές ιστορίες για τις μεθόδους του στην αντιμετώπιση των αντιπάλων του. Κάποτε έστειλε ένα κομμένο κεφάλι γουρουνιού μέσα σε ένα παγωμένο σεντούκι σε έναν Μεξικανό δικηγόρο ως απειλή, ανέφερε το περιοδικό Rolling Stone το 2015, επικαλούμενο έναν ανώνυμο πρώην πράκτορα πεδίου της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών των ΗΠΑ. Μια ηχογράφηση μιας κλήσης τον κατέγραψε να απειλεί έναν τοπικό διοικητή της αστυνομίας, να υπόσχεται να τον σκοτώσει «ακόμα και τα σκυλιά του» αν οι αστυνομικοί του δεν υποχωρούσαν.

Έγινε ένας από τους πιο καταζητούμενους φυγάδες της Ουάσινγκτον και οι ΗΠΑ είχαν προσφέρει αμοιβή 15 εκατομμυρίων δολαρίων για πληροφορίες που θα οδηγούσαν στη σύλληψή του. Η Ανέτ Ίντλερ, αναπληρώτρια καθηγήτρια Παγκόσμιας Ασφάλειας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, δήλωσε στο Al Jazeera ότι ο θάνατος του είναι συμβολικά σημαντικός, επειδή έπαιξε κεντρικό ρόλο στη μετατροπή του καρτέλ Χαλίσκο σε μία από τις πιο ισχυρές και παγκοσμίως συνδεδεμένες εγκληματικές οργανώσεις.

Και τι γίνεται με το Μουντιάλ

Με αυτό το δεδομένο, πολλοί στο Μεξικό αναρωτιούνταν τι θα έκανε η κυβέρνηση σε επίπεδο ασφάλειας ενόψει του φετινού Μουντιάλ. Μια επιχείρηση όπως εκείνη της Κυριακής, με στόχο να «κοπεί το κεφάλι του φιδιού», θα μπορούσε να οδηγήσει σε μακροχρόνια ανασφάλεια, να αποσταθεροποιήσει μια ολόκληρη περιοχή και να εντείνει τους φόβους ότι η βία των καρτέλ θα πλήξει τις χιλιάδες επισκεπτών – αλλά και χιλιάδες Μεξικανών – που θα κατευθυνθούν στα γήπεδα αυτό το καλοκαίρι.

Το Μεξικό είχε «ζητήσει από τις Ηνωμένες Πολιτείες να μην προβούν σε καμία ενέργεια σύλληψης ή εξόντωσης του El Mencho το 2026, λόγω της βίας που θα μπορούσε να προκληθεί στις πόλεις του Μουντιάλ, ενώ τα βλέμματα όλου του κόσμου είναι στραμμένα στη χώρα μας, θα ήταν καταστροφικό για τη φήμη του Μεξικού».

Η απόφαση να κινηθούν τελικά εναντίον του βαρόνου, αυτή την εβδομάδα δείχνει ότι οι δύο κυβερνήσεις κατέληξαν σε διαφορετική στρατηγική, ή ότι επικράτησε διαφορετική άποψη. Ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες στο Μεξικό αναφέρουν πως οι Αμερικανοί άσκησαν πίεση ώστε να συλληφθεί ο El Mencho πριν από τη διοργάνωση.

Η FIFA φαινόταν να αποτελεί πεδίο σύγκλισης για τους ηγέτες της Βόρειας Αμερικής, με τον Τραμπ και τη Σέινμπαουμ να συναντώνται για πρώτη φορά από κοντά στο πλαίσιο της κλήρωσης του Παγκοσμίου Κυπέλλου. Ωστόσο, όσο μεγάλη κι αν είναι η επιρροή της, η παγκόσμια ομοσπονδία εξαρτάται από τις χώρες-οικοδεσπότες όσον αφορά την ασφάλεια των φιλάθλων και την αποτροπή μαζικών παραλύσεων πόλεων από το οργανωμένο έγκλημα. Δημοσίως, πάντως, η FIFA έχει εκφράσει την εμπιστοσύνη της.

«Το γραφείο της FIFA στο Μεξικό συνεργάζεται εδώ και τρία χρόνια με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση και με όλα τα επίπεδα διοίκησης στο ζήτημα της ασφάλειας», δήλωσε τον Νοέμβριο του 2025 ο εκτελεστικός διευθυντής της FIFA στο Μεξικό, Γιούργκεν Μάινκα. «Είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι όλα τα πρωτόκολλα και όλα τα σχέδια που εφαρμόζονται για το Παγκόσμιο Κύπελλο θα μας προσφέρουν το απαραίτητο πλαίσιο ασφάλειας για όλους τους φιλάθλους, όλες τις ομάδες και όλους τους διαιτητές το 2026».

Όλα αυτά, όμως, έγιναν πριν από τις εικόνες της Κυριακής που κατέκλυσαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και προκάλεσαν σοκ σε πολλούς ανά τον κόσμο – ίσως και σε φιλάθλους από τη Νότια Κορέα, την Κολομβία, την Ουρουγουάη και την Ισπανία που σχεδιάζουν να ταξιδέψουν στο Χαλίσκο για να στηρίξουν τις ομάδες τους. Οι μεξικανικές αρχές αντιμετωπίζουν τώρα μια διπλή πρόκληση. Nα διατηρήσουν την ασφάλεια των πολιτών και των επισκεπτών, καθώς και να αποτρέψουν την εξάπλωση της βίας των καρτέλ στα στάδια του Μουντιάλ.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η υγεία της κόρης του αξίζει περισσότερο από ένα Μουντιάλ - Μεγάλο πλήγμα για το Κουρασάο με την παραίτηση του Άντβοκατ

Newsroom

Μεξικό σε κόκκινο συναγερμό - Πώς η δολοφονία του «El Mencho» αλλάζει τα πάντα πριν το Μουντιάλ

Κώστας Τόπας Κώστας Τόπας avatar