Ράγιο Βαγιεκάνο: Η περηφάνεια και η φωνή μια ολόκληρης γειτονιάς

Η Ράγιο Βαγιεκάνο δεν είναι απλώς μια ομάδα της γειτονιάς, είναι η ίδια η γειτονιά και το «μικρόφωνο» μέσω του οποίου ακούγονται οι φωνές του κόσμου της.

Οι παίκτες της Ράγιο Βαγιεκάνο και ο κόσμος της ομάδας πριν την έναρξη του αγώνα με την Σαμσουνσπόρ / Πηγή: Imago
Οι παίκτες της Ράγιο Βαγιεκάνο και ο κόσμος της ομάδας πριν την έναρξη του αγώνα με την Σαμσουνσπόρ / Πηγή: Imago

Η Ράγιο Βαγιεκάνο δεν είναι απλώς μια ομάδα της γειτονιάς, είναι η ίδια η γειτονιά και το «μικρόφωνο» μέσω του οποίου ακούγονται οι φωνές του κόσμου της. Δεν υπάρχει απόσταση μεταξύ της ομάδας και της γειτονιάς, γιατί στην πραγματικότητα χωρίς το ένα δεν υπάρχει το άλλο. Το Βαγιέκας δεν έχει την λάμψη της υπόλοιπης Μαδρίτης, μιας πόλης κοσμοπολίτικης και τουριστικής. Αυτή η πλευρά της πόλης είναι πιο άγρια και ωμή. Παλιές πολυκατοικίες, στενοί δρόμοι και άνθρωποι απλοί που μοιράζονται ένα κοινό πάθος, τη Ράγιο. 

Μια εργατική περιοχή, με έντονη πολιτική ταυτότητα και βαθιά αίσθηση κοινότητας. Πρόκειται για ένα μέρος που ιστορικά δέχθηκε εσωτερικούς μετανάστες της Ισπανίας, ανθρώπους που έφτασαν για να παλέψουν, να ψάξουν κάτι καλύτερο, να χτίσουν από το μηδέν. Και αυτό το background είναι η βάση για να καταλάβει κανείς τι εστί Ράγιο Βαγιεκάνο. 

Αυτή η ομάδα είναι το εμπόδιο που θα κληθεί να ξεπεράσει η ΑΕΚ στα προημιτελικά του UEFA Conference League στην προσπάθεια της να φτάσει στα ημιτελικά της διοργάνωσης. Οι φίλοι της  Ένωσης που θα αποφασίσουν να κάνουν το ταξίδι στη Μαδρίτη για στηρίξουν την ομάδα τους, πρέπει να γνωρίζουν πως στο Βαγιέκας δεν πας απλώς γήπεδο αλλά μπαίνεις σε μια γειτονία που ζει και αναπνέει μέσα από την ομάδα της. 

Μια βόλτα στο Βαγιέκας φτάνει για να καταλάβεις πως η Ράγιο είναι ο κόσμος της  

Αν βρεθείς ποτέ στη Μαδρίτη αξίζει να περάσεις μια βόλτα από το Βαγιέκας, γιατί μόνο έτσι θα καταλάβεις τη σύνδεση του κόσμου με την ομάδα. Κατέβα στη στάση «Portazgo» που σε αφήνει ακριβώς έξω από το γήπεδο και ξεκίνα την περιήγηση σου.  Από τη στάση του μετρό, μέχρι τις καφετέριες και τα μικρά μαγαζιά θα δεις παντού σημαίες της ομάδας και αναφορές σε αυτή. Δεν έχει να κάνει με marketing και branding, ο κόσμος στο Βαγιέκας δεν γνωρίζει ούτε τον ενδιαφέρουν αυτές οι έννοιες. Είναι κομμάτι της καθημερινότητας. Εκεί ο κουρέας, ο ιδιοκτήτης της μπυραρίας, ο κρεοπώλης όλοι έχουν άποψη για την ομάδα γιατί νιώθουν πως είναι κάτι που πραγματικά τους ανήκει. 

Μια μοναδική γηπεδική εμπειρία  

Σε μια πόλη όπου υπάρχουν δυο κολοσσοί όπως είναι η Ρεάλ και η Ατλέτικο Μαδρίτης, η Ράγιο γνωρίζει τη θέση της και είναι περήφανη για αυτή. Περήφανη γιατί μένει πιστή στο μότο “against modern football” και βρίσκεται πάντα στο πλευρό της κοινωνίας και των αδύναμων. 

Την πιο… hardcore γηπεδική εμπειρία στην πόλη δεν θα τη ζήσεις ούτε στο Μπερναμπέου ούτε στο Μετροπολιτάνο, αλλά σε ένα πολύ πιο ταπεινό γήπεδο της πρωτεύουσας. Το «Estadio de Vallecas» είναι από τα πιο ιδιαίτερα γήπεδα που μπορεί κανείς να συναντήσει στην Ευρώπη. Μικρό, στρυμωγμένο μέσα στις πολυκατοικίες, τα καθίσματα σκουριασμένα και οι τοίχοι γεμάτοι γκράφιτι. Με το που μπεις νιώθεις πως πάνε δεκαετίες που δεν έχει αλλάξει σχεδόν τίποτα. Ο κόσμος γίνεται στην κυριολεξία ένα με τους παίκτες, διότι οι κερκίδες είναι πάρα πολύ κοντά στο γήπεδο.  Όλη η ενέργεια και η ένταση από τους οπαδούς περνάει κατευθείαν στον αγωνιστικό χώρο. Ο κόσμος της Ράγιο δεν πάει στο γήπεδο απλώς για να παρακολουθήσει έναν αγώνα. Πάει για να συμμετέχει σε αυτόν. 

Το μότο «rayismo» και οι… Bukaneros  

Στο επίκεντρο βρίσκονται πάντα οι οπαδοί, η ομάδα ζει από και για αυτούς. Οι Bukaneros, οι οργανωμένοι οπαδοί της ομάδας, είναι από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα οπαδικής κουλτούρας στην Ευρώπη. Πρόκειται για ένα βαθιά πολιτικοποιημένο group, το οποίο από το 1992 όταν και ιδρύθηκε μέχρι και σήμερα έχει χτίσει μια ταυτότητα που βασίζεται σε αντιφασιστικές, αντιρατσιστικές και κοινωνικές αξίες. Σε ολόκληρη τη γειτονιά, αλλά και στο γήπεδο δεν θα δεις μόνο σημαίες με το σήμα της Ράγιο. Θα δεις πανό για την ισότητα, τα δικαιώματα και τη κοινωνική δικαιοσύνη, θα ακούσεις συνθήματα που δεν έχουν να κάνουν με το ποδόσφαιρο. 

 Είναι μια εξέδρα που δεν φοβάται να πάρει θέση και ούτε μένει μόνο στα λόγια. Οι οπαδοί της Ράγιο έχουν συμμετάσχει σε διαδηλώσεις, έχουν στηρίξει οικογένειες της περιοχής που αντιμετώπιζαν έξωση, έχουν κάνει καμπάνιες για να πληρώσουν ενοίκια ή να αποφευχθούν κατασχέσεις, ενώ έχουν πιέσει ακόμη και τον ίδιο τον σύλλογο να βοηθήσει ανθρώπους που το είχαν ανάγκη. 

 Υπάρχει μια λέξη που χρησιμοποιούν: Rayismo. Προφανώς προέρχεται από το όνομα της ομάδας και δύσκολα μεταφράζεται. Είναι κάτι μεταξύ ιδεολογίας και στάσης ζωής. Σημαίνει πως βλέπεις το ποδόσφαιρο σαν κάτι που ανήκει στον κόσμο και όχι στις εταιρείες. Οι οπαδοί της Ράγιο είναι έντονοι επικριτές της εμπορευματοποίησης του ποδοσφαίρου και καχύποπτοι σε ότι θυμίζει… “business”. Για αυτό και συχνά έρχονται σε κόντρα με την διοίκηση και αντιδρούν σε ό,τι θεωρούν πως απομακρύνει την ομάδα από τις ρίζες της. 

Αυτό εξηγεί και κάποιες ιδιαιτερότητές στον τρόπο λειτουργίας της, όπως το γεγονός πως ακόμα και σήμερα όπου όλα γίνονται με ένα κλικ η διαδικασία των εισιτηρίων συνεχίζει να είναι σχεδόν αναλογική, με ουρές έξω από τα εκδοτήρια καθώς δεν υπάρχει online διάθεση. Ή το γεγονός πως ο κόσμος ξεσηκώνεται όταν ακούει τον πρόεδρο να λέει πως η ομάδα πρέπει να φύγει από το Βαγιέκας και να χτίσει έναν γήπεδο αντάξιο του μεγέθους της. Αλλά ο κόσμος της ομάδας δεν θέλει πολυτέλειες, προτιμά αυτό το μικρό, στρυμωγμένο γήπεδο. Γιατί αν πάρεις τη Ράγιο από το Βαγιέκας, δεν υπάρχει… Ράγιο. 

Η ΑΕΚ στο Βαγιέκας 

Για την Ένωση αυτή δεν είναι άλλη μια ευρωπαϊκή έξοδος, αλλά μια επίσκεψη σε μια από τις πιο ζωντανές ποδοσφαιρικές κουλτούρες που κάποιος μπορεί να βρει στην Ευρώπη. Ένα γήπεδο όπου το ποδόσφαιρο δεν ήταν και δεν θα γίνει ποτέ προϊόν, ένα μέρος που αποτελεί καθρέφτη της ζωής γύρω του. 

Στην τελική τι κάνει τη Ράγιο τόσο διαφορετική από όλους τους άλλους; Είναι πως δεν ακολουθεί μόδες, δεν πιάνει νέα… «κύμματα», δεν προσπαθεί να μεγαλώσει ώστε να γίνει ίδια με τους «μεγάλους». Επιμένει να παραμένει αυτό που πάντα ήταν, μια ομάδα της γειτονιάς.  

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ