Τι καταλαβαίνει το MAGA ακροατήριο από τάκλιν και οφσάιντ; Η πολιτική σύγκρουση του Τραμπ πριν το Μουντιάλ
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ασχοληθεί με αθλήματα που «ανήκουν» στη σφαίρα της ακροδεξιάς, αλλά το ποδόσφαιρο μέσω του Παγκοσμίου Κυπέλλου τον βάζει μπροστά σε μία μεγάλη πρόκληση.
Κάθε πράξη είναι μία πολιτική πράξη. Από τον τρόπο που δένει κανείς τα κορδόνια του, μέχρι τη στάση του ενώπιον συγγενών, συναδέλφων και εραστών. Όπως έλεγε ο Αριστοτέλης (στα Πολιτικά), χωρίς να έχει κομματικά πρόσημα στο μυαλό του, «ο άνθρωπος είναι από τη φύση του πολιτικό». Και τα αθλήματα που παίζουμε έχουν και ένα τέτοιο (πολιτικό) υπόβαθρο.
Το ποδόσφαιρο είναι το πιο λαϊκό σπορ, εκτός από το πιο δημοφιλές. Ένα κλοτσοσκούφι και δύο πέτρες εν είδει τέρματος είναι ικανά να αλλάξουν τον τρόπο σκέψης των παιδιών που παίζουν στην αλάνα ένα απόγευμα Σαββάτου. Υπάρχουν όμως, αθλήματα που, κατά κάποιον τρόπο, θα μπορούσαν να καταταγούν στην αριστερή πολιτική πτέρυγα ή στο φάσμα της δεξιάς; Όχι ακριβώς, αλλά… περίπου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, αν και συνήθως αλλάζει απόψεις ανά μιλισεκόντ, επί του θέματος έχει μία συγκεκριμένη φιλοσοφία. Μόνο που το ποδόσφαιρο φαίνεται πως του δημιουργεί μία πολιτισμική σύγκρουση.
Του Προέδρου αρέσουν τα πυγμαχικά σπορ, όπως το MMA, που (θέλοντας ή μη) συνδέεται με την δεξιά κουλτούρα. Τελευταία έχει ασχοληθεί και με το NFL προστάζοντας ομάδες να αλλάξουν όνομα και να γίνουν πιο… ρατσιστικές. Όμως, η χώρα του, που προς το παρόν η τεράστια στρατιωτική της δύναμη βρίσκεται στη Μέση Ανατολή μπλεγμένη σε έναν πόλεμο με διαλείμματα (τα λένε ανακωχές) κόντρα στο Ιράν, σύντομα θα φιλοξενήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο και η προώθηση της αθλητικής ατζέντας δημιουργεί έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις. Και σε σχέση με τις θεωρήσεις των Δημοκρατικών και εντός του Ρεπουμπλικάνικου κόμματος, αλλά και στις τάξεις του κινήματος «MAGA».
Αν και οι εποχές που το ποδόσφαιρο αποτελούσε εύκολο στόχο για συντηρητική κριτική ως «σοσιαλιστικό σπορ», έχουν σε μεγάλο βαθμό περάσει, δεξιόστροφες εκδόσεις της κοινωνίας συνεχίζουν να προβάλλουν επιχειρήματα ότι «οι ΗΠΑ δεν ενδιαφέρονται για το ποδόσφαιρο» ή ότι το άθλημα, όχι το αμερικάνικο ποδόσφαιρο (football), αλλά το ευρωπαϊκό (που στην βόρεια Αμερική το αναφέρουν ως soccer) είναι «άδικο και μη αμερικανικό». Σίγουρα είναι πολύ… προοδευτικό για τον Τραμπ, τους συνεργάτες και τους ομοίους του. Τόσο που θα πρέπει να φιλοξενήσουν για το Μουντιάλ του 2026 το Ιράν, με το οποίο πολεμάνε και το Ιράκ με το οποίο πολέμησαν στο παρελθόν.
Οι σκέψεις και οι θέσεις του Τραμπ για τα σπορ
Τα τελευταία χρόνια, το ποδόσφαιρο στις ΗΠΑ έχει επίσης λειτουργήσει ως σημείο έντασης στις κόντρες εντός της κοινωνίας. Αφού ξεπεράστηκε η παρουσία του Black Live Matters στα γήπεδα (ή συνηθίστηκε), η εθνική ομάδα γυναικών βρίσκεται συχνά στο στόχαστρο του Τραμπ και του κινήματος «MAGA» (Make America Great Again), λόγω των προοδευτικών θέσεων κυρίως των αθλητριών.
Με το FIFA World Cup 2026 σε ΗΠΑ, Καναδά και Μεξικό να πλησιάζει και τον Τραμπ να το προωθεί έντονα, ενισχύοντας παράλληλα τις σχέσεις του με τη FIFA, ο Αμερικανός πρόεδρος αντιμετωπίζει μία από τις πιο δύσκολες προκλήσεις του. Θέλει ή μάλλον… πρέπει να «πουλήσει» το ποδόσφαιρο στους υποστηρικτές του.
«Σε σύγκριση με άλλες χώρες, το ποδόσφαιρο στις ΗΠΑ είναι λιγότερο πολιτικοποιημένο», δήλωσε ο πολιτικός επιστήμονας Τζέφρι Κράους από το Wagner College της Νέας Υόρκης. «Ωστόσο, αυτό το Παγκόσμιο Κύπελλο έχει αποκτήσει σε μεγάλο βαθμό πολιτικό τόνο».
«Υπάρχει η αίσθηση ότι η FIFA έχει αγκαλιάσει τον Τραμπ, κάτι που συνδέει το τουρνουά με τον ίδιο τον πρόεδρο», πρόσθεσε.
Η ολοένα στενότερη σχέση του Τραμπ με τον πρόεδρο της FIFA, Τζιάνι Ινφαντίνο, καθώς και η συνεργασία της FIFA με το νέο «Συμβούλιο Ειρήνης», έμπνευσης του Τραμπ, έχουν συμβάλει στο να γίνει εκείνος το «πρόσωπο» ενός Μουντιάλ που εκτείνεται σε όλη τη Βόρεια Αμερική. Για ορισμένους συντηρητικούς, ο ενθουσιασμός του Τραμπ για το ποδόσφαιρο δεν αποτελεί έκπληξη.
«Πάντα ήταν άνθρωπος των σπορ, δείτε τη σχέση του με το UFC και τα πυγμαχικά σπορ», δήλωσε ο Κρις Βανς, πρόεδρος των «Young Republicans» του καλiφορνέζικου πανεπιστημίου UCLA. «Πάντα κινούνταν στον χώρο της ψυχαγωγίας, οπότε είναι λογικό».
Η εξέλιξη της κουλτούρας του ποδοσφαίρου στις ΗΠΑ
Αν και το ποδόσφαιρο στις ΗΠΑ δεν είναι τόσο πολιτικοποιημένο, όσο σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, το σχετικά νεανικό και πολυπολιτισμικό κοινό του τείνει να είναι πιο προοδευτικό από τον μέσο όρο.
Οι διαμαρτυρίες κατά της ICE έχουν αποτελέσει σημείο έντασης μεταξύ φιλάθλων του MLS και της διοίκησης του πρωταθλήματος μετά την επανεκλογή του Τραμπ. Ο Ράιαν Σίρα, μέλος της ομάδας υποστηρικτών της εθνικής ομάδας των ΗΠΑ ονόματι «American Outlaws», ο οποίος έχει παρακολουθήσει πάνω από 120 αγώνες, εκτιμά ότι, παρότι οι περισσότεροι αποφεύγουν την πολιτική στις εξέδρες, ευδοκιμεί συγκεκριμένη κατεύθυνση.
«Δεν κρύβω ότι υπάρχει ένα ανθρωπιστικό στοιχείο. Νομίζω ότι οι περισσότεροι φίλαθλοι του ποδοσφαίρου στις ΗΠΑ τείνουν προς πιο προοδευτικές, φιλο-ανθρωπίνων δικαιωμάτων απόψεις», ανέφερε.
Θυμήθηκε μάλιστα την ένταση μετά την πρώτη εκλογή Τραμπ, όταν υπήρχε φόβος ότι η ρητορική κατά των Μεξικανών θα περνούσε και στις εξέδρες σε έναν αγώνα ΗΠΑ-Μεξικό. «Δεν ξέραμε τι θα συμβεί, αν θα ακουστούν συνθήματα όπως “χτίστε το τείχος”. Δεν θέλαμε κάτι τέτοιο στο γήπεδο και το αποτρέψαμε», είπε.
Η ανάπτυξη του ποδοσφαίρου στις ΗΠΑ είναι έντονη και στα πρωταθλήματα των ανδρών και των γυναικών. Αυτό μοιραία σημαίνει ότι το πολιτικό προφίλ των φιλάθλων μπορεί να αλλάξει.
«Από το Μουντιάλ του 1994 και μετά, το ποδόσφαιρο έχει γίνει σημαντικότερο κομμάτι της αμερικανικής ζωής», σημείωσε ο Κράους. «Η πληθυσμιακή αύξηση οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη μετανάστευση και πολλοί μετανάστες έφεραν μαζί τους την αγάπη για το άθλημα του ποδοσφαίρου που μέχρι τότε δεν υπήρχε καν στη δημόσια συζήτηση».
Η αυξανόμενη στήριξη των Ρεπουμπλικάνων από Λατίνους ψηφοφόρους στις εκλογές του 2024 δείχνει ότι οι πολιτικές τάσεις μπορούν να μεταβληθούν, επηρεάζοντας και την κουλτούρα του ποδοσφαίρου. Παράλληλα, η άφιξη του Λιονέλ Μέσι στο Μαϊάμι έφερε μεγαλύτερη προβολή στο άθλημα, ενώ οι διοργανωτές ελπίζουν ότι φιλοξενία του Μουντιάλ του 2026 θα καθιερώσει το ποδόσφαιρο ακόμα περισσότερο εντός των ΗΠΑ.
«Ζω στο Staten Island, μία από τις πιο συντηρητικές περιοχές της Νέας Υόρκης. Παλιά τα παιδιά έπαιζαν μπέιζμπολ, τώρα παίζουν ποδόσφαιρο», παραδέχεται ο Κράους για να δείξει την επιρροή στην τοπική κοινωνία.
Ο Κρις Βανς, πρόεδρος των... δεξιόστροφων «Young Republicans» (καμία εξ αίματος σχέση με τον αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Τραμπ, Τζέι Ντι Βανς), δηλώνει ότι ανυπομονεί για τους αγώνες του Μουντιάλ που θα γίνουν στην πόλη του, το Λος Άντζελες. «Είναι ωραίο που το φιλοξενούμε. Το βλέπω σχεδόν ως συντηρητικό άθλημα, λόγω της κοινοτικής του φύσης», είπε.
Οι οργανωμένοι φίλαθλοι, όπως ο Σίρα, προσπαθούν να κρατήσουν την πολιτική εκτός γηπέδων. «Δεν μας ενδιαφέρει τι κάνεις, ποια podcast ακούς ή τι ψηφίζεις εκτός των 90 λεπτών του αγώνα. Αν στηρίζεις την ομάδα και σέβεσαι τους άλλους, όλα καλά. Αυτό είναι που κάνει την Αμερική σπουδαία», τόνισε.
Οι ΗΠΑ θα πρέπει να έχουν μια καλή πορεία στο Μουντιάλ αν θέλουν να αξιοποιήσουν στο έπακρο μια ευκαιρία που τους δίνεται για πολιτική εξέλιξη των γενεών. Αν μπορέσουν να το κάνουν αυτό, οι υπάρχοντες οπαδοί ίσως χρειαστεί να ανησυχούν για τα ευρύτερα «πιστεύω» των νέων οπαδών. Οι Ρεπουμπλικάνοι σίγουρα θα ανησυχήσουν…
