Το Spain Pick n’ Roll που είναι …Ομπράντοβιτς pick n’ roll

Οι ορολογίες στο μπάσκετ, ξενικές στην συντριπτική πλειονότητα, δεν είναι ιδιαίτερα κατανοητές. Όταν πρόκειται όμως για “δημιουργίες” οι οποίες συν τω χρόνω, πήραν το όνομά τους και καθιερώθηκαν εξαιτίας ενός παίκτη, ή μίας ομάδας, η διείσδυση, ακόμα και στην πλατιά μάζα των φιλάθλων είναι σχετικά πιο εύκολη. 

Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Spanoulis Action, το οποίο, με αυτή την ονομασία, έγινε κεντρικό play στην εργαλειοθήκη του Στιβ Κερ στους Γκόλντεν Στέιτ Γουόριορς με τον Ντρέιμον Γκριν, να κάνει εκτενή αναφορά πριν κάποια χρόνια

Ταυτόχρονα είναι πασίγνωστα μεταξύ των προπονητών, plays (κινήσεις δηλαδή) ή δράσεις όπως το Aϊβερσον (cut), το Οκλαχόμα, το Μαϊάμι και ούτε καθεξής…

Πριν πολλά χρόνια και μετά από μία καλοκαιρινή επίσκεψη του στο κάμπ των Τζαζ, ο Κουίν Σνάιντερ είχε ονομάσει ένα play που έπαιξαν τελικά “Ζούρος”, επειδή ο έλληνας τεχνικός το είχε συστήσει σε μία προπόνηση…

Ωστόσο, η “πνευματική” ιδιοκτησία των plays και η τελική ονομασία της είναι μία πολύ σύνθετη διαδικασία, αν κάποια πράγματα δεν είνα πολύ ξεκάθαρα όπως τα παραδείγματα που αναφέραμε πιο πάνω. 

Εδώ και κάμποσα χρόνια, σε παγκόσμιο επίπεδο, ίσως η πιο δημοφιλής τακτική αναφορά, μετά το Pick N’ Roll, είναι το περίφημο Spain Pick N’ Roll…

Είναι μία αναφορά που ίσως πλέον να αντιλαμβάνονται και όσοι δεν είναι τόσο εξοικειωμένοι με τις ονομασίες των συνεργασιών, ή των προβλεπόμενων κινήσεων (plays) που συμβαίνουν σε ένα γήπεδο. 

Και πρόκειται για την επιθετική συνεργασία μία ομάδα που προβλέπει ένα σκριν στην πλάτη του αμυντικού, που μαρκάρει τον ψηλό, μετά το pick n’ roll. 

Αυτό το πασίγνωστο play ονομάστηκε έτσι, διότι στις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας και στους ΟO λυμπιακούς Αγώνες του 2012, το παρουσίασε σε διεθνές επίπεδο η Εθνική ομάδα της Ισπανίας. Οι Αμερικάνοι, που δεν έχουν απολύτως κανένα σύμπλεγμα, το ξεσήκωσαν, το εισήγαγαν στο ΝΒΑ και του έδωσαν την κωδική ονομασία Spain Pick n’ Roll. Κι έτσι καθιερώθηκε. Τόσο η αρχική η μορφή, όσο και οι κυριολεκτικά εκατοντάδες παραλλαγές του, που δημιουργήθηκαν αργότερα από τους κόουτς που θέλησαν να το εξελίξουν. 

Πόσο Spain είναι όμως, το …Spain Pick n’ Roll;

Η απάντηση είναι: Όχι ιδιαίτερα!

Και κάπως έτσι γεννήθηκε η ιδέα για αυτό το κείμενο: 

Σε μία θαυμάσια συνέντευξη που παραχώρησε ο Αντρέα Τρινκιέρι στο podcast “The Basketball Podcast”, το 2018, όταν οι παρουσιαστές του ζήτησαν να εξηγήσει την πολύ μεγάλη σημασία που έχουν οι γωνίες στα σκριν, χρησιμοποίησαν ως παράδειγμα το Spain Pick N’ Roll… Οταν μίλησαν για αυτό, ο Ιταλός τεχνικός τους διέκοψε ευγενικά… “Αφήστε με να σας πω κάτι… Ολοι ονομάζουν αυτή τη δράση Spain… Πιστεύω όμως, και είμαι σχεδόν σίγουρος, ότι ο πρώτος που παρουσίασε αυτήν την κίνηση ήταν ο Ζέλικο Ομπράντοβιτς, το 2009, με τον Παναθηναϊκό. Και μετά οι ΗΠΑ έπαιξαν με την Εθνική Ισπανίας στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2012,   το είδαν, και το ονόμασαν Spain”. 

H παρέμβαση του Ιταλού έχει τη σημασία της, διότι είναι πολύτιμη να αναγνωρίζεται η πνευματική ιδιοκτησία, πόσο μάλλον σε μία κίνηση που γίνεται παγκόσμιο trend… 

Πόση αλήθεια έχει αυτό;

Για να δούμε… 

Ο άνθρωπος ο οποίος που δεν έχει διεκδικήσει μεν την πατρότητα του Spain, αλλά έχει αποκαλύψει ότι τη χρησιμοποίησε πολύ πριν την Εθνική Ισπανίας, είναι ο Σέρτζιο Σκαριόλο. Σε συνέντευξη του το 2018 στην Mundo Deportivo τόνισε ότι χρησιμποίησε το Spain όταν ήταν προπονητής της Χίμκι, το 2009 για να δημιουργήσει χώρους για τον σέντερ της ομάδας του, Τιμοφέι Μοζγκοφ. Αναφέρεται μάλιστα σε αυτό ακόμα και στο βιβλίο του “Η αγάπη μου για το μπάσκετ”, εξηγώντας πως δημιούργησε το συγκεκριμένο play. 

O ίδιος, πανέξυπνος ων, δεν ισχυρίζεται ότι είναι ο πατέρας του Spain, καθώς έχει δηλώσει σε διάφορα σεμινάρια ότι πιθανώς υπήρξαν κάποιες άλλες κινήσεις στο παρελθόν που έβαλαν το σπόρο για τη δημιουργία της συγκεκριμένης συνεργασίας.  

Κι αυτός ο σπόρος, η μάλλον η “εφεύρεση” του Spain είχε γίνει από τον Ζέλικο Ομπράντοβιτς. Ο ίδιος, δημοσίως, δεν έχει θίξει ποτέ αυτό το ζήτημα και δε θα το έκανε ποτέ. Θέμα αρχής! Αν ρωτηθεί ποτέ κατ’ ίδιαν, όμως δε θα έχει πρόβλημα να απαντήσει… “Δες τα παιχνίδια της Μπένετον”. Και θα το αφήσει εκεί. 

Ο Ζοτς εργάστηκε στην ιταλική ομάδα δύο χρόνια, από το 1997 μέχρι το 1999…

Όμως… Οι βασικές αρχές του Spain, με το σκριν στην πλάτη του ψηλού μετά το Pick N’ Roll, παρουσιάστηκε από τον Ζοτς, αρκετά νωρίτερα… Από το 1995 κιόλας, όταν εργαζόταν στη Ρεάλ Μαδρίτης…

Με τη βοήθεια του εκπληκτικού μπασκετικού youtuber, Baskethead, συναντάμε το Spain ακόμα και το 2002, στο Φάιναλ Φορ της Μπολόνια, στην αναμέτρηση του Παναθηναϊκού με την Κίντερ Μπολόνια, στον τελικό. 

Φυσικά, όσο περνούσε ο καιρός το play εξελισσόταν και πλέον έχει μπει στα playbook των ομάδων για δράσεις από επαναφορές (πλάγιες και τελικής γραμμής), το σκριν στον ψηλό έχει μεταξελιχθεί σε ένα ακαριαίιο κόψιμο στις 45 μοίρες κτλ κτλ…

Μετά από 15 χρόνια και όσο οι άμυνες προσαρμόζονται φυσικά, οι προπονητές ανακαλύπτουν νέες λεπτομέρειες ή περισπασμούς για να προσπερνούν την αντίδραση του αντιπάλου.