Βρετανοί ίδρυσαν στις 7 Σεπτεμβρίου 1893 τη Τζένοα, τον παλαιότερο ποδοσφαιρικό σύλλογο της Ιταλίας που εξακολουθεί να υπάρχει.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
Υπάρχουν ποδοσφαιρικές ομάδες που η ιστορία τους μπορεί να διηγηθεί μέσα από τους τίτλους, τις μεγάλες επιτυχίες και τις σπουδαίες προσωπικότητες που φόρεσαν τη φανέλα. Και υπάρχουν ομάδες που για να καταλάβεις περί τίνος πρόκειται πρέπει πρώτα να κοιτάξεις την πόλη της. Ο Τζένοα ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.
Στις 7 Σεπτεμβρίου 1893, πριν από 133 χρόνια ακριβώς, στο Βρετανικό Προξενείο της Γένοβας, ιδρύθηκε το «Genoa Cricket and Athletic Club» από Άγγλους που ζούσαν και εργάζονταν στην πόλη. Το ποδόσφαιρο δεν ήταν ακόμη πρωταγωνιστής της ζωής. Σύντομα έγινε!
Πυρήνας του συλλόγου στο ξεκίνημά του, λόγω της βρετανικής επιρροής, ήταν η ομάδα κρίκετ και το ποδόσφαιρο αποτελούσε ένα από τα αθλήματα που αναπτύσσονταν στην ηπειρωτική Ευρώπη, μέσω της κυρίαρχης βρετανικής εμπορικής και ναυτικής παρουσία.
Το γεγονός ότι αυτό συνέβη στη Γένοβα δεν ήταν τυχαίο. Η πόλη ήταν από καταβολής της συνυφασμένη με ένα από τα σημαντικότερα λιμάνια της Μεσογείου, ένας τόπος όπου διασταυρώνονταν εμπορικοί δρόμοι, πλοία, κεφάλαια, άνθρωποι και ιδέες. Η βρετανική κοινότητα ήταν μέρος αυτής της πραγματικότητας και μαζί της ήρθαν συνήθειες και αθλητικές πρακτικές που μέχρι τότε ήταν σχεδόν άγνωστες στην Ιταλία.
Έτσι γεννήθηκε η Τζένοα, ο παλαιότερος εν ενεργεία ποδοσφαιρικός σύλλογος της Ιταλίας, δημιούργημα μιας ξένης κοινότητας. Μόνο που πολύ γρήγορα έπαψε να είναι ξένος.
Καθοριστική μορφή σε αυτή τη μετάβαση υπήρξε ο Τζέιμς Ρίτσαρντσον Σπένσλεϊ. Άγγλος γιατρός, που εργάστηκε στη Γένοβα και συνδέθηκε στενά με τον σύλλογο, ο Σπένσλεϊ συνέβαλε αποφασιστικά στην ανάπτυξη του ποδοσφαίρου και στο «άνοιγμα» στην ιταλική κοινωνία.
Το παιχνίδι άρχισε να ξεφεύγει από τα όρια της βρετανικής παροικίας. Ιταλοί μπήκαν στο… παιχνίδι και προσέφεραν μία αυτόνομη κοινωνική ύπαρξη.
Το 1898 ο Τζένοα συμμετείχε στη συγκρότηση της Ιταλικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας και κατέκτησε το πρώτο επίσημο πρωτάθλημα της χώρας.
Η εξέλιξη της πορείας ήταν χαρακτηριστική για τον τρόπο με τον οποίο διαδόθηκε το ποδόσφαιρο στην Ευρώπη. Ένα παιχνίδι που έφτασε ως βρετανική πολιτιστική «παρέμβαση» και μετατράπηκε μέσα σε λίγα χρόνια σε κομμάτι της εθνικής ζωής μιας άλλης χώρας.
Στις αρχές του 20ού αιώνα η Γένοβα μεταμορφώθηκε. Το λιμάνι παρέμεινε η καρδιά της οικονομικής της ζωής, αλλά γύρω του αναπτύχθηκε μια ισχυρή οικονομία. Η ναυπηγική, η χαλυβουργία και η βαριά βιομηχανία δημιούργησαν νέες θέσεις εργασίας και μια ανερχόμενη εργατική κοινωνία.
Η Γένοβα έγινε σταδιακά ένας από τους σημαντικότερους βιομηχανικούς πόλους της Ιταλίας, μαζί με το Μιλάνο και το Τορίνο. Ταυτόχρονα, το ποδόσφαιρο, που είχε ξεκινήσει σε μεγάλο βαθμό ως δραστηριότητα μορφωμένων και οικονομικά προνομιούχων ανθρώπων, μετατράπηκε σταδιακά σε μαζικό άθλημα. Οι ομάδες απέκτησαν ισχυρούς δεσμούς με τις πόλεις τους και οι εξέδρες άρχισαν να αποτελούν χώρους κοινωνικής συνάντησης
Η Τζένοα δεν ήταν η εξαίρεση. Η διαδρομή της, κατά κάποιον τρόπο, ήταν παράλληλη με εκείνη της πόλης. Από το εμπόριο στη βιομηχανία, από την ελίτ στις μάζες, από ένα εισαγόμενο άθλημα σε μια τοπική κουλτούρα.
Κάθε προσπάθεια αφήγησης της διαδρομής χωρίς την προσθήκη του παράγοντα «ιστορία» γύρω της θα ήταν τελικά ανεπαρκής -αν όχι αφελής. Έτσι και στην περίπτωση της Τζένοα, ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος αποδεικνύει και αναδεικνύει τις… συνδέσεις.
Ο Τζέιμς Σπένσλεϊ επέστρεψε στη Βρετανία και υπηρέτησε ως στρατιωτικός γιατρός. Το 1915 τραυματίστηκε ενώ περιέθαλπτε έναν Γερμανό στρατιώτη και στη συνέχεια πέθανε σε στρατόπεδο αιχμαλώτων.
Ποδοσφαιριστές και μέλη της Τζένοα χάθηκαν κι αυτοί στον πόλεμο. Η Ιταλική Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία κατέγραψε επτά αθλητές του συλλόγου μεταξύ των νεκρών και τα ονόματά τους συμπεριλαμβάνονται στο μνημείο που που υπάρχει ακομα και σήμερα στο στάδιο «Luigi Ferraris» για τα μέλη τους συλλόγου που έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο.
Με αυτόν τον τρόπο υπενθυμίζεται πως το ποδόσφαιρο δεν υπήρξε ποτέ ένας κόσμος απομονωμένος από την κοινωνία. Οι ίδιοι άνθρωποι που βρίσκονταν στις εξέδρες και στα γήπεδα ήταν εκείνοι που βρέθηκαν αργότερα στα μέτωπα, στα εργοστάσια, στις πολιτικές συγκρούσεις και στις μεγάλες ανατροπές του 20ού αιώνα.
Η πιο χαρακτηριστική πολιτική παρέμβαση στην ιστορία της Τζένοα ήρθε λίγα χρόνια μετά. Το 1928, μέσα στο φασιστικό καθεστώς, ο σύλλογος αναγκάστηκε να εγκαταλείψει το ιστορικό αγγλικό όνομά του (Genoa CFC) και μετονομάστηκε σε Genova 1893 Circolo del Calcio. Απέκτησε πιο ιταλικό στυλ με την προσθήκη του «V», με σκοπό να… απομακρυνθεί η αγγλική επιρροή. Στα αγγλικά η πόλη λέγεται Genoa. Στα ιταλικά Genova.
Η αλλαγή μπορεί να φαίνεται σήμερα ως μια ασήμαντη διοικητική λεπτομέρεια. Τότε, δεν ήταν.
Το φασιστικό καθεστώς επιδίωκε να ελέγξει όχι μόνο την πολιτική και τους θεσμούς αλλά και τα σύμβολα της δημόσιας ζωής. Η γλώσσα, οι ονομασίες και οι συλλογικές ταυτότητες αποτελούσαν μέρος αυτής της προσπάθειας. Μετά την πτώση του φασισμού, το ιστορικό όνομα επέστρεψε.
Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και η Αντίσταση αφήνουν επίσης βαθύ αποτύπωμα στη Γένοβα. Και στην πόλη. Και στην ομάδα της. Η πόλη είχε ήδη εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους βιομηχανικούς και εργατικούς χώρους της Ιταλίας. Το λιμάνι, τα ναυπηγεία, τα εργοστάσια και οι εργατικές συνοικίες δημιούργησαν μια ιδιαίτερη κοινωνική φυσιογνωμία.
Παράλληλα, η Γένοβα απέκτησε ισχυρή αντιφασιστική μνήμη. Το 1945 απελευθερώθηκε από τις δυνάμεις της Αντίστασης και δεκαπέντε χρόνια αργότερα βρέθηκε ξανά στο επίκεντρο μιας μεγάλης πολιτικής σύγκρουσης, όταν η προσπάθεια του νεοφασιστικού MSI να πραγματοποιήσει συνέδριο στην πόλη προκάλεσε μαζικές αντιδράσεις. Τα γεγονότα του 1960 αποτελούν μία από τις σημαντικές στιγμές της μεταπολεμικής πολιτικής ιστορίας της Ιταλίας.
Η Τζένοα ακόμα και τότε δεν ήταν δυνατόν, ούτε ωφέλιμο, να αποκοπεί από την πραγματικότητα.
Αυτό δεν σημαίνει ότι ένας ποδοσφαιρικός σύλλογος μπορεί να περιγραφεί απλουστευτικά ως πολιτική ή κοινωνική παράταξη. Σημαίνει όμως, ότι οι άνθρωποι που συγκροτούν την εξέδρα, τις γειτονιές και την κοινότητα ενός συλλόγου ζουν μέσα στην ιστορία της πόλης τους. Και μαζί της κουβαλούν τις μνήμες της. Από τις 7 Σεπτέμβρη του 1893 μέχρι σήμερα…
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
