Δέκα χρόνια Λατζί Σέλτικ: Η παλαιστινιακή ομάδα που ανάμεσα στους οπαδούς της βρίσκεται ο Καντονά

Σε έναν μικρό λιβανέζικο φούρνο στο ανατολικό Λονδίνο με το όνομα «Edami» ο κόσμος που συγκεντρώθηκε ήταν σε τέτοιο βαθμό πολυάριθμος που όλοι μπορούσαν να καταλάβουν πως δεν είχε μαζευτεί εκεί για να αγοράσει το ψωμί της ημέρας, κουλούρια ή βουτήματα.

Τελικά, η απάντηση ήταν πιο… σύνθετη και πολύ πιο ενδιαφέρουσα -έως συγκινητική. Σχεδόν 200 άνθρωποι μαζεύτηκαν για να γιορτάσουν τα δέκα χρόνια από την ίδρυση της Λατζί Σέλτικ (Lajee Celtic), μιας αθλητικής ομάδας που δραστηριοποιείται σε επίπεδο κοινότητας και εδρεύει στον παλαιστινιακό προσφυγικό καταυλισμό Αΐντα, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

Στην πραγματικότητα αφορά μια δράση που ξεκίνησε με επίκεντρο το ποδόσφαιρο, αλλά πλέον έχει εξελιχθεί σε ένα διεθνές κίνημα αλληλεγγύης.

Στον χώρο της εκδήλωσης κυριαρχούσαν οι παλαιστινιακές σημαίες, ενώ η ατμόσφαιρα κατακλυζόταν από το άρωμα της φρεσκοψημένης μανούσε για την οποία φημίζεται το Edami και κάθε λιβανέζικος φούρνος. Ξεχώριζαν επίσης, οι φανέλες της Λατζί Σέλτικ, τις οποίες έχουν φορέσει γνωστά πρόσωπα, όπως ο θρύλος του ποδοσφαίρου Ερίκ Καντονά και η ηθοποιός Χάνα Άινμπιντερ.

View this post on Instagram

A post shared by Eric Cantona (@ericcantona)

Η σχέση της σκωτσέζικης Σέλτικ με τον καταυλισμό Αΐντα

Ο Μάρτιν, ένας από τους ανθρώπους που οργάνωσαν τη δράση της Λατζί Σέλτικ, ταξίδεψε από τη Γλασκώβη για να παρευρεθεί στην εκδήλωση. Είχε επισκεφθεί για πρώτη φορά τον καταυλισμό Αΐντα, στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη, πριν από δέκα χρόνια. Κι όπως αφηγήθηκε στο Al Jazeera, «εκείνο το ταξίδι μου άλλαξε τη ζωή».

«Δεν νομίζω ότι κανείς θα περίμενε πως το εγχείρημα θα γνώριζε τέτοια επιτυχία», λέει ο Μάρτιν. «Η Σέλτικ είναι ένας ξεχωριστός ποδοσφαιρικός σύλλογος. Η ιστορία της, η ιρλανδική της ταυτότητα, οι δεσμοί της με την ιρλανδική διασπορά, η ευρεία υποστήριξη που έχει σε όλο τον κόσμο, αλλά και οι αξίες της, είναι στοιχεία που συνδέονται μεταξύ τους».

Η σχέση ανάμεσα στον καταυλισμό Αΐντα, όπου εδρεύει η Λατζί, και τους οπαδούς της… κλασσικής Σέλτικ χτίστηκε σταδιακά, μέσα από χρόνια επαφών και συνεργασίας. Ο Μοχάμεντ αλ-Άζεχ, διευθυντής του Κέντρου Λατζί, το οποίο προσφέρει υπηρεσίες και στήριξη στους νέους του καταυλισμού, θυμάται πώς ξεκίνησαν όλα...

«Είχαμε αναπτύξει σχέσεις με φίλους από τη Σκωτία και την Ιρλανδία που είχαν επισκεφθεί την Παλαιστίνη», δήλωσε. «Το 2012 ταξίδεψα για πρώτη φορά στη Γλασκώβη και αρχίσαμε να συζητάμε την ιδέα να δημιουργήσουμε μια ποδοσφαιρική ακαδημία».

Το 2015, η ιδέα άρχισε να παίρνει σάρκα και οστά, όταν μια ομάδα ποδοσφαιριστών από τον καταυλισμό ταξίδεψε στο Μπέλφαστ για να δώσει έναν αγώνα. Η καθοριστική στιγμή όμως, ήρθε το 2016, με την κλήρωση του Champions League. Τότε η Σέλτικ είχε κληρωθεί να αντιμετωπίσει την ισραηλινή Χάποελ Μπερ Σεβά.

Οι οπαδοί της ομάδας αψήφησαν τις προειδοποιήσεις που ανέφεραν πως η ανάρτηση παλαιστινιακών σημαιών θα μπορούσε να οδηγήσει στην επιβολή προστίμου. Όταν οι δύο ομάδες βγήκαν στον αγωνιστικό χώρο, το γήπεδο είχε μία και καθόλου παραμορφωτική εικόνα -αυτή της μεγάλης υποστήριξη των οπαδών στην Παλαιστίνη. Πρωταγωνιστικό ρόλο στην κίνηση αυτή είχε η Green Brigade, ο οργανωμένος πυρήνας οπαδών της Σέλτικ.

Η UEFA επέβαλε πρόστιμο στον σύλλογο, αλλά η αλληλεγγύη και η αγάπη από άνθρωπο σε άνθρωπο, δεν περιορίστηκε.

Η απάντηση της Green Brigade ήταν η εκστρατεία «Match The Fine For Palestine» («Συγκεντρώνουμε για την Παλαιστίνη ποσό ίσο με το πρόστιμο»). Στόχος της δεν ήταν να συγκεντρωθούν χρήματα για την πληρωμή του προστίμου, αλλά για τη στήριξη παλαιστινιακών οργανώσεων. Ανάμεσα στις πρωτοβουλίες που ενισχύθηκαν ήταν και η δημιουργία ποδοσφαιρικής ακαδημίας στον καταυλισμό Αΐντα.

Για τον αλ-Άζεχ, εκείνη η στιγμή αποτέλεσε σημείο καμπής. «Η υποστήριξη και η αλληλεγγύη που εκφράστηκαν σε εκείνον τον αγώνα ήταν καθοριστικές», λέει. «Αυτή ήταν τελικά η αφετηρία για να εξελιχθεί η Λατζί Σέλτικ σε αυτό που είναι σήμερα».

Η επίδραση της ομάδας στα κατεχόμενα εδάφη

Η ομάδα έχει φέρει κοντά νέους Παλαιστίνιους από χωριά γύρω από τη Βηθλεέμ, από προσφυγικούς καταυλισμούς, αλλά και από κοινότητες στη Χεβρώνα και την Ιερουσαλήμ.

«Για εμάς τους Παλαιστίνιους, έχει μεγάλη σημασία να βρισκόμαστε στον ίδιο χώρο και να γνωριζόμαστε μεταξύ μας», λέει ο αλ-Άζεχ. «Έτσι, όλο αυτό γίνεται κάτι πολύ μεγαλύτερο από το ίδιο το ποδόσφαιρο».

Πλέον, η Λατζί Σέλτικ συμμετέχει για πρώτη φορά σε επίσημες ποδοσφαιρικές διοργανώσεις. Ο σύλλογος επρόκειτο να πάρει μέρος στο παλαιστινιακό πρωτάθλημα πριν από τρία χρόνια, όμως η διοργάνωση ακυρώθηκε με την έναρξη της νέας βερσιόν του γενοκτονικού πολέμου του Ισραήλ ενάντια στην Παλαιστίνη. Κάτι βέβαια που το Ισραήλ τελεί με αγριότητα διαχρονικά, τουλάχιστον από τη Νάκμπα του 1948 κι έπειτα.

Φέτος, παρά τους περιορισμούς στις μετακινήσεις μεταξύ των παλαιστινιακών πόλεων και τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζει συνολικά το ποδόσφαιρο, η ομάδα συμμετέχει στο «Κύπελλο των Χιλίων Μαρτύρων». Η διοργάνωση πήρε το όνομά της από τους 1.014 αθλητές που έχουν σκοτωθεί στη Γάζα από τον Οκτώβριο του 2023.

Όταν φοράς αυτή τη φανέλα, όπου κι αν βρίσκεσαι, δηλώνεις την αλληλεγγύη σου στην Παλαιστίνη

Ο Μπασίλ Μικντάντι, δημοσιογράφος και ιδρυτής του Football Palestine, εκτιμά ότι η διεθνής απήχηση της Λατζί Σέλτικ έχει δώσει στην ομάδα ένα νόημα που υπερβαίνει τα όρια του αθλητισμού.

«Η Λατζί Σέλτικ δείχνει στην πράξη πώς οι οπαδοί ευρωπαϊκών ομάδων μπορούν να στηρίξουν άμεσα τους ανθρώπους που βρίσκονται στην Παλαιστίνη. Είναι ένας κρίκος που συνδέει ανθρώπους και κοινότητες», λέει.

Για τον Μάρτιν πάντως, οι φανέλες της ομάδας, που έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλείς, δεν είναι απλώς ένα προϊόν προς πώληση. «Όταν κάποιος αγοράζει μια τέτοια φανέλα», ξεκαθαρίζει γνωρίζει καλά ότι τα χρήματα θα διατεθούν για το ποδόσφαιρο, τον αθλητισμό και γενικότερα για την ανάπτυξη και τη στήριξη των νέων στην Παλαιστίνη. Κι όταν τη φορά, είτε βρίσκεται στη Γλασκώβη είτε στο Λονδίνο είτε στη Νέα Υόρκη, εκφράζει με τον δικό του τρόπο την αλληλεγγύη του».

View this post on Instagram

A post shared by Lajee Celtic (@lajeeceltic)

Η Λατζί Σέλτικ έχει καταφέρει να συνδέσει συλλόγους και κοινότητες στην Παλαιστίνη με οπαδούς και ακτιβιστές σε άλλες χώρες. «Είναι μια μορφή αλληλεγγύης που γεφυρώνει διαφορετικούς πολιτισμούς και ξεπερνά τα σύνορα», προσθέτει ο Μάρτιν. Ο δεσμός αυτός αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς το παλαιστινιακό ποδόσφαιρο προσπαθεί να σταθεί στα πόδια του μέσα στις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί. Για τον Μικντάντι, η επιβίωση των μικρών, κοινοτικών ποδοσφαιρικών συλλόγων είναι ζωτικής σημασίας, καθώς από αυτούς αναδεικνύονται οι παίκτες που στελεχώνουν την εθνική ομάδα.

«Η επιτυχία της εθνικής ομάδας της Παλαιστίνης τα τελευταία χρόνια βασίζεται, σε μεγάλο βαθμό, στους ποδοσφαιριστές που προέρχονται από συλλόγους της Δυτικής Όχθης και της Γάζας», εξηγεί.

Ωστόσο, οι φιλοδοξίες της Λατζί Σέλτικ δεν περιορίζονται στο ποδόσφαιρο. Η ομάδα έχει επεκτείνει τις δραστηριότητές της σε αθλήματα όπως η πυγμαχία και η επιτραπέζια αντισφαίριση (πινγκ πονγκ), δημιουργώντας παράλληλα νέες ευκαιρίες για νέους Παλαιστίνιους, τόσο στην Παλαιστίνη όσο και στις κοινότητες της διασποράς.

«Οι εκστρατείες οικονομικής ενίσχυσης έρχονται και παρέρχονται. Όταν όμως, δημιουργείς έναν ποδοσφαιρικό σύλλογο, έχοντας στο επίκεντρο μια συγκεκριμένη και χειροπιαστή ιδέα, τότε ξεκινάς να χτίζεις κάτι με διάρκεια. Δημιουργείς μια ολόκληρη πορεία», λέει ο Μάρτιν.

Από την πλευρά του, ο Μοχάμεντ αλ-Άζεχ θυμάται μια ιδιαίτερα συγκινητική στιγμή από ένα ταξίδι της ομάδας στο Κέιπ Τάουν της Νότιας Αφρικής, όπου το 2025 έδωσε δύο φιλικούς αγώνες.

Ο Σαμίρ αλ-Αμίρ, συντονιστής της Λατζί Σέλτικ, είχε περάσει περισσότερα από 19 χρόνια σε ισραηλινές φυλακές. Το ταξίδι του στη Νότια Αφρική με την ομάδα ήταν η πρώτη φορά που κατάφερε να βρεθεί πέρα από τα τείχη και τα σημεία ελέγχου της Δυτικής Όχθης. Ο αλ-Άζεχ θυμάται να τον παρακολουθεί στην παραλία. «Έκανε σαν μικρό παιδί, γιατί έβλεπε τη θάλασσα για πρώτη φορά», λέει.

«Δεν ξέρω αν ο Σαμίρ θα είχε ποτέ την ευκαιρία να ζήσει αυτή την εμπειρία, αν δεν υπήρχε η Λατζί Σέλτικ. Αυτό δείχνει πόσο σημαντικό είναι το εγχείρημα», καταλήγει.