Όταν ο ΠΑΟΚ έγινε PAOK και θάμπωσε την Ευρώπη – Η υπόκλιση Κρόιφ, Ρουμενίγκε και Μαραντόνα στην Τούμπα

Από τη μέρα ίδρυσής του, ο ΠΑΟΚ έπρεπε να περιμένει 39 χρόνια μέχρι να βγει εκτός ελληνικών συνόρων λαμβάνοντας μέρος σε μια ευρωπαϊκή διοργάνωση. Ήταν 15 Σεπτεμβρίου 1965 όταν καταγράφηκε η παρθενική συμμετοχή στο τότε Κύπελλο Εκθέσεων. Αντίπαλος η αυστριακή Βίνερ, πρώτο ματς στο Καυτανζόγλειο Στάδιο και όχι στην Τούμπα που στερούνταν ηλεκτροφωτισμού, και νίκη με 2-1 χάρη σε γκολ των Κούδα και Μουρατίδη. Στον επαναληπτικό ο ΠΑΟΚ γνώρισε βαριά ήττα με 6-0 και αποκλείστηκε. Όμως το ασπρόμαυρο νερό είχε αρχίσει να μπαίνει στο ευρωπαϊκό αυλάκι. Έκτοτε, θα έγραφε στις διοργανώσεις της UEFA, χρυσές σελίδες, σπουδαίες πορείες, μεγάλες βραδιές, και θα γνώριζε την αναγνώριση από ποδοσφαιριστές-μύθους.

Η πρώτη μεγάλη ευρωπαϊκή παράσταση

Η πρώτη μεγάλη ευρωπαϊκή παράσταση του ΠΑΟΚ ήρθε της σεζόν 1973-74, όταν έφτασε μέχρι τα προημιτελικά του Κυπέλλου Κυπελλούχων. Η ομάδα του Λες Σάνον προκάλεσε αίσθηση με τις εμφανίσεις εκείνης της πορείας, με αποκορύφωμα τα ιστορικά ματς με την Λυών. Στον πρώτο αγώνα της Γαλλίας, ο Δικέφαλος κατάφερε να αποσπάσει ισοπαλία με 3-3, αλλά τα καλύτερα τα είχε φυλάξει για τη ρεβάνς της Τούμπας. Εκεί, με ένα εκκωφαντικό 4-0, δεν άφησε περιθώρια αντίδρασης και σόκαρε την Ευρώπη. Στη φάση των «8», η Μίλαν του Τζιάνι Ριβέρα – μετέπειτα κατέκτησε το τρόπαιο - ήταν αυτή που σταμάτησε την πορεία των «ασπρόμαυρων».

Στην Τούμπα, ο Κρόιφ λύγισε, ο Ρουμενίγκε σάστισε, ο Μαραντόνα υποκλίθηκε

Δεν είναι μόνο οι ευρωπαϊκές βραδιές που συνοδεύτηκαν με επιτυχίες ή προκρίσεις. Υπάρχουν κάποια ματς που μένουν στην ιστορία για διαφορετικούς λόγους. Και ίσως με μεγαλύτερη σημασία. Όπως όταν ο ΠΑΟΚ και η Τούμπα φιλοξένησαν τρεις από τους σπουδαιότερους ποδοσφαιριστές της παγκόσμιας ιστορίας.

Στις 16 Σεπτεμβρίου 1975, ο ΠΑΟΚ του Γκιούλα Λόραντ αντιμετώπισε την Μπαρτσελόνα του Γιόχαν Κρόιφ, στο ντεμπούτο του στο Κύπελλο UEFA. Ο Γιώργος Κούδας πέτυχε το μοναδικό γκολ της αναμέτρησης (1-0), σε μια νίκη που παραμένει παράσημο στην ευρωπαϊκή βίβλο του συλλόγου, άσχετα αν στη ρεβάνς της Ισπανίας γνώρισε βαριά ήττα και αποκλείστηκε.

Τη σεζόν 1983-84, για το Κύπελλο UEFA, ο Δικέφαλος άφησε ακόμα ένα ανεξίτηλο σημάδι στο Hall of Fame του. Με τα δυο ιστορικά 0-0 κόντρα στην Μπάγερν Μονάχου του Καρλ Χάιντς Ρουμενίγκε, και τον αποκλεισμό στη διαδικασία των πέναλτι με 9-8.
Πέντε χρόνια αργότερα, στον δρόμο του ΠΑΟΚ βρέθηκε ο μεγάλος Ντιέγκο Μαραντόνα με τη φανέλα της αγαπημένης του Νάπολι.

Οι Ιταλοί νίκησαν 1-0 στο πρώτο ματς του Σαν Πάολο, αλλά τίποτα δεν μπορούσε να χαλάσει την ξεχειλισμένη Τούμπα της 21ης Σεπτεμβρίου 1988 στη ρεβάνς. Το 1-1 έφερε αποκλεισμό, αλλά ακόμα μνημονεύονται οι δηλώσεις μετά το τέλος του αγώνα του Ντιεγκίτο που είχε εξυμνήσει την ατμόσφαιρα που είχαν δημιουργήσει οι φίλοι του Δικεφάλου.

Τα έπη του Λονδίνου και η άλωση της Πόλης

Μια από τις πιο χαρακτηριστικές ευρωπαϊκές βραδιές στην ιστορία του συλλόγου ήρθε τον Σεπτέμβριο του 1997. Μετά το 1-0 της Τούμπας, ο ΠΑΟΚ πήγε στο Λονδίνο κόντρα στην πανίσχυρη Άρσεναλ του Αρσέν Βενγκέρ (μετέπειτα νταμπλούχος Αγγλίας). Το γκολ του Ζήση Βρύζα στο 87’ (1-1) «πάγωσε» το Highbury και χάρισε μια πρόκριση που μνημονεύεται μέχρι σήμερα ως μία από τις μεγαλύτερες του ελληνικού ποδοσφαίρου.

Δεκατέσσερα χρόνια μετά την Άρσεναλ, στις 30 Νοεμβρίου 2011, ο ΠΑΟΚ επέστρεψε στο Λονδίνο για να νικήσει την Τότεναμ με 1-2 μέσα στο White Hart Lane. Με γκολ των Σαλπιγγίδη και Αθανασιάδη μέσα σε 15 λεπτά, ο «Δικέφαλος» εξασφάλισε την πρόκριση στους «32» του Europa League, παίζοντας με δέκα παίκτες για ένα ολόκληρο ημίχρονο.

Αν οι δυο παραπάνω προκρίσεις έχουν πολύ περισσότερο πρεστίζ, υπάρχουν άλλες με ακόμα πιο ξεχωριστή σημασία. Όπως η εμβληματική και σημειολογική πρόκριση επί της Φενέρμπαχτσε το 2010. Η άλωση της Πόλης με το «χρυσό» γκολ του Μουσλίμοβιτς στην παράταση μέσα στην Κωνσταντινούπολη.

Οι δυο πρόσφατες πορείες στους «8» (2022 & 2024)

Οι επιτυχίες συνεχίζονται και από τον ΠΑΟΚ της πιο σύγχρονης εποχής, καθώς έχει καταφέρει να εδραιωθεί ως υπολογίσιμο μέγεθος στην Ευρώπη. Μέσα διάστημα δύο χρόνων μάλιστα, ο Δικέφαλος του Ράζβαν Λουτσέσκου έφτασε δυο φορές μέχρι την προημιτελική φάση του Conference League.

Τη σεζόν 2021-22, με τις προκρίσεις επί της Μίντιλαντ και της Γάνδης, πήρε θέση στους «8» της διοργάνωσης όπου αποκλείστηκε από τη Μαρσέιγ.

Τη σεζόν 2023-24, με μια ονειρική πορεία όπου τερμάτισε πρώτος σε όμιλο με την Άιντραχτ Φρανκφούρτης (κερδίζοντάς την μέσα-έξω), απέκλεισε με επική ανατροπή την Ντιναμό Ζάγκρεμπ (5-1) και σταμάτησε ξανά στους «8» κόντρα στην Κλαμπ Μπριζ.