Στην άκρη του απείρου, στιγμούλα του ονείρου
Ναι, μπορεί να είναι πολλές οι 48 ομάδες στο Παγκόσμιο Κύπελλο, αλλά ιστορίες όπως αυτή του Πράσινου Ακρωτηρίου δείχνουν πως το μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό ραντεβού δινει σε όλους το δικαίωμα να ονειρεύονται - Και αυτό δεν είναι λίγο.
Για χρόνια η συζήτηση γύρω από την επέκταση του Παγκοσμίου Κυπέλλου από 32 σε 48 ομάδες περιστρεφόταν γύρω από μία λέξη: υποβάθμιση. Οι επικριτές έλεγαν ότι θα γεμίσει το τουρνουά με αδύναμες εθνικές, θα χαθεί η ποιότητα και οι μεγάλες δυνάμεις θα έχουν ακόμη πιο εύκολο έργο.
Η πραγματικότητα, όμως, αποδεικνύεται ίσως πιο ενδιαφέρουσα.
Διότι αν το Παγκόσμιο Κύπελλο παρέμενε στις 32 ομάδες, είναι πολύ πιθανό να μη ζούσαμε ποτέ την απίθανη ιστορία του Πράσινου Ακρωτηρίου. Μιας χώρας με λιγότερους από 600.000 κατοίκους που όχι μόνο κατάφερε να βρεθεί στην κορυφαία ποδοσφαιρική σκηνή του πλανήτη, αλλά κοίταξε στα μάτια αντιπάλους με πολλαπλάσιο μέγεθος, ιστορία και ποδοσφαιρική παράδοση. Ακόμα και την παγκόσμια πρωταθλήτρια Αργεντινή. Την πίεσε, την άγχωσε, την έφτασε μέχρι την παράταση για να πάρει την πρόκριση στη φάση των «16».
Το Παγκόσμιο Κύπελλο δεν είναι μόνο μια διοργάνωση για να επιβεβαιώνουν κάθε τέσσερα χρόνια οι ισχυροί ότι παραμένουν ισχυροί. Είναι η μεγαλύτερη ποδοσφαιρική γιορτή του κόσμου. Και οι γιορτές αποκτούν αξία όταν δίνουν χώρο και σε νέους πρωταγωνιστές.
Η FIFA αποφάσισε να αυξήσει τις συμμετοχές σε 48 ομάδες, προσφέροντας περισσότερα εισιτήρια σε όλες τις ηπείρους. Η Αφρική, για παράδειγμα, από πέντε εκπροσώπους απέκτησε εννέα απευθείας θέσεις. Αυτό σημαίνει ότι χώρες που μέχρι χθες έφταναν πολύ κοντά, αλλά λύγιζαν στις λεπτομέρειες, απέκτησαν πραγματικές πιθανότητες να βρεθούν στο μεγαλύτερο ποδοσφαιρικό ραντεβού.
Το Πράσινο Ακρωτήριο είναι το καλύτερο παράδειγμα. Στην πρώτη συμμετοχή όχι μόνο δεν έγινε σάκος του μποξ, όπως ίσως περίμεναν πολλοί, αλλά προκρίθηκε από όμιλο με Ισπανία, Ουρουγουάη και Σαουδική Αραβία και έφτασε να κοντράρει μέχρι την παράταση τους Αργεντινούς.
Περηφάνια για το Πράσινο Ακρωτήριο
Παρά την ήττα από την Αργεντινή και τον αποκλεισμό, ο προπονητής του Πράσινου Ακρωτηρίου, Μπουμπίστα, ήταν γεμάτος περηφάνια αφού η ομάδα του έφτασε μια ανάσα, μόλις δέκα λεπτά για την ακρίβεια, από το να πάει το παιχνίδι στα πέναλτι.
«Δείξαμε ότι μπορεί να είμαστε μια μικρή χώρα, αλλά μπορούμε να παίξουμε απέναντι στις καλύτερες ομάδες του κόσμου» είπε. «Αυτός είναι λόγος υπερηφάνειας. Γράψαμε ιστορία για τη χώρα μας. Μπορούμε να είμαστε περήφανοι που την εκπροσωπήσαμε. Το να μπορούμε να παίξουμε με τον τρόπο που παίξαμε απέναντι στους παγκόσμιους πρωταθλητές και να ισοφαρίσουμε δύο φορές είναι κάτι απίστευτο».
Μετά το τέλος της αναμέτρησης κόντρα στην Αργεντινή, ο 40χρονος αρχηγός και τερματοφύλακας της ομάδας, Βοζίνια, ο οποίος αναδείχθηκε στον μεγάλο σταρ αυτής της διοργάνωσης κερδίζοντας την προσοχή με τις εκπληκτικές εμφανίσεις του, δεν έκρυψε τη συγκίνησή του για την προσπάθεια των συμπαικτών του:
«Φεύγουμε με το κεφάλι ψηλά. Τώρα χρειάζεται να ξεκουραστούμε και να κοιτάξουμε μπροστά, όμως είμαι πραγματικά περήφανος για όσα πετύχαμε ως ομάδα. Σταθήκαμε απέναντι στην Αργεντινή και σε κάθε αντίπαλο με πάθος και ψυχή. Ο αποκλεισμός πονάει, αλλά η διαδρομή μας γεμίζει όλους υπερηφάνια. Δεν πραγματοποιήσαμε μόνο το όνειρο της Εθνικής ομάδας ή το δικό μου, αλλά ενός ολόκληρου λαού».
Ο κεντρικός αμυντικός της Σάμροκ, Ρομπέρτο «Πίκο» Λόπες, ο οποίος αγωνίστηκε και στους τέσσερις αγώνες του Πράσινου Ακρωτηρίου στο Παγκόσμιο Κύπελλο, δήλωσε στο BBC Sport: «Ένα από τα καλύτερα πράγματα που προέκυψαν από αυτό το Μουντιάλ είναι ότι πλέον κανείς δεν ρωτά πού βρίσκεται το Πράσινο Ακρωτήριο στον χάρτη, αυτή είναι ιστορία από μόνη της για εμάς. Είμαστε ένα μικρό έθνος αλλά με μεγάλη καρδιά και δείξαμε τι είναι δυνατό. Και αν πιστεύεις, μπορείς να πετύχεις».
Μια εθνική ομάδα χωρίς το βάθος και την ιστορία των μεγάλων ποδοσφαιρικών σχολών, χωρίς τεράστιο πληθυσμό, χωρίς αστέρες, απέδειξε ότι όταν της δοθεί η ευκαιρία μπορεί να σταθεί ισάξια απέναντι σε παραδοσιακές υπερδυνάμεις. Και αυτή η εικόνα είναι που κάνει το ποδόσφαιρο μοναδικό.
Ποιος δεν θυμάται τις μεγάλες εκπλήξεις των τελευταίων δεκαετιών; Το Μαρόκο που έφτασε μέχρι τα ημιτελικά το 2022. Την Κόστα Ρίκα του 2014. Την Κροατία που έφτασε να διεκδικεί την παγκόσμια κορυφή. Είναι ιστορίες που γεννήθηκαν επειδή κάποια στιγμή δόθηκε η ευκαιρία.
Το ίδιο συμβαίνει και τώρα.
Όνειρο για όλους το Παγκόσμιο Κύπελλο
Η επέκταση δεν αλλάζει μόνο τον αριθμό των συμμετεχόντων. Αλλάζει τη νοοτροπία ολόκληρων χωρών. Πλέον, ένα παιδί στο Πράσινο Ακρωτήριο, στο Ουζμπεκιστάν, στην Ιορδανία ή στη Νέα Ζηλανδία δεν μεγαλώνει πιστεύοντας ότι το Παγκόσμιο Κύπελλο είναι κάτι που βλέπει μόνο από την τηλεόραση. Μεγαλώνει πιστεύοντας ότι μπορεί κάποτε να παίξει εκεί. Να το ζήσει από κοντά.
Εννοείται, φυσικά, ότι περισσότερες ομάδες σημαίνουν περισσότερους αγώνες, μεγαλύτερη διάρκεια και τον κίνδυνο να υπάρξουν αναμετρήσεις χαμηλότερου επιπέδου. Είναι μια εύλογη ανησυχία.
Αλλά το ποδόσφαιρο ποτέ δεν ήταν μόνο θέμα ποιότητας. Είναι και θέμα ιστοριών.
Είναι ο άγνωστος που νικά τον σταρ. Ή που έστω τον κοιτάζει στα μάτια χωρίς φόβο. Είναι η μικρή χώρα που κάνει έναν ολόκληρο πλανήτη να την αναζητά στον χάρτη. Είναι οι παίκτες που μέχρι χθες αγωνίζονταν μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και ξαφνικά γίνονται σύμβολα μιας ολόκληρης γενιάς.
Αν το Μουντιάλ είναι η γιορτή του παγκόσμιου ποδοσφαίρου, τότε πρέπει να χωράει όσο το δυνατόν περισσότερα όνειρα.
Και αν η μεγαλύτερη κληρονομιά του νέου format είναι ότι χώρες όπως το Πράσινο Ακρωτήριο μπορούν να πιστέψουν πως έχουν θέση δίπλα στις παραδοσιακές υπερδυνάμεις, τότε ίσως η επέκταση στις 48 ομάδες να άξιζε τελικά περισσότερο απ' όσο πιστεύαμε.
Διότι στο τέλος της ημέρας, τα Παγκόσμια Κύπελλα δεν τα θυμόμαστε μόνο για τους πρωταθλητές, αλλά και για τις ιστορίες, άλλες μικρές και άλλες μεγάλες, που δεν περιμέναμε ποτέ να ζήσουμε.
-Για την ιστορία...
Το Πράσινο Ακρωτήριο δεν είναι ακρωτήριο, αλλά νησιωτική χώρα της Δυτικής Αφρικής, δυτικά της Σενεγάλης (δείτε τον χάρτη στο τέλος του άρθρου), με έκταση 4.033 τ.χλμ. και πληθυσμό 491.233 κατοίκους, σύμφωνα με την απογραφή του 2021. Το όνομα της πρωτεύουσας είναι Πράια. Το νησί βρίσκεται στην περιοχή Μακαρονησία (αποτελείται από δέκα νησιά και άλλα πιο μικρά νησιά) στα βόρεια του Ατλαντικού Ωκεανού. Τα μέχρι πρότινος ακατοίκητα νησιά ανακαλύφθηκαν και εποικίστηκαν από τους Πορτογάλους τον 15ο αιώνα.
Τα δέκα μεγαλύτερα νησιά είναι: Μπράβα, Φόγκο, Σαντιάγο, Μάιο, Μπόα Βίστα, Σαλ, Σάο Νικολάου, Σάο Βισέντε, Σάντο Αντάο και Σάντα Λουσία. Τα νησιά έχουν τραχιά μορφολογία και είναι ηφαιστειογενή. Το Φόγκο αποτελεί ενεργό ηφαίστειο και είναι το μοναδικό στο αρχιπέλαγος.