Τι γίνεται όταν οι οπαδοί αποφασίζουν να μην πάνε στο γήπεδο
Μπορεί η απουσία να είναι πιο δυνατή από την παρουσία; Στο σύγχρονο ποδόσφαιρο, όπου ο οπαδός έχει ολοένα και μικρότερο λόγο στις αποφάσεις ενός συλλόγου, η άδεια εξέδρα μπορεί να γίνει το πιο ηχηρό μήνυμά του.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
Ο Τζενάρο Γκατούζο έχει δώσει μερικές αξιομνημόνευτες συνεντεύξεις τύπου όλα αυτά τα χρόνια ως προπονητής. Ποιος θα μπορούσε να ξεχάσει το ξέσπασμά του «everyday malakia, bad, bad, malakia» στον ΟΦΗ και το πρόσωπο του ταλαιπωρημένου διερμηνέα που είχε αναλάβει να το μεταφράσει;
Υπήρχε, ωστόσο, κάτι συγκινητικό στον απαλό τρόπο που μιλούσε με την καλαβρέζικη προφορά του το περασμένο Σάββατο. Χωρίς θυμό, αλλά με μια μελαγχολία. «Το ποδόσφαιρο χωρίς οπαδούς είναι σκ@τ@» είπε. «Τι λέτε; Θα έλεγα ότι είναι καλύτερα να μείνουμε σπίτι. Καλύτερα να πάμε μια βόλτα με τον σκύλο σου».
Μόλις είχε δει την ομάδα του, τη Λάτσιο, να χάνει το προβάδισμα δύο γκολ εντός έδρας εναντίον της Μίλαν , αλλά αυτό δεν ήταν καθόλου καταστροφή. Οι »λατσιάλι» έχουν κάνει καλό ξεκίνημα φέτος στο καμπιονάτο και για μια ομάδα που έχασε αρκετούς βασικούς παίκτες το καλοκαίρι, που άρχισε την πορεία της στη σεζόν με ήττα στο κύπελλο από μια ομάδα της Serie B τον Αύγουστο και της οποίας οι οπαδοί αρνούνται να μπουν στο δικό τους γήπεδο, η φετινή σεζόν έχει ήδη ξεπεράσει τις προσδοκίες.
Μπορεί να αντιπροσωπεύει την αρχή μιας πορείας λύτρωσης για τον Γκατούζο, ο οποίος αποχώρησε από την εθνική ομάδα της πατρίδας του τον περασμένο Απρίλιο μετά την αποτυχία πρόκρισης στο Μουντιάλ. Δεν ήταν σίγουρα μια δημοφιλής επιλογή για να διαδεχθεί τον Μαουρίτσιο Σάρι στη Ρώμη.
H άδεια εξέδρα ως όπλο των οπαδών
Δεν είναι αυτός ο λόγος για τον οποίο οι οπαδοί μποϊκοτάρουν μαζικά τους εντός έδρας αγώνες της Λάτσιο. Οι πωλήσεις εισιτηρίων διαρκείας έχουν μειωθεί από σχεδόν 30.000 πέρυσι σε λιγότερες από 4.500, σύμφωνα με την ιστοσελίδα οικονομικών ποδοσφαίρου Calcio e Finanza. Ο εντός έδρας αγώνας εναντίον της Μίλαν την περασμένη σεζόν προσέλκυσε 50.000 θεατές, αλλά στον ίδιο αγώνα το Σάββατο είχε λιγότερους από τους μισούς, με την πλειοψηφία να ζητωκραυγάζει υπέρ των φιλοξενούμενων.
Στο ποδόσφαιρο, το άδειο γήπεδο δεν είναι καλό. Μπορεί να είναι τιμωρία, κρίση, αδιαφορία, απογοήτευση.
Στη Λάτσιο, όμως, το άδειο Ολίμπικο σημαίνει κάτι διαφορετικό: είναι μια συνειδητή επιλογή. Οι οπαδοί δεν σταμάτησαν να αγαπούν την ομάδα τους. Σταμάτησαν να πηγαίνουν να τη βλέπουν. Και αυτή είναι ίσως η πιο παράξενη, αλλά ταυτόχρονα πιο δυνατή, μορφή διαμαρτυρίας που μπορεί να υπάρξει στο σύγχρονο ποδόσφαιρο.
Οι οργανωμένοι οπαδοί της Λάτσιο έχουν επιλέξει να χτυπήσουν εκεί όπου θεωρούν ότι μπορούν να προκαλέσουν πραγματική πίεση: στην παρουσία τους.
Όχι εναντίον της ομάδας, αλλά εναντίον της διοίκησης
Οι οπαδοί της Λάτσιο δεν έχουν σταματήσει να ενδιαφέρονται. Εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν έξω από το προπονητικό κέντρο της ομάδας πριν από τον αγώνα, σχηματίζοντας μια πομπή για να συνοδεύσουν το λεωφορείο των παικτών στην Πόντε Μίλβιο, μια γέφυρα που διασχίζει τον ποταμό Τίβερη κοντά στο Ολίμπικο. Μια δήλωση που εξέδωσαν προηγουμένως ομάδες οπαδών είχε ανακοινώσει την πρόθεσή τους να πάνε από εκεί για να παρακολουθήσουν τον αγώνα σε μια παμπ ή στο σπίτι.
Είναι μια πράξη διαμαρτυρίας ειδικά κατά του ιδιοκτήτη του συλλόγου, Κλαούντιο Λοτίτο. Χιλιάδες οπαδοί έχουν ταξιδέψει σε εκτός έδρας αγώνες, ακόμη και σε άχαρα φιλικά παιχνίδια πριν από την έναρξη της σεζόν, ενισχύοντας το μήνυμα ότι εξακολουθούν να νοιάζονται για τον σύλλογό τους, αλλά δεν θέλουν να υποστηρίξουν τον άνθρωπο που τον ελέγχει.
Πρόκειται, λοιπόν, για μια οργανωμένη και απολύτως συνειδητή απόφαση χιλιάδων ανθρώπων να πουν: «Δεν θα χρηματοδοτήσουμε, δεν θα νομιμοποιήσουμε και δεν θα ενισχύσουμε αυτό που θεωρούμε ότι μας απομακρύνει από την ομάδα που αγαπάμε».
Η διαμάχη με τον Λοτίτο δεν είναι καινούργια. Τον περασμένο Ιανουάριο, δημοσιεύτηκε μια ανοιχτή επιστολή στο Change.org, στην οποία τον κατηγορούσαν ότι αρνήθηκε στους οπαδούς το δικαίωμα να ονειρεύονται κατά τη διάρκεια των δύο και πλέον δεκαετιών του ως ιδιοκτήτης. «Έχουν περάσει χρόνια, σχεδόν επτά, από τότε που σηκώσαμε ένα τρόπαιο» αναφέρει η αίτηση, την οποία υπέγραψαν περισσότεροι από 45.000 άνθρωποι. «Αυτά είναι χρόνια που δεν έχουμε υπογράψει έναν ποδοσφαιριστή για να συγκινήσει τους μικρούς και μεγάλους οπαδούς».
Ο Λοτίτο έχει κατηγορηθεί ότι δεν δίνει προσοχή στη Λάτσιο και επικεντρώνεται αλλού. Είναι ενεργός στην πολιτική, έχοντας εκλεγεί στην ιταλική Γερουσία το 2022. Αγόρασε μια άλλη ποδοσφαιρική ομάδα, τη Σαλερνιτάνα, το 2011, και τα επόμενα 10 χρόνια τη βοήθησε να ανέβει από τη Serie D στην κορυφαία κατηγορία, οπότε και αναγκάστηκε να πουλήσει λόγω σύγκρουσης συμφερόντων.
Οπαδός - καταναλωτής
Ο οπαδός δεν έχει πολλές πραγματικές εξουσίες μέσα σε έναν σύγχρονο ποδοσφαιρικό οργανισμό. Δεν αποφασίζει ποιοι παίκτες θα αποκτηθούν και ποιος προπονητής θα προσληφθεί, δεν συμμετέχει στις διοικητικές αποφάσεις.
Kαι το ποδόσφαιρο έχει αλλάξει. Οι ομάδες δεν εξαρτώνται πλέον αποκλειστικά από τα εισιτήρια όπως συνέβαινε παλαιότερα. Υπάρχουν τηλεοπτικά δικαιώματα, χορηγοί, εμπορικές συμφωνίες, merchandising, διεθνή κοινά. Αυτό σημαίνει ότι ένας ιδιοκτήτης μπορεί θεωρητικά να αντέξει μια πτώση στην προσέλευση. Δεν πρόκειται, λοιπόν, για οικονομικό κόστος, αλλά βασικά για επικοινωνιακό.
Σε ένα ποδόσφαιρο όπου οι σύλλογοι μετατρέπονται ολοένα και περισσότερο σε επιχειρήσεις, ο οπαδός κινδυνεύει να αντιμετωπίζεται μόνο ως καταναλωτής. Αγοράζει εισιτήριο και φανέλα, πληρώνει συνδρομή για να παρακολουθεί την ομάδα, καταναλώνει περιεχόμενο που την αφορά, είναι πελάτης.
Οι οπαδοί της Λάτσιο δεν μπορούν να απομακρύνουν τον Λοτίτο από την ιδιοκτησία. Μπορούν όμως να κάνουν εξαιρετικά δύσκολο για εκείνον να αγνοήσει ότι η σχέση του με ένα μεγάλο κομμάτι της βάσης του συλλόγου έχει διαρραγεί.
Μήπως τα πράγματα θα είχαν εξελιχθεί διαφορετικά για τη Λάτσιο σε ένα γήπεδο γεμάτο με τους οπαδούς της, αντί να κυριαρχούν αυτοί της Μίλαν; «Ίσως με τους οπαδούς μας εδώ να είχαμε καταφέρει να αντέξουμε» είπε μετά το παιχνίδι ο Ματία Τζακάνι στέλνοντας μήνυμα ότι δεν «τιμωρείται» μόνο ο Λοτίτο, αλλά επηρεάζονται και οι παίκτες.
Ο Γκατούζο ευχαρίστησε τους οπαδούς που πήγαν να συνοδεύσουν την ομάδα ως το γήπεδο. «Δεν νομίζω ότι κάποιος είναι ευχαριστημένος με αυτή την κατάσταση» είπε. «Όλοι θέλουν να έρθουν στο γήπεδο, να έχουν 50.000, 55.000 κόσμο. Νομίζω ότι αυτοί οι οπαδοί ήρθαν [στο προπονητικό κέντρο] επειδή αναγνωρίζουν τι τους δίνουν οι παίκτες. Το γεγονός ότι δεν τα παρατάνε. Το γεγονός ότι φορούν τη φανέλα με υπερηφάνεια. Αυτή είναι η εκτίμησή μου. Και αυτό με συγκίνησε σήμερα, βλέποντας τον κόσμο που ήρθε. Το ποδόσφαιρο χωρίς οπαδούς είναι σκ@τ@, είναι καλύτερο να πας βόλτα με τον σκύλο σου».
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
