Η Σίντνεϊ Σουίνι έδειξε το σώμα της και οι αθλήτριες που αντέδρασαν ζητούν να δείξουμε επιτέλους αυτό που κάνουν.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
Υπάρχει μια πολύ εύκολη απάντηση σε όλη αυτή την ιστορία με τη Σίντνεϊ Σουίνι και τη φωτογράφησή της που προκάλεσε πάρα πολλές αντιδράσεις από αθλήτριες σε όλον τον κόσμο. Το σώμα της είναι δικό της και μπορεί να το δείχνει όπως θέλει. Σωστό.
Μόνο που δεν είναι αυτή η συζήτηση.
Η καμπάνια της Σουίνι για τη Novig, μια πλατφόρμα αθλητικών προβλέψεων, δεν προκάλεσε αντιδράσεις επειδή μια διάσημη γυναίκα εμφανίστηκε γυμνή. Προκάλεσε αντιδράσεις επειδή το γυναικείο σώμα χρησιμοποιήθηκε ως το βασικό διαφημιστικό όχημα για να πουληθεί ένα προϊόν που υποτίθεται ότι αφορά τον αθλητισμό. Και μάλιστα σε μια εποχή κατά την οποία οι γυναίκες αθλήτριες δίνουν ακόμη μάχη για να αντιμετωπίζονται πρωτίστως ως αθλήτριες.
Η διαφήμιση παρουσιάζει τη Σουίνι σχεδόν γυμνή, με μπάλες και αθλητικό εξοπλισμό να καλύπτουν κάποια σημεία στο σώμα της, ενώ υπάρχουν αναφορές σε διάφορα αθλήματα. Το μήνυμα της Novig είναι «Just Sports». Η ίδια η εταιρεία υποστηρίζει ότι πρόκειται για μια χιουμοριστική, παιχνιδιάρικη καμπάνια που θέλει να κάνει γνωστή την πλατφόρμα της.
Η αντίδραση δεν ήρθε κυρίως από συντηρητικούς σχολιαστές ή από ανθρώπους που θεωρούν τη γυμνή φωτογράφιση από μόνη της προβληματική. Ήρθε από γυναίκες που γνωρίζουν από πρώτο χέρι τι σημαίνει να είσαι αθλήτρια.
Η τέσσερις φορές Ολυμπιονίκης στην κολύμβηση Αριάρνε Τίτμους χαρακτήρισε την καμπάνια προσβλητική για τις γυναίκες που αφιερώνουν τη ζωή τους στην τελειοποίηση του αθλήματός τους. Η Βρετανίδα σπρίντερ Έιμι Χαντ , μετά τον τελικό των 200 μέτρων στο Ultimate Championship, αντέταξε στην εικόνα της Σουίνι την πραγματικότητα του γυναικείου αθλητισμού: μυς, προπόνηση, ιδρώτας, αίμα, δάκρυα και επίδοση.
Η γυμνάστρια Γκρέισι Κρέιμερ έκανε κάτι ακόμη πιο χαρακτηριστικό. Αντί να γράψει ένα μεγάλο κατηγορητήριο, δημοσίευσε εικόνες από τη δική της αθλητική δραστηριότητα και έγραψε, ουσιαστικά: αυτό είναι το πώς μοιάζει μια γυναίκα στον αθλητισμό. Η κίνηση βρήκε μιμητές ανάμεσα σε αθλήτριες από διαφορετικά αθλήματα και χώρες.
Οι γυναίκες αυτές δεν ζητούν να απαγορευτεί στη Σουίνι να είναι sexy και να το δείχνει. Ζητούν να μην παρουσιάζεται η σεξουαλικότητα ως η πιο εύκολη και εμπορικά αξιοποιήσιμη εικόνα της γυναίκας όταν το θέμα υποτίθεται ότι είναι ο αθλητισμός.
Η απάντηση της Σουίνι στην κριτική έχει επίσης ενδιαφέρον. Μετά τις αντιδράσεις, δημοσίευσε εικόνες από το περίφημο «Body Issue» του ESPN, στις οποίες κορυφαίες αθλήτριες όπως η Σερένα Γουίλιαμς, η Ρόντα Ρούσεϊ, η Μέγκαν Ραπίνο είχαν φωτογραφηθεί γυμνές. Το επιχείρημα που μπορεί να διαβαστεί πίσω από αυτή την κίνηση είναι απλό: εάν κορυφαίες αθλήτριες έχουν ποζάρει γυμνές, για ποιο λόγο θεωρείται προβληματικό να το κάνει μια ηθοποιός;
Όμως αυτή η σύγκριση χάνει μια κρίσιμη λεπτομέρεια. Μια αθλήτρια που επιλέγει να φωτογραφηθεί γυμνή δεν ακυρώνει την αθλητική ταυτότητά της. Το σώμα της είναι ταυτόχρονα το σώμα που αγωνίζεται, προπονείται, τραυματίζεται, δυναμώνει και κατακτά τίτλους.
Στην περίπτωση της Novig, αντίθετα, δεν βλέπουμε μια αθλήτρια να αφηγείται την ιστορία του σώματός της. Βλέπουμε μια σταρ του κινηματογράφου να χρησιμοποιεί το γυμνό σώμα της ως μηχανισμό προσέλκυσης προσοχής.
Και υπάρχει κάτι ακόμη: η ίδια η διαφήμιση δεν αφορά πραγματικά τις γυναίκες στον αθλητισμό.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Novig, Τζέικομπο Φορτίνσκι, δήλωσε μετά την κατακραυγή ότι η εταιρεία δεν είχε πρόθεση να απεικονίσει τον γυναικείο αθλητισμό. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Σουίνι είναι ηθοποιός και το μήνυμα αφορούσε απλώς την πλατφόρμα και την ενασχόλησή της με τα σπορ.
Αν, βέβαια, η διαφήμιση δεν αφορά τις γυναίκες στον αθλητισμό, γιατί χρησιμοποιεί τόσο έντονα τη γλώσσα, την αισθητική και τα σύμβολα του αθλητισμού πάνω στο γυναικείο σώμα;
Μπορούσε να χρησιμοποιήσει έναν άνδρα ηθοποιό. Μπορούσε να χρησιμοποιήσει έναν κορυφαίο αθλητή. Μπορούσε να χρησιμοποιήσει αθλήτριες. Μπορούσε να δημιουργήσει ένα έξυπνο χιουμοριστικό σποτ χωρίς να στηρίξει την κεντρική του ιδέα στην εικόνα μιας γυμνής γυναίκας.
Η εταιρεία ήθελε να γίνει γνωστή. Και έγινε. Η στρατηγική της πέτυχε. Και οι αθλήτριες που αντέδρασαν μπορεί άθελά τους να βοήθησαν ακόμη περισσότερο τη διαφήμιση να πετύχει τον στόχο της με τις αναρτήσεις και τα σχόλιά τους. Δωρεάν διαφήμιση.
Το ζήτημα, ωστόσο, είναι τι είδους εικόνα επιλέγουμε να κάνουμε κυρίαρχη όταν μιλάμε για γυναίκες και αθλητισμό.
Για δεκαετίες οι γυναίκες αθλήτριες έπρεπε να αποδεικνύουν ότι δεν βρίσκονται στον αθλητισμό μόνο για να προσφέρουν μια «ωραία εικόνα». Έπρεπε να αποδείξουν ότι αξίζουν τα ίδια γήπεδα, τις ίδιες διοργανώσεις, την ίδια κάλυψη, τον ίδιο σεβασμό.
Και σήμερα, ακριβώς τη στιγμή που ο γυναικείος αθλητισμός αποκτά μεγαλύτερο κοινό και μεγαλύτερη εμπορική αξία, μια μεγάλη διαφημιστική καμπάνια επιστρέφει στο παλιό, σε ένα ασφαλές καταναλωτικό στερεότυπο:
Γυναίκα + αθλητισμός + σεξουαλικότητα = προσοχή. Μια εύκολη συνταγή διαφήμισης.
Για τις αθλήτριες, όμως, ο αθλητισμός δεν είναι ένα σκηνικό γύρω από ένα όμορφο σώμα. Είναι τα χρόνια προπόνησης, είναι οι ατελείωτες ώρες στα γυμναστήρια, στα γήπεδα, στα κολυμβητήρια, είναι οι τραυματισμοί, είναι οι αποτυχίες, είναι η πειθαρχία, είναι η δικαίωση των στόχων. Και τα σώματά τους δεν είναι αντικείμενα θέασης.
«Δεν ζητάμε να μας κοιτάτε λιγότερο. Ζητάμε, επιτέλους, να κοιτάτε αυτό που κάνουμε» είναι το μήνυμά τους.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
