Το χρέος, οι τόκοι και το ιδιοκτησιακό μοντέλο των Γκλέιζερς εξακολουθούν να καθορίζουν το μέλλον των «Κόκκινων Διαβόλων».
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
Οι Κινέζοι λένε πως μια εικόνα είναι χίλιες λέξεις. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ένα δάκρυ μπορεί περιέχει (εκτός από νερό, αιμοσφαιρίνες, νάτριο και λοιπές ουσίες) περισσότερες από χίλιες λέξεις και πάνω από ένα δισεκατομμύριο χρέος.
Ο Μαουρίτσιο Ποτσετίνο δεν κατάφερε να συγκρατήσει τη συγκίνησή του όταν κλήθηκε να αποχαιρετήσει τους συνεργάτες του στην εθνική ομάδα των ΗΠΑ. Λίγο πριν ανοίξει ένα από τα πιο απαιτητικά κεφάλαια της προπονητικής του καριέρας, με την ανάληψη της τεχνικής ηγεσίας της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ, οι δακρυϊκοί αδένες των ματιών του ενεργοποιήθηκαν.
Πλέον, ο Ιταλός τεχνικός έχει μπροστά του μία αποστολή αποκατάστασης της χαμένης ταυτότητας ενός συλλόγου που κάποτε αποτελούσε σημείο αναφοράς για ολόκληρο το ευρωπαϊκό ποδόσφαιρο. Τώρα, βρίσκεται στη ζώνη του υποβιβασμού της Premier League.
Στο Μάντσεστερ όμως, τα προβλήματα δεν περιορίζονται στις τέσσερις γραμμές του γηπέδου. Το ίδιο ισχύει και για την Σίτι, που τα δικά της θέματα τα έχει αναλάβει η δικαιοσύνη και μάλιστα εντός του Δεκέμβρη αναμένονται εξελίξεις, αλλά αυτή τη φορά ας εστιάσουμε στη Γιουνάιτεντ.
Πίσω από τις απογοητευτικές εμφανίσεις, τις διαδοχικές αλλαγές προπονητών και τις μεταγραφικές αστοχίες, υπάρχει μια οικονομική πραγματικότητα που βαραίνει τον σύλλογο εδώ και δύο δεκαετίες. Κι αυτή δεν μπορεί να αλλάξει με μια καλή τακτική, μερικές επιτυχημένες μεταγραφές ή ακόμα και με την επιστροφή στις νίκες.
Για να καταλάβει κανείς πώς έφτασε η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ στη σημερινή της κατάσταση, πρέπει να επιστρέψει στο 2013. Τότε που η Ρεάλ Μαδρίτης απέκλεισε τον βρετανικό σύλλογο από το Champions League, σε μια αναμέτρηση που σημαδεύτηκε από την αποβολή του Νάνι. Ένα παιχνίδι που, εκ των υστέρων, μοιάζει με την αφετηρία δύο εντελώς διαφορετικών ποδοσφαιρικών διαδρομών.
Η Ρεάλ συνέχισε να χτίζει τη δική της ευρωπαϊκή δυναστεία, κατακτώντας τρία διαδοχικά Champions League. Αντίθετα, η Γιουνάιτεντ, έχασε μέσα σε λίγους μήνες τον άνθρωπο που αποτελούσε το ισχυρότερο θεμέλιο της επιτυχίας της. Ο σερ Άλεξ Φέργκιουσον αποχώρησε εκείνη τη σεζόν, έπειτα από 26 χρόνια γεμάτα με σπουδαίες κατακτήσεις.
Η αποχώρησή του δεν σήμανε απλώς το τέλος μιας σπουδαίας προπονητικής εποχής συνολικά για το ποδόσφαιρο, αλλά στην πραγματικότητα αποκάλυψε -με τον τρόπο της- και τις αδυναμίες ενός οικονομικού και διοικητικού μοντέλου που είχε στηριχθεί σε μεγάλο βαθμό στη διαρκή αγωνιστική επιτυχία.
Η οικογένεια Γκλέιζερ απέκτησε τον έλεγχο της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ το 2005, φορτώνοντας τον σύλλογο με αρχικό δανεισμό περίπου 540 εκατομμυρίων λιρών. Δηλαδή σχεδόν 650 εκατομμύρια ευρώ. Αυτή η απόφαση αποδείχθηκε ως μια καθοριστική αλλαγή για έναν οργανισμό που μέχρι τότε ακολουθούσε μια περισσότερο συντηρητική οικονομική πολιτική.
Η λογική του εγχειρήματος ήταν απλή. Στόχευε στην τεράστια εμπορική δύναμη των «Κόκκινων Διαβόλων», τα τηλεοπτικά δικαιώματα, στις χορηγίες και γενικά στην επίδραση της παγκόσμιας βάσης φιλάθλων που (θεωρητικά) όλα αυτά τα στοιχεία θα εξασφάλιζαν τα απαραίτητα έσοδα για την εξυπηρέτηση των δανειακών υποχρεώσεων.
Η ομάδα (υποτίθεται) πως θα συνέχιζε να παράγει χρήματα και η επιτυχία στο γήπεδο θα συντηρούσε την εμπορική της υπεροχή.
Το πρόβλημα όμως, εμφανίστηκε σχετικά γρήγορα καθώς το μοντέλο αυτό προϋπέθετε κάτι που δεν ήταν αυτονόητο: τη διαρκή παρουσία της ομάδας σε ρόλο πρωταγωνιστή του αγωνιστικού χώρου.
Όσο ο Φέργκιουσον κατακτούσε τίτλους, η μηχανή λειτουργούσε. Όταν αποχώρησε όμως, η Γιουνάιτεντ άρχισε να χάνει σταδιακά την αγωνιστική της σταθερότητα. Οι αποτυχίες στην προσπάθεια πρόκρισης στο Champions League περιόρισαν τα έσοδα, ενώ οι διαδοχικές αλλαγές προπονητών και οι ακριβές μεταγραφές αύξησαν την πίεση στα… λογιστήρια και στους οικονομικούς δείκτες.
Από το 2005, περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο λίρες έχουν καταβληθεί σε τόκους και μερίσματα. Πρόκειται για χρήματα που δεν κατευθύνθηκαν στην ενίσχυση του ρόστερ, στις υποδομές ή στην αναβάθμιση του γηπέδου, αλλά στην εξυπηρέτηση των οικονομικών υποχρεώσεων που δημιούργησε το μοντέλο ιδιοκτησίας των Γκλέιζερς.
Η πανδημία επιδείνωσε την κατάσταση. Τα έσοδα από τα άδεια γήπεδα μειώθηκαν κατά περίπου 20%, ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα υποχώρησαν απότομα. Το 2020 έφτασαν μόλις τα 51 εκατομμύρια λίρες, έχοντας μειωθεί κατά 83%.
Σαν να μην έφταναν όλα αυτά, επιπροσθέτως, το ακαθάριστο χρέος, σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία που παρέθεσαν οι Financial Times, αυξήθηκε από 530,2 εκατομμύρια λίρες το 2021 σε 689 εκατομμύρια λίρες τον Ιούνιο του 2026. Τα ταμειακά διαθέσιμα παρέμειναν σε χαμηλά επίπεδα και υπολογίζονται στα 67 εκατομμύρια λίρες.
Ακόμη πιο ενδεικτική είναι η αναχρηματοδότηση δανείου 425 εκατομμυρίων δολαρίων, το οποίο έληγε το 2027. Αντικαταστάθηκε από νέο δανεισμό 550 εκατομμυρίων δολαρίων, με λήξη το 2031 και υψηλότερο επιτόκιο: 5,36% αντί 3,79%. Ο χρόνος αποπληρωμής μετατέθηκε, αλλά το κόστος του δανεισμού αυξήθηκε σημαντικά.
Στο νέο διοικητικό τοπίο, η παρουσία του Τζιμ Ράτκλιφ και της INEOS δημιούργησε προσδοκίες για μια διαφορετική προσέγγιση. Πλέον, δεν υπάρχουν τέτοιες και κυρίως η αντιπάθεια που παράγει και αυτή η πλευρά της διοίκησης στους φιλάθλους, δημιουργεί μία… δυστοπική κατάσταση μέσα και γύρω από το Old Trafford.
Η απόκτηση του 29% των μετοχών και η ανάληψη του ελέγχου των ποδοσφαιρικών λειτουργιών από την INEOS και κατ’ επέκταση από τον ίδιο τον Ράτκλιφ. έφεραν αρχικά μια νέα ισορροπία, κυρίως σε επίπεδο ψυχολογίας της μάζας (των φιλάθλων), που θεώρησε πως η επιρροή των αμερικανών ιδιοκτητών θα περιοριζόταν και πως αυτό ήταν μία καλή εξέλιξη.
Ωστόσο, υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια! Η INEOS δεν εξαφάνισε το ιδιοκτησιακό και οικονομικό αποτύπωμα των Γκλέιζερς. Οι Αμερικανοί επιχειρηματίες (με καταγωγή από εβραϊκή οικογένεια της Λιθουανίας) εξακολουθούν να διατηρούν τον έλεγχο του συλλόγου, ενώ ο Ράτκλιφ και οι συνεργάτες του έχουν αναλάβει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση της καθημερινής λειτουργίας.
Αυτό σημαίνει ότι η νέα διοικητική εποχή καλείται να αντιμετωπίσει προβλήματα που δεν δημιούργησε εξ ολοκλήρου η ίδια, αλλά τα οποία πρέπει πλέον να διαχειριστεί.
Η πρόκληση δεν είναι μόνο να περιοριστούν οι μεταγραφικές σπατάλες ή να βελτιωθεί η λειτουργία του ποδοσφαιρικού τμήματος. Είναι να δημιουργηθεί ένα βιώσιμο μοντέλο, το οποίο δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από την πρόκριση στο Champions League και τη συνεχή αύξηση των εμπορικών εσόδων.
Η Γιουνάιτεντ εξακολουθεί να διαθέτει τεράστια εμπορική δύναμη. Δεν της λείπουν οι φίλαθλοι, η αναγνωρισιμότητα ή η δυνατότητα να παράγει έσοδα. Εκείνο που χρειάζεται είναι μια διοικητική και οικονομική δομή που θα επιτρέψει σε αυτά τα πλεονεκτήματα να μεταφραστούν σε πραγματική αγωνιστική και οικονομική ανάκαμψη.
«Από τότε που ήρθε ο Ράτκλιφ είναι σαν να προσπαθεί να καταστρέψει τα πάντα», έχει πει ο Ερίκ Καντονά. Αρκετές δόξες του παρελθόντος, έχουν κτητικάρει και τους Βρετανούς και τους Αμερικάνους ιδιοκτήτες.
Ο Πολ Σκόουλς θεωρεί πως «είναι εξαιρετικοί στο να βγάζουν χρήματα», αλλά αναρωτάται «μήπως όμως, παραμέλησαν εντελώς το ποδόσφαιρο;». Για τον Γκάρι Νέβιλ τα πράγματα είναι πιο… ξεκάθαρα: «Έχουν πάρει μερίσματα, δεν έχουν αναπτύξει το γήπεδο και έχουν αφήσει το προπονητικό κέντρο να καταρρεύσει».
Μέσα σε όλο αυτό το περιβάλλον που πλέον έχει αποκτήσει διαχρονικά χαρακτηριστικά, ο Ποτσετίνο έρχεται για να δοκιμάσει και να δοκιμαστεί. Μπορεί να αλλάξει τη νοοτροπία, να επαναφέρει την αγωνιστική πειθαρχία, να αξιοποιήσει καλύτερα το υπάρχον ρόστερ και να δημιουργήσει μια ομάδα που θα διεκδικεί ξανά τίτλους. Δεν μπορεί όμως, να διαγράψει τις υποχρεώσεις που συσσωρεύτηκαν επί δύο δεκαετίες.
Εκείνος έχει το μετερίζι το δικό του, μία παράδοση στην μετά-Φέργκιουσον εποχή που δεν είναι ευνοϊκή, που στο Μάντσεστερ δεν φυσά ούριος άνεμος και που θα κάνει ντεμπούτο στο Anfield.
Οι «Κόκκινοι Διάβολοι» στο πρώτο τους ματς με τον Ιταλό στον πάγκο θα φιλοξενηθούν από τη Λίβερπουλ στις 22 Νοεμβρίου (ώρα 16:30) για την 11η αγωνιστική της Premier League.
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
