Πέρα από τη Μάντσεστερ Σίτι: Η οικονομική αυτοκρατορία των Εμιράτων στη Βρετανία
Από το Άμπου Ντάμπι και το Ντουμπάι, δισεκατομμύρια έχουν διοχετευθεί στη βρετανική οικονομία και η υπόθεση της Μάντσεστερ Σίτι αποκαλύπτει το εύρος της επιρροής.
Η υπόθεση της Μάντσεστερ Σίτι έχει ξεπεράσει από την αρχή τα όρια ενός στιγμιαίου λάθους, μιας κακοδιαχείρισης ή της εμπλοκής μερικών προσώπων που κινήθηκαν υπογείως και δημιούργησαν ένα ποδοσφαιρικό σκάνδαλο.
Η απόφαση της ανεξάρτητης επιτροπής της Premier League, σύμφωνα με την οποία ο αγγλικός σύλλογος κρίθηκε ένοχος για σοβαρές οικονομικές παραβάσεις, έχει προκαλέσει αναταράξεις που αγγίζουν πλέον την πολιτική και οικονομική ζωή του Ηνωμένου Βασιλείου.
Διότι, οι σχέσεις του Άμπου Ντάμπι με τη Βρετανία δεν περιορίζονται στην ιδιοκτησία ενός από τους δημοφιλέστερους ποδοσφαιρικούς συλλόγους του κόσμου. Πίσω από τη Μάντσεστερ Σίτι βρίσκεται ένα τεράστιο δίκτυο επενδύσεων, συμφερόντων και επιχειρηματικών δραστηριοτήτων, το οποίο εκτείνεται σε διαφορετικούς τομείς της βρετανικής οικονομίας. Από το ποδόσφαιρο και τη Formula 1 μέχρι τα ακίνητα του Λονδίνου, τα μεγάλα λιμάνια, τις τράπεζες, τις αλυσίδες εστιατορίων και τις τηλεπικοινωνίες, η παρουσία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων είναι πολύ μεγαλύτερη από όσο ενδεχομένως αντιλαμβάνεται κανείς με μια πρώτη και μια δεύτερη ματιά.
Η συζήτηση έχει αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερη σημασία μετά τις εξελίξεις στην υπόθεση της Σίτι, αλλά και τις αναφορές για πιθανές επιπτώσεις στις επενδυτικές, αλλά και στις διπλωματικές σχέσεις των δύο πλευρών.
Τα ΗΑΕ έχουν δεσμευτεί για επενδύσεις σχεδόν 30 δισεκατομμυρίων δολαρίων στο Ηνωμένο Βασίλειο μόνο για την περίοδο 2021-2026, στο πλαίσιο της ευρύτερης συνεργασίας τους. Πόσο μεγάλη είναι, όμως, η οικονομική παρουσία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων στη Βρετανία; Και τι άλλο βρίσκεται πίσω από την ιδιοκτησία της Μάντσεστερ Σίτι;
Η επιρροή, η παρουσία και η Formula 1
Η πιο αναγνωρίσιμη επένδυση των ΗΑΕ στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι αναμφισβήτητα η Μάντσεστερ Σίτι. Το 2008, ο σεΐχης Μανσούρ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν απέκτησε τον σύλλογο μέσω της Abu Dhabi United Group, έναντι περίπου 200 εκατομμυρίων λιρών.
Από τότε, η Σίτι μετατράπηκε σε μία από τις ισχυρότερες ποδοσφαιρικές δυνάμεις παγκοσμίως, κατακτώντας οκτώ πρωταθλήματα Αγγλίας και το Champions League. Πρόεδρος της ομάδας είναι ο Καλντούν Αλ Μουμπάρακ, ενώ το γήπεδό της ονομάζεται Etihad Stadium, από την αεροπορική εταιρεία του Άμπου Ντάμπι.
Μόνο που, αν οι φίλαθλοι της Σίτι στο Μάντσεστερ μπαίνουν στο Etihad Stadium για να δουν την ομάδα τους να παίζει, οι αντίστοιχοι της Άρσεναλ στο Λονδίνο περνούν τις πύλες του Emirates, το οποίο πήρε το όνομά του από την αεροπορική εταιρεία του Ντουμπάι. Και η Emirates δεν έκανε ένα απλό… δώρο στην Άρσεναλ, αλλά αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους εμπορικούς συνεργάτες της. Το όνομά της βρίσκεται και στο γήπεδο και στη φανέλα.
Η συνεργασία της Emirates με την Άρσεναλ έχει ανανεωθεί έως το 2033, ενώ η αεροπορική εταιρεία αποτελεί επίσης χορηγό του FA Cup, που παρεμπιπτόντως αποτελεί τον αρχαιότερο θεσμό στην ιστορία.
Εκτός ποδοσφαίρου, αλλά εντός αθλητισμού, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα επεκτάθηκαν και στα μηχανοκίνητα σπορ. Η CYVN Holdings, επενδυτικός οργανισμός που ανήκει στην κυβέρνηση του Άμπου Ντάμπι, απέκτησε μειοψηφική συμμετοχή στη McLaren Racing, ενώ το 2025 εξαγόρασε και τη McLaren Automotive, δηλαδή τον τομέα κατασκευής αυτοκινήτων της βρετανικής εταιρείας.
Τα ακίνητα αξίας δισεκατομμυρίων σε Μάντσεστερ και Λονδίνο
Για τους επενδυτές από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, βαρύτητα στο Μάντσεστερ δεν έχει μόνο η Σίτι. Έχει συνολικά η πόλη. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το Manchester Life, ένα μεγάλο πρόγραμμα αστικής ανάπλασης στην περιοχή Ανκοτς, το οποίο ξεκίνησε το 2014 μέσα από τη συνεργασία της Abu Dhabi United Group με τον δήμο του Μάντσεστερ. Το συνολικό επενδυτικό σχέδιο είχε παρουσιαστεί με εκτιμώμενη αξία που έφτανε το ένα δισεκατομμύριο λίρες.
Επίσης, στο Μάντσεστερ, η επενδυτική παρουσία συνδέεται και με το Co-op Live, τη μεγάλη κλειστή αρένα, η οποία μάλιστα έχει αναφερθεί ως πιθανή έδρα της ομάδας μπάσκετ του Μάντσεστερ που φιλοδοξεί να λάβει μέρος στο NBA Europe. Το συγκεκριμένο ακίνητο ανήκει κατά 81% στην City Football Group, η οποία με τη σειρά της ανήκει στον σεΐχη Μανσούρ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν, μέλος της βασιλικής οικογένειας του Άμπου Ντάμπι και αντιπρόεδρο των ΗΑΕ.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακή όταν η συζήτηση μεταφερθεί στο Λονδίνο. Η βασιλική οικογένεια του Άμπου Ντάμπι έχει συνδεθεί με ένα τεράστιο χαρτοφυλάκιο ακινήτων, η αξία του οποίου είχε εκτιμηθεί το 2020 σε περισσότερα από πέντε δισεκατομμύρια λίρες.
Πολυτελείς κατοικίες και ακίνητα σε περιοχές όπως το Μέιφερ και το Νάιτσμπριτζ, αλλά και μεγάλες εκτάσεις στην αγγλική ύπαιθρο και τη Σκωτία, αποτελούν μέρος αυτής της περιουσίας.
Στις σημαντικές επενδύσεις συγκαταλέγεται επίσης το εκθεσιακό κέντρο ExCeL London, ενώ το 2023 εταιρεία που ανήκει στην κυβέρνηση του Άμπου Ντάμπι απέκτησε τη βρετανική εταιρεία ανάπτυξης ακινήτων London Square.
Λιμάνια, μεταφορές και κρίσιμες υποδομές
Ίσως η πιο στρατηγικής σημασίας διάσταση της παρουσίας των ΗΑΕ βρίσκεται στις μεταφορές και τις υποδομές. Η DP World, ο κολοσσός διαχείρισης λιμανιών και εφοδιαστικής αλυσίδας που ελέγχεται από το Ντουμπάι, έχει υπό την ιδιοκτησία της σημαντικές λιμενικές εγκαταστάσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, μεταξύ των οποίων το London Gateway και το Southampton. Παράλληλα, η DP World απέκτησε την P&O Ferries το 2019, επεκτείνοντας την παρουσία της στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών.
Η εταιρεία βρέθηκε στο επίκεντρο έντονης κριτικής το 2022, όταν απέλυσε περίπου 800 εργαζομένους της P&O Ferries, αντικαθιστώντας τους με εργαζομένους μέσω εταιρειών προσωρινής απασχόλησης και, κυρίως, με εργαζομένους χαμηλότερα αμειβόμενους.
Η δραστηριότητα των ΗΑΕ επεκτείνεται και στις ενεργειακές υποδομές, με συμμετοχές σε βρετανικά υπεράκτια αιολικά πάρκα μέσω της Masdar, αλλά και σε κέντρα δεδομένων και τηλεπικοινωνιακές υποδομές μέσω άλλων επενδυτικών σχημάτων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Mubadala Investment Company, το κρατικό επενδυτικό ταμείο του Εμιράτου του Άμπου Ντάμπι, είχε αποκτήσει συμμετοχή στην Thames Water, τη μεγαλύτερη εταιρεία ύδρευσης της Βρετανίας, αν και η συγκεκριμένη επένδυση διαγράφηκε ως μηδενικής αξίας στους λογαριασμούς της για το 2024.
Επιπλέον, στον τομέα των αεροδρομίων, το Άμπου Ντάμπι διατηρεί επίσης συμμετοχή στο αεροδρόμιο Gatwick, το δεύτερο μεγαλύτερο του Λονδίνου.
Τράπεζες, επενδυτικά κεφάλαια και επιχειρηματικοί κολοσσοί
Η οικονομική διείσδυση των ΗΑΕ φτάνει (φυσικά) και στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Το 2024, επενδυτικό σχήμα στο οποίο συμμετείχε η Mubadala απέκτησε περίπου το ένα τρίτο της Hargreaves Lansdown, μίας από τις μεγαλύτερες εταιρείες επενδυτικών υπηρεσιών στη Βρετανία. Η εξαγορά έφθασε το ύψος των 5,4 δισεκατομμυρίων λιρών.
Την ίδια χρονιά, η Mubadala απέκτησε επίσης συμμετοχή στη Revolut, την ψηφιακή τράπεζα με ισχυρή παρουσία στη βρετανική αγορά.
Τα θεμέλια, όμως, είχαν μπει αρκετά χρόνια πριν. Το 2008, εν μέσω της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, ο σεΐχης Μανσούρ και επενδυτές από το Κατάρ απέκτησαν σημαντική συμμετοχή στην Barclays, σε μια συμφωνία που είχε προκαλέσει τότε έντονη συζήτηση και είχε πολλές «σκοτεινές» πλευρές, σε ένα περιβάλλον, βέβαια, στο οποίο (εκείνη την περίοδο, ειδικά στα οικονομικά) έβλεπε κανείς μόνο έρεβος.
Εστιατόρια, παμπ και μέσα ενημέρωσης
Αφού ξεκινήσαμε από τη Μάντσεστερ Σίτι, φθάσαμε στο Λονδίνο, με τρένα και αεροπλάνα, κάναμε μια στάση στο τραπεζικό σύστημα και ήρθε η ώρα για λίγη διασκέδαση. Η παρουσία των ΗΑΕ φθάνει μέχρι την καθημερινότητα των Βρετανών.
Μέσω της συμμετοχής της Mubadala στην αμερικανική Fortress Investment Group, τα κεφάλαια από τα Εμιράτα συνδέονται με επιχειρήσεις όπως η Punch Pubs, που διαχειρίζεται περίπου 1.400 παμπ και μπαρ, η κινηματογραφική αλυσίδα Curzon και η αλυσίδα καταστημάτων Poundstretcher.
Επιπλέον, το 2026, η International Holding Company, που συνδέεται με τον σεΐχη Ταχνούν μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν, προχώρησε στην εξαγορά του επιχειρηματικού ομίλου εστίασης του Ρίτσαρντ Κάρινγκ, έναντι 1,4 δισεκατομμυρίων λιρών. Στο χαρτοφυλάκιό του περιλαμβάνονται η γνωστή αλυσίδα εστιατορίων The Ivy και το πολυτελές ιδιωτικό κλαμπ Annabel's.
Ακόμη και ο χώρος των μέσων ενημέρωσης έχει βρεθεί στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Μόνο που εκεί υπήρξε «μπλόκο». Το Άμπου Ντάμπι είχε επιχειρήσει να αποκτήσει την Telegraph και το περιοδικό Spectator, μέσω επενδυτικής συμφωνίας που τελικά δεν προχώρησε, μετά τις έντονες αντιδράσεις και ανησυχίες για την ανεξαρτησία του Τύπου.
Το σκάνδαλο με τη Μάντσεστερ Σίτι έχει πλέον ανοίξει μια πολύ μεγαλύτερη ιστορία για τη σχέση ανάμεσα στο ποδόσφαιρο, το μεγάλο κεφάλαιο και την πολιτική εξουσία. Οι «Πολίτες» είναι ένα τρανταχτό παράδειγμα και όλοι οι πολίτες συναντούν ξανά το ίδιο ερώτημα: πόσο βαθιά έχουν φτάσει τα οικονομικά συμφέροντα στο ποδόσφαιρο και από εκεί στις κοινωνίες;