«Manchesterism»: Οταν μια πόλη μετατρέπει το ποδόσφαιρο σε οικονομική στρατηγική

Λίγο πριν το 199ο ντέρμπι του Μάντσεστερ ανάμεσα στη Γιουνάιτεντ και τη Σίτι η αναμέτρηση δεν αφορά μόνο το ποδόσφαιρο. Αφορά κυρίως την πόλη και την οικονομία της...

Οπαδός Γιουνάιτεντ έδω από το Old Trafford σε μέρα αγώνα κόντρα στη Σίτι - Πηγή: Martin Rickett / PA Images via Getty Images
Οπαδός Γιουνάιτεντ έδω από το Old Trafford σε μέρα αγώνα κόντρα στη Σίτι - Πηγή: Martin Rickett / PA Images via Getty Images

Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google

Πρόσθεσε το ATHLETIKO στην Google

Δεν είναι απλώς ακόμη ένα κεφάλαιο στην πιο διάσημη ποδοσφαιρική αντιπαλότητα της πόλης. Στο Κυριακάτικο ντέρμπι του Μάντσεστερ (13/9, 18:30) για την τέταρτη αγωνιστική της Premier League, η Γιουνάιτεντ φιλοξενεί στο Old Trafford τη Σίτι για 199η φορά στην ιστορία του τοπικού ντέρμπι και η αναμέτρηση έρχεται σε μια στιγμή που το ίδιο το Μάντσεστερ έχει γίνει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα του πώς μια ευρωπαϊκή πόλη μπορεί να επαναπροσδιορίσει την οικονομική και πολιτική της ταυτότητα. Και το πράττει -σε ένα βαθμό- μέσα από τα σπορ. 

Πίσω από τον επαναπροσδιορισμό αυτόν βρίσκεται μια λέξη που τα τελευταία χρόνια ακούγεται όλο και περισσότερο στη βρετανική πολιτική σκηνή: «Manchesterism» (Μαντσεστερισμός).

Ο όρος συνδέεται πλέον κυρίως με τον Άντι Μπέρναμ, τον πρώην δήμαρχο της Μητροπολιτικής Περιοχής του Μάντσεστερ και σήμερα πρωθυπουργό της Βρετανίας. Στην ουσία του όρου όμως, δεν εσωκλείεται απλώς μια προσωπική πολιτική θεωρία. Πρόκειται για την αντίληψη ότι μια πόλη και η ευρύτερη περιοχή της μπορούν και πρέπει να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο στην οικονομία, στις υποδομές, στις μεταφορές, στην κατοικία και στις δημόσιες υπηρεσίες, αντί να εξαρτάται από τις αποφάσεις του Λονδίνου.

Το σημαντικότερο είναι ότι το μοντέλο αυτό δεν ξεκίνησε με τον Μπέρναμ. Ο ίδιος παρέλαβε μια πόλη που είχε ήδη αρχίσει να αλλάζει και συνέχισε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική συνεργασίας ανάμεσα σε τοπική αυτοδιοίκηση, επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και επενδυτές. Σήμερα, το «Manchesterism» χρησιμοποιείται για να περιγράψει ακριβώς αυτό το μοντέλο αποκεντρωμένης ανάπτυξης. 

Από το ποδοσφαιρικό ντέρμπι στην οικονομία

Το ποδόσφαιρο αφορά το πιο αναγνωρίσιμο στοιχείο της πόλης. Η Σίτι και η Γιουνάιτεντ είναι δύο από τα ισχυρότερα παγκόσμια brands του αθλήματος και τα γήπεδά τους αποτελούν μέρος μιας πολύ μεγαλύτερης οικονομικής υποδομής από την καθαρά αγωνιστική.

Το Etihad Stadiumπου βέβαια δεν θα φιλοξενήσει το ντέρμπι Νο. 199 το οποίο διεξάγεται στο γειτονικό Old Trafford, έχει εξελιχθεί σε ολόκληρο campus αθλητισμού της και ψυχαγωγίας. Δίπλα στο γήπεδο της Σίτι βρίσκεται το Co-op Live, η μεγαλύτερη κλειστή αρένα ζωντανής ψυχαγωγίας στη Βρετανία. Κι εκεί ακριβώς βρίσκεται ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της νέας λογικής του Μάντσεστερ. Το γήπεδο και ο ευρύτερος χώρος του δεν είναι ένα μέρος που λειτουργεί και γεμίζει με κόσμο μόνο όταν παίζει η ομάδα. Είναι υποδομή που πρέπει να παράγει οικονομική δραστηριότητα όλο τον χρόνο. Αν είναι δυνατόν και τις 365 μέρες.

Συναυλίες, αθλητικές διοργανώσεις, συνέδρια και διεθνή events δημιουργούν επισκέπτες, άρα και κέρδη μέσω των ξενοδοχείων, των χώρων εστίασης, μέσω των μετακινήσεις και της συνολικής κατανάλωσης. Το γήπεδο μετατρέπεται έτσι από «έδρα» μιας ομάδας σε οικονομικό πλεονέκτημα μιας ολόκληρης περιοχής.

Το επόμενο βήμα έχει σχέση με το NBA

Τον Ιανουάριο του 2027, οι Σαν Αντόνιο Σπερς θα αντιμετωπίσουν τους Νιου Ορλίνς Πέλικανς στο Co-op Live. Δεν πρόκειται για φιλικό παιχνίδι, αλλά για επίσημο αγώνα της κανονικής περιόδου του NBA.

Προφανώς και η ουσία του αγώνα ξεπερνά το μπάσκετ. Το NBA είναι ένα παγκόσμιο αθλητικό προϊόν που φέρνει μαζί του τηλεοπτική προβολή, διεθνείς επισκέπτες, χορηγούς, εμπορικές συνεργασίες και μια ολόκληρη βιομηχανία παράλληλων εκδηλώσεων. Κι αυτό είναι ακριβώς το μοντέλο που θέλει να χτίσει το Μάντσεστερ. Θέλει να γίνει προορισμός για μεγάλα διεθνή events, όχι απλώς έδρα μεγάλων ομάδων.

Η σχέση της πόλης με το NBA πάντως, δεν είναι καινούργια. Ήδη από το 2013, το Μάντσεστερ είχε φιλοξενήσει αγώνα του «μαγικού πλανήτη». Ωστόσο, η σχέση εξελίσσεται και σύντομα, όπως όλα δείχνουν, η πόλη θα έχει και ομάδα που θα συμμετέχει στο NBA Europe. Όπως και το Λονδίνο

Η πόλη των events

Πέραν από τον αθλητισμό, το Μάντσεστερ έχει προσελκύσει μεγάλες μουσικές και πολιτιστικές διοργανώσεις. Όπως τα Brit Awards για παράδειγμα. Αυτή η συνθήκη έχει επίσης βοηθήσει την πόλη και την μεταμόρφωση του κέντρου της.

Εκεί όπου πριν από μερικές δεκαετίες υπήρχε μια γεωγραφική ζώνη που είχε χάσει μεγάλο μέρος του πληθυσμού και της οικονομικής της δυναμικής, σήμερα κατοικούν πάνω από 100.000 άνθρωποι. Η ανάπτυξη αυτή συνδέεται με την επέκταση του αστικού πυρήνα, την προσέλκυση επενδύσεων και την ανάπτυξη κλάδων υψηλής τεχνογνωσίας.

Η εικόνα είναι πλέον αυτή που αποτυπώνει μια πόλη που θέλει να λειτουργεί σαν διεθνής πλατφόρμα και να συμπεριλάβει στον σχεδιασμό της πανεπιστήμια, τεχνολογία, αθλητισμό, μουσική, τουρισμός, real estate και μεγάλα events.

Το ποδόσφαιρο παραμένει καταλύτης

Σε αυτό το μοντέλο που έχει ξεδιπλωθεί απ’ άκρη σ’ άκρη στο Μάντσεστερ, η Σίτι και η Γιουνάιτεντ δεν είναι απλώς δύο ποδοσφαιρικές ομάδες.

Η εξαγορά της πρώτης από το κρατικό επενδυτικό ταμείο του Άμπου Ντάμπι το 2008 αποτέλεσε σημείο καμπής, επιταχύνοντας επενδύσεις όχι μόνο στην ομάδα αλλά και στην ευρύτερη περιοχή του Ανατολικού Μάντσεστερ. Η ιδέα ότι ένα ποδοσφαιρικό project μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης στην αναγέννηση του αστικού ιστού έχει πλέον γίνει μέρος της οικονομικής ταυτότητας της πόλης.

Από την άλλη πλευρά, η Γιουνάιτεντ που ανήκει στο μεγαλύτερο μέρος της στην οικογένεια Γκλέιζερς (ΗΠΑ) σχεδιάζει ένα νέο στάδιο χωρητικότητας περίπου 100.000 θεατών, το οποίο έχει ήδη περιγραφεί ως «το Wembley του Βορρά». Η λογική και στην περίπτωση των «Κόκκινων Διαβόλων» του Μάντσεστερ είναι ίδια. Θέλουν κι αυτοί ένα τεράστιο και υπερσύγχρονο γήπεδο που θα λειτουργεί ως διεθνής προορισμός και θα ενισχύσει την οικονομική δραστηριότητα γύρω του. Ό,τι ακριβώς ισχύει και για το Etihad Stadium. 

Η βρετανική κυβέρνηση έχει ήδη δημιουργήσει ειδική ομάδα για την επιτάχυνση των σχεδίων αυτών. Οι εκτιμήσεις που συνοδεύουν το project κάνουν λόγο για δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας, νέες κατοικίες και δισεκατομμύρια λίρες που θα επιδράσουν ουσιαστικά στην οικονομία. Αυτά βέβαια στη θεωρεία, γιατί πολλές φορές οι οικονομικές ρυθμίσεις για την ανάπτυξη επηρεάζουν τους λίγους και επιβαρύνουν τους πολλούς. Κάνουν τους φιλάθλους να μοιάζουν περισσότερο με καταναλωτές παρά με… συναισθηματίες.  

Όπως και να έχει το κυριακάτικο ντέρμπι της Premier League, αποκτά μια μεγαλύτερη διάσταση. Μέσα στο γήπεδο εστιάζουν όλοι στην αντιπαλότητα των δύο ομάδων, ενώ έξω από αυτό βρίσκεται η «μάχη» της πόλης που μπορεί να γίνει το μεγαλύτερο αθλητικό, πολιτιστικό και οικονομικό hub εκτός Λονδίνου.

Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google

Πρόσθεσε το ATHLETIKO στην Google

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τι είναι αυτό που πίνουν οι ποδοσφαιριστές στην Premier League; Μοιάζει με αίμα, αλλά είναι πιο... ξινό