Το μυστικό πίσω από τα αυτοκόλλητα στα αυτιά των παικτών της Μπάγερν Μονάχου

Μια μικρή λεπτομέρεια στην προπόνηση της Μπάγερν Μονάχου φέρνει στο προσκήνιο -για μία ακόμα φορά- τη σύγχρονη αθλητική φυσιολογία. Έναν επιστημονικό τομέα που ολοένα και κυριαρχεί στις ζωές των αθλητών, καθώς πλέον δεν αρκούνται στην απαιτητική προπόνηση, τη σωστή διατροφή, την πειθαρχία και την δράση και αντίδραση του ταλέντου τους πάνω στον αγωνιστικό χώρο.

Στις μέρες μας, τα βιοχημικά τους στοιχεία παίζουν κομβικό ρόλο στην εξέλιξή των πρωταγωνιστών, στη διατήρηση της φόρμας τους, ακόμα και στην εκτόξευση της καριέρας τους.

Τι μπορεί όμως, να αποκαλύψει μια σταγόνα αίματος για την απόδοση ενός ποδοσφαιριστή; Πόσο αξιόπιστες είναι οι μετρήσεις και ποια ζητήματα ασφάλειας πρέπει να λαμβάνονται υπόψη;

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η εικόνα των παικτών της Μπάγερν Μονάχου με τα μικρά αυτοκόλλητα στον λοβό των αυτιών τους. Τα αυτοκόλλητα συνδέονται με τη λήψη μικρών δειγμάτων αίματος για τη μέτρηση του γαλακτικού οξέος, μιας ουσίας που χρησιμοποιείται ευρέως στην αθλητική φυσιολογία για την αξιολόγηση της απόκρισης ατόμων στην άσκηση.

Η πρακτική είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη και καθιερωμένη. Αν και η Μπάγερν δεν έχει δώσει επίσημη επιβεβαίωση ότι χρησιμοποιείται στις προπονήσεις της, δεν χρειάζονται χίλιες λέξεις. Μερικές εικόνες αρκούν.

Από το αυτί και όχι από το δάκτυλο

Η μέτρηση του γαλακτικού μπορεί να πραγματοποιηθεί με τη λήψη μιας μικρής ποσότητας αίματος. Ο λοβός του αυτιού αποτελεί ένα από τα σημεία που χρησιμοποιούνται για τη λήψη.

Η διαδικασία είναι σχετικά απλή: ένας μικροβιολόγος λαμβάνει μια μικρή σταγόνα αίματος με κατάλληλο εργαλείο και τη χρησιμοποιεί για τις εργαστηριακές μετρήσεις.

Κι όταν τελειώσει η διαδικασία, τα αυτοκόλλητα καλύπτουν με σκοπό να προστατεύουν το σημείο της δειγματοληψίας. Δεν αποτελούν από μόνα τους ένδειξη ότι υπάρχει συνεχής ηλεκτρονική παρακολούθηση του γαλακτικού -αν και μπορεί να ισχύει αυτό. Δηλαδή, κάτω από το αυτοκόλλητο να υπάρχει μικροσκοπικός συλλέκτης που να καταγράφει τα δεδομένα κατά τη διάρκεια της προπόνησης.

Η επιλογή του αυτιού (και όχι του δακτύλου που είναι το… κλασικό σημείο για τέτοιους είδους αιμοληψία) έχει πρακτικό ενδιαφέρον, καθώς επιτρέπει την πρόσβαση σε τριχοειδικό αίμα χωρίς να απαιτείται επαναλαμβανόμενη παρακέντηση. Επιπλέον, ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι οι μετρήσεις από τον λοβό μπορεί να είναι λιγότερο επηρεασμένες από το είδος της άσκησης σε σχέση με δείγματα από τα δάχτυλα.

Το γαλακτικό ως πηγή ενέργειας

Τι πραγματικά είναι το γαλακτικό οξύ; Στην ουσία αποτελεί ενδιάμεσο προϊόν του ενεργειακού μεταβολισμού. Παράγεται όταν τα κύτταρα διασπούν τη γλυκόζη μέσω της γλυκόλυσης και συμβάλλει στη διατήρηση των διαδικασιών που επιτρέπουν την παραγωγή ενέργειας.

Κατά τη σωματική άσκηση η παραγωγή του μπορεί να αυξηθεί σημαντικά, ιδιαίτερα όταν η ένταση είναι υψηλή. Ταυτόχρονα, το γαλακτικό μεταφέρεται και χρησιμοποιείται από άλλους ιστούς, όπως οι καρδιακοί και οι σκελετικοί μύες, ως πηγή ενέργειας.

Επομένως, η παλαιότερη αντίληψη ότι πρόκειται απλώς για ένα άχρηστο απόβλητο που συσσωρεύεται στους μυς και προκαλεί κόπωση δεν ανταποκρίνεται στη σύγχρονη επιστημονική γνώση. Η συγκέντρωσή του στο αίμα αντανακλά την ισορροπία ανάμεσα στην παραγωγή, τη μεταφορά και την απομάκρυνσή του. Όταν η παραγωγή αυξάνεται ταχύτερα από την απομάκρυνση, η συγκέντρωση στο αίμα ανεβαίνει.

Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο το γαλακτικό μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με τη μεταβολική απόκριση του οργανισμού σε διαφορετικές εντάσεις άσκησης.

Πώς αξιοποιούνται οι μετρήσεις στην προπόνηση

Ας υποθέσουμε ότι δύο ποδοσφαιριστές εκτελούν την ίδια σειρά από σπριντ, αλλαγές κατεύθυνσης και ασκήσεις υψηλής έντασης. Παρότι το εξωτερικό φορτίο είναι παρόμοιο, οι φυσιολογικές αποκρίσεις τους ενδέχεται να διαφέρουν. Η μέτρηση του γαλακτικού μπορεί να βοηθήσει το προπονητικό επιτελείο να κατανοήσει καλύτερα αυτές τις διαφορές.

Συγκεκριμένα, οι επαναλαμβανόμενες μετρήσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν για: 

• Την αξιολόγηση της μεταβολικής απόκρισης σε συγκεκριμένα πρωτόκολλα άσκησης.
• Τον προσδιορισμό εξατομικευμένων περιοχών έντασης και του γαλακτικού κατωφλίου, δηλαδή της περιοχής στην οποία το γαλακτικό αρχίζει να αυξάνεται πιο έντονα καθώς μεγαλώνει η επιβάρυνση
• Την παρακολούθηση των μεταβολών στη φυσιολογική απόκριση ενός αθλητή κατά τη διάρκεια της προπονητικής περιόδου
• Την υποστήριξη αποφάσεων σχετικά με την ένταση, τη διάρκεια και τα διαλείμματα μιας προπόνησης.

Η μέτρηση δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα εάν ένας ποδοσφαιριστής είναι κουρασμένος, υπερπροπονημένος ή επιρρεπής σε τραυματισμό. Χρειάζεται να συνεκτιμάται με δεδομένα όπως οι καρδιακοί παλμοί, η απόσταση υψηλής ταχύτητας, οι επιταχύνσεις, η υποκειμενική αίσθηση κόπωσης, ο ύπνος και η συνολική εικόνα της αποκατάστασης.

Το ιατρικό τιμ της Μπάγερν Μονάχου όμως, θέλει να ξέρει όλες τις λεπτομέρειες γι’ αυτό στις προπονήσεις τρυπάει τα αυτιά των παικτών.