Τον Οκτώβριο του 2025 το ΝΒΑ επέστρεψε στην Κίνα μετά από έξι χρόνια «κυρώσεων» λόγω μιας ανάρτησης στα social media. Φέτος, η παρουσία στην Ασία συνεχίστηκε και θα επεκταθεί…
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
Αν βρίσκεσαι στην Κίνα ως ταξιδιώτης, ως πολίτης της χώρας ή ως οτιδήποτε, και νιώσεις μέσα σου αυτή την ακαταμάχητη -για κάποιο λόγο- κάψα για τζόγο, τότε σε καζίνο μπορείς να πας μόνο στο Μακάου. Οπουδήποτε αλλού απαγορεύονται τέτοιου είδους χώροι, δεν υπάρχουν κι αν κάπου εντοπίσεις κανέναν, σε κάποιο σκοτεινό σοκάκι, η προτροπή είναι μία: «Μην πας!». Είναι παράνομο, δεν θες να μπλέξεις.
Το Μακάου όμως, είναι μια πόλη, χωρίο στην πραγματικότητα για τα δεδομένα της απέραντης Κίνας, που εκτείνεται σε 33,4 τετραγωνικά χιλιόμετρα και έχει πληθυσμό περίπου 720 χιλιάδων ανθρώπων. Καμία σχέση με τον… όγκο της Τσονγκτσίνγκ (32 εκατομμύρια κάτοικοι), της Σανγκάι (24,8 εκατομμύρια) ή του Πεκίνου (22 εκατομμυρίων). Πέραν των δημογραφικών μετρήσεων η κομβική διαφορά είναι άλλη: στο Μακάου (και μόνο στο Μακάου) τα Καζίνο επιτρέπονται και είναι αμέτρητα.
Οπότε λοιπόν, σε περίπτωση που το στίγμα σου εντοπίζεται οπουδήποτε στον χάρτη της Κίνας αλλά βρήκες το κουράγιο και ταξίδεψες στη νοτιοανατολική ακτή, στα σύνορα με την επαρχία Γκουανγκντόνγκ και αντίκρισες το Δέλτα του Μαργαριταρένιου Ποταμού, τότε είσαι στον επίγειο παράδεισο του τζογαδόρου. Ό,τι είναι για τις ΗΠΑ το Λας Βέγκας ή το Μονακό για την Ευρώπη, είναι για την… Ανατολή το Μακάου.
Σε αυτό το περιβάλλον και σε αυτή την ατμόσφαιρα το NBA βρέθηκε από τις 8 Οκτωβρίου και θα αποχωρήσει σύντομα, μαζεύοντας τα μπόγαλάκια του για να επιστρέψει στις ΗΠΑ ώστε να ξεκινήσει -σε λίγες μέρες- η regular season 2026-27.
Ο κομισάριος του κορυφαίου πρωταθλήματος μπάσκετ στον κόσμο, Άνταμ Σίλβερ, προτού ξεδιπλώσει την ατζέντα του για τη λίγκα που ετοιμάζει στην Ευρώπη (με ή χωρίς την συμμετοχή της Euroleague) είχε στη Νο.1 θέση της λίστας με τις προτεραιότητές του την επιστροφή του ΝΒΑ στην Κίνα. Και τα κατάφερε το 2025, έπειτα από έξι χρόνια κινεζικών «κυρώσεων».
Οι Φοίνιξ Σανς και οι Μπρούκλιν Νετς, πριν από ένα χρόνο (φθινόπωρο του ‘25) αγωνίστηκαν στο Μακάου, εγκαινιάζοντας ταυτόχρονα μια νέα πολυετή συνεργασία της αμερικανικής λίγκας με τη Sands China. Έναν χρόνο αργότερα, από τις 9 έως τις 11 Οκτωβρίου 2026, το NBA επέστρεψε στην ίδια πόλη για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.
Οι Χιούστον Ρόκετς έπαιξαν το πρώτο φιλικό εκεί (9 Οκτωβρίου) κόντρα στους Ντάλας Μάβερικς και ένα δεύτερο (11 Οκτωβρίου). Η επιστροφή αυτή, δεν είναι απλώς μια ακόμη στάση στο διεθνές πρόγραμμα του NBA. Στην πραγματικότητα, μας δίνει μία ευκαιρία για να εξετάσουμε ποια επιχειρηματικά συμφέροντα συναντώνται σε αυτό το ιδιαίτερο σημείο του παγκόσμιου χάρτη.
Το Μακάου δεν είναι ένας τυχαίος προορισμός για μια διοργάνωση που αναζητά κοινό, χορηγούς και νέες αγορές. Είναι μια Ειδική Διοικητική Περιοχή της Κίνας, με διαφορετικό οικονομικό καθεστώς από την υπόλοιπη χώρα. Και όπως σημειώθηκε νωρίτερα, είναι επίσης η μοναδική περιοχή της αχανούς κινεζικής επικράτειας όπου λειτουργούν νόμιμα καζίνο.
Η οικονομία του Μακάου έχει χτιστεί σε μεγάλο βαθμό γύρω από τον τζόγο, τα ξενοδοχειακά συγκροτήματα, την πολυτελή φιλοξενία και τον μαζικό τουρισμό. Τα τελευταία χρόνια ωστόσο, η πόλη επιδιώκει να διευρύνει την οικονομική της βάση, ενισχύοντας τις δραστηριότητες που συνδέονται με τον αθλητισμό, τις συναυλίες, τις διεθνείς εκδηλώσεις και την ψυχαγωγία. Το έχει κάνει το Ντουμπάι και το Άμπου Ντάμπι στον Περσικό Κόλπο, το κάνουν πλέον και ανατολικά του Χονγκ Κονγκ.
Για τους μεγάλους διαχειριστές καζίνο, η προσέλκυση ενός παγκόσμιου αθλητικού brand όπως το NBA αποτελεί τρόπο να γεμίσουν τα ξενοδοχεία, τις… τσέπες τους, να αυξηθεί η επισκεψιμότητα και να μετατραπούν οι εγκαταστάσεις σε προορισμούς που προσφέρουν πολύ περισσότερα από τραπέζια τυχερά παιχνίδια πάνω σε τσόχα.
Η επιλογή του Μακάου αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όταν εξετάσει κανείς πού ακριβώς διεξάγονται οι αγώνες. Η έδρα τους είναι η Venetian Arena, μέρος του συγκροτήματος The Venetian Macao, το οποίο λειτουργεί και ελέγχει η Sands China. Η συμφωνία της εταιρείας με το NBA ανακοινώθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 και προέβλεπε την επιστροφή των αγώνων από το 2025, μαζί με παράλληλες εκδηλώσεις για φιλάθλους, δραστηριότητες για νέους αθλητές και πρωτοβουλίες κοινωνικής προσφοράς.
Το μοντέλο είναι γνώριμο για το NBA. Η λίγκα δεν… πουλά μόνο μπάσκετ, αλλά ένα παγκόσμιο πολιτιστικό προϊόν, με αστέρες, μόδα, μουσική, ψηφιακό περιεχόμενο και εμπορικές συνεργασίες. Αυτό άλλωστε επιχειρή αν κάνει στην Ευρώπη με το NBA Europe. Αλλά ας παραμείνουμε στην Ασία.
Οι αγώνες στο Μακάου πλαισιώνονται από παράλληλες εκδηλώσεις (όπως το NBA House και το NBA Fan Day), καθώς και από δράσεις για την τοπική κοινότητα. Με αυτόν τον τρόπο, η διοργάνωση επεκτείνεται πέρα από τα λεπτά όρια του αγώνα και δημιουργεί μια πολυήμερη εμπειρία που μπορεί να προσελκύσει επισκέπτες από την ευρύτερη Ασία.
Από τη μία, για τη Sands China, αυτό σημαίνει πρόσβαση σε ένα κοινό με ισχυρό ενδιαφέρον για το NBA. Από την άλλη, για την αμερικάνικη λίγκα, σημαίνει ένα οργανωμένο περιβάλλον υψηλής εμπορικής αξίας, με εγκαταστάσεις, ξενοδοχεία, χώρους ψυχαγωγίας και έναν εταίρο που μπορεί να υποστηρίξει μια διεθνή παραγωγή μεγάλης κλίμακας.
Οι συνεργάτες της αμερικάνικης λίγκας σε αυτή την περίπτωση δεν είναι οι ντόπιοι άρχοντες, αλλά… δικοί τους άνθρωποι κι εδώ αρχίζει να εμφανίζεται η σύνδεση με την οικογένεια Αντελσον.
Η Μίριαμ Άντελσον σύζυγος και κληρονόμος του μεγιστάνα Σέλντον Άντελσον (πέθανε το 2021), ο οποίος αποτέλεσε για δεκαετίες χρηματοδότης του ρεπουμπλικανού κόμματος κάτι για το οποίο διακρίνεται και Μίριαμ εστιάζοντας στο πρόσωπο του Ντόναλντ Τραμπ, έχει την πλειοψηφική ιδιοκτησία των Ντάλας Μάβερικς, ενώ ταυτόχρονα μαζί με την οικογένειά της ελέγχει το Las Vegas Sands. Δηλαδή, τον διεθνή όμιλο καζίνο και φιλοξενίας που δραστηριοποιείται στο Μακάου μέσω της Sands China.
Εδώ δεν έχουμε μία αφηρημένη σύνδεση, αλλά ούτε μία συνομοσιολογική προσέγγιση. Η ομάδα που αγωνίζεται στο NBA και η εταιρεία που φιλοξενεί τους αγώνες του NBA στο Μακάου ανήκουν σε ένα πλέγμα συμφερόντων που συναντώνται γύρω από την οικογένεια Άντελσον.
Κομβικό πρόσωπο σε αυτή τη διασταύρωση είναι ο Πατρίκ Ντουμόντ, γαμπρός της Μίριαμ Άντελσον, ο οποίος έχει ηγετικό ρόλο στη Las Vegas Sands και ταυτόχρονα είναι διοικητικός εκπρόσωπος των Μάβερικς. Η παρουσία του στο διοικητικό σχήμα της ομάδας από το Τέξας και στην ηγεσία του ομίλου που εντάσσονται τα καζίνο και τα ξενοδοχεία στο Μακάου, κάνει την σχέση του ΝΒΑ με το Μακάου της Κίνας ιδιαίτερα ορατή ακόμα και μέσα στο σκοτάδι. Ταυτόχρονα, της αφαιρεί κάθε είδος ρομαντισμού περί «διδασκαλίας» του μπάσκετ και ανάπτυξης με κοινωνικό πρόσημο στα απέραντα της γης.
Για να καταλάβουμε πάντως, γιατί η επιστροφή του NBA στην Κίνα έχει ευρύτερη σημασία και ισχυρές συνδέσεις, πρέπει να γυρίσουμε πίσω στο 2019.
Τότε, ο Ντάριλ Μόρεϊ, general manager των Χιούστον Ρόκετς την εποχή εκείνη, δημοσίευσε στα social media ένα μήνυμα υποστήριξης προς το κίνημα διαδηλώσεων στο Χονγκ Κονγκ. Ήταν ο καιρός, Μάρτης ο μήνας, που ξέσπασαν μαζικές και βίαιες διαδηλώσεις με αφορμή ένα αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο έκδοσης υπόπτων στην ηπειρωτική Κίνα που τροφοδότησε την -ανοιχτή από καιρό- κόντρα του Χονγκ Κονγκ με την κεντρική εξουσία του Πεκίνου.
Η αντίδραση στην Κίνα (σε εκείνη την ανάρτηση του Μόρεϊ) ήταν έντονη. Το ζήτημα άγγιζε μια από τις πιο ευαίσθητες πολιτικές και κυριαρχικές διαφορές μεταξύ Πεκίνου και Ουάσιγκτον. Η κινεζική κρατική τηλεόραση διέκοψε τις μεταδόσεις του NBA, χορηγοί απομακρύνθηκαν και η σχέση της λίγκας με την κινεζική αγορά πέρασε σε μια μακρά περίοδο κρίσης.
Οι αγώνες των Νετς και των Λέικερς που είχαν ήδη προγραμματιστεί στην Κίνα εκείνη τη χρονιά πραγματοποιήθηκαν, αλλά το κλίμα ήταν παγωμένο και οι συνήθεις δημόσιες δραστηριότητες γύρω από τα παιχνίδια περιορίστηκαν.
Η κρίση δεν ήταν μόνο επικοινωνιακή. Η Κίνα αποτελούσε μία από τις σημαντικότερες διεθνείς αγορές του NBA, τόσο για τις τηλεοπτικές και ψηφιακές μεταδόσεις όσο και για τις χορηγίες και τα προϊόντα. Η διακοπή της πρόσβασης σε αυτή την αγορά είχε σημαντικό οικονομικό κόστος κυρίως για το ΝΒΑ.
Σταδιακά, ορισμένες μεταδόσεις επέστρεψαν και οι εμπορικές επαφές αποκαταστάθηκαν, αλλά οι αγώνες προετοιμασίας στην Κίνα δεν επανήλθαν μέχρι το 2025. Η απόσταση ανάμεσα στο 2019 και στην επανεκκίνηση δεν ήταν απλώς ένα κενό στο αθλητικό ημερολόγιο. Αντικατόπτριζε τη δυσκολία που αντιμετωπίζουν οι πολυεθνικές εταιρείες όταν οι εμπορικές τους δραστηριότητες μπλέκονται με ζητήματα πολιτικής και εθνικής κυριαρχίας.
Η επιστροφή στο Μακάου και η νέα σύμβαση συνεργασίας, που έχει την υπογραφή της Μίριαμ Άντελσον, δείχνει ότι η αποκατάσταση αυτών των σχέσεων μπορεί να προχωρήσει μέσα από μια προσεκτικά σχεδιασμένη εμπορική συμφωνία.
Οι αιχμές των διαφορών δεν έχουν λειανθεί τελείως. Γι’ αυτό και αντί για μια άμεση επιστροφή στις παραδοσιακές έδρες των παλαιότερων αγώνων επί κινέζικου εδάφους (στις μεγάλες πόλεις με τους εκατομμύρια κατοίκους), το NBA επέλεξε μια περιοχή με ιδιαίτερο καθεστώς, μεγάλη τουριστική υποδομή και έναν εταίρο με ισχυρή τοπική παρουσία, αλλά και με αμερικάνικη προέλευση.
Ίσως το δείγματα της Κίνας δείχνει και την ποικιλία των τρόπων με τον οποίο το NBA μπορεί να εφαρμόσει τα επεκτατικά πλάνα του, χωρίς απαραίτητα να έχει την έγκριση των πάντων. Αυτή η στρατηγική, μαζί με το γνωστό και μη εξαιρετέο business model του «Concept of Coopetition» που εφαρμόζει παντού και σχεδόν πάντα το NBA, δείχνουν τον δρόμο προς την Ευρώπη. Αργότερα, προς την Αυστραλία, την Αφρική, τον Περσικό Κόλπο, το Μεξικό, ακόμα και τη Βραζιλία…
Μην χάνεις είδηση. Βάλε το στην Google
